EKONOMİK KRİZİN DERİNLEŞMESİ
Türkiye’de süregelen ekonomik kriz, halkın bankalara olan borcunu artırdı. Artan yaşam maliyetleri ve maaşların yetersiz olması sebebiyle vatandaşlar, kredi ve kredi kartı kullanımında rekor seviyelere ulaştı. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin temmuz raporuna göre, bireysel borç bakiyesi 5 trilyon lirayı aşarak tarihi bir seviyeye geldi. Nefes Gazetesi’nin aktardığı bilgilere göre, toplam nakdi kredi hacmi 21 trilyon 19 milyar TL’ye ulaşırken, tasfiye olma riski taşıyan krediler yüzde 82 artış göstererek 566 milyar TL seviyesine dayandı. Bireysel kredi borç bakiyesi ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47 artışla 4 trilyon 959 milyar TL’ye yükseldi. Bu borçların büyük bir kısmı ise 2 trilyon 452 milyar TL gibi bir rakamla kredi kartı borçlarından oluşuyor.
KREDİ KARTLARI VE İHTİYAÇ KREDİLERİ
Temmuz itibarıyla 39,7 milyon insan, kredi kartı borcunu taşıyor. Kişi başına düşen borç son bir yılda yüzde 48 artış göstererek 61 bin 791 TL’ye ulaştı. İhtiyaç kredileri ise 1 trilyon 214 milyar TL ile kredi kartlarını takip ediyor. Bireysel kredi borcu olan kişi sayısı bir yıl içerisinde 1,8 milyon artarak 42,7 milyona ulaştı. Ortalama borç miktarı ise yüzde 41’lik bir artışla 116 bin 148 TL’ye yükseldi. Gelirlerin yetersizliği sebebiyle milyonlarca kişi, nakit ihtiyaçlarını kredi mevduat hesapları (KMH) ile karşılamaya yöneliyor. KMH kullananların sayısı 30,8 milyona ulaşırken, toplam borç yüzde 98 artarak 623 milyar TL’ye ulaştı. Kişi başına düşen KMH borcu ise 20 bin 195 TL’ye çıkarak asgari ücrete yaklaştı.
DEPREM BÖLGELERİNDE BORÇ ARTIŞI
Son bir yılda bireysel kredi bakiyesi, en fazla Tunceli’de artış gösterdi (%64,9). Tunceli’yi, Adıyaman (%56) ve Kahramanmaraş (%55) izledi. İlk on şehir arasında deprem bölgesine ait 5 il bulunuyor; Hatay, Osmaniye ve Malatya da kredi borçlarının en hızlı yükseldiği iller arasında yer aldı. Kredi kartı borçları açısından da benzer bir durum gözlemlendi. Artış oranının en yüksek olduğu ilk 10 ilin 6’sı deprem bölgesinden geldi. Adıyaman’da kredi kartı borçluları son bir yılda yüzde 80, Kahramanmaraş’ta yüzde 76, Malatya’da yüzde 70, Hatay’da yüzde 68, Diyarbakır’da yüzde 64 ve Osmaniye’de yüzde 63 oranında artış yaşandı.