BAŞKAN ZELENSKİ’DEN TRUMP GÖRÜŞMESİ DEĞERLENDİRMESİ
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, 3 Mayıs 2025’te Kiev’de düzenlediği basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump ile 26 Nisan 2025’te Vatikan’da gerçekleştirdiği görüşmeyi değerlendirdi. Zelenski, bu buluşmayı iki lider arasında en iyi ve anlamlı olanı olarak öne çıkartarak, “Belki en kısa olanıydı, ama en anlamlıydı. Vatikan’daki görüşmeden sonra Trump’ın her şeye biraz daha farklı bakmaya başladığından eminim” şeklinde konuştu. Bu görüşme, ABD-Ukrayna ilişkilerinde yeni bir dönem başlatırken, 30 Nisan’da imzalanan Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın temelini oluşturuyor.
TRUMP İLE YAPILAN GÖRÜŞMEDE RUSYA YAPTIRIMLARI GÜN DEĞİŞTİRDİ
Zelenski, Vatikan’daki görüşmede Trump ile Rusya’ya yönelik yaptırımların artırılmasını tartıştığını ve Trump’ın yanıtlarının “çok etkili” olduğunu vurguladı. Detay sunmaktan kaçınan Zelenski, bu görüşmenin Trump’ın Ukrayna-Rusya Savaşı’na yaklaşımını değiştirdiğini ima etti. X platformunda yer alan yorumlarda, Zelenski’nin “Trump ile şimdiye kadarki en iyi görüşmeyi yaptık” ifadesi geniş yankı buldu. Bir kullanıcı, görüşmenin “Trump’ın Rusya’ya karşı daha sert bir tavır almasını sağladığını” belirtti.
TARİHİ ANLAŞMA: EKONOMİK ORTAKLIK
Zelenski, 30 Nisan 2025 tarihinde Washington’da imzalanan Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın hem Ukrayna hem de ABD için tarihi bir adım olduğunu dile getirdi. Anlaşma, Ukrayna’nın nadir toprak elementleri ve diğer doğal kaynaklarının geliştirilmesi ile ilgili. Beyaz Saray’a göre, bu anlaşma çerçevesinde doğal kaynak projelerinden elde edilen gelirlerin %50’si, ABD-Ukrayna Yeniden Yapılandırma Yatırım Fonu’na aktarılacak. Fon, 3 Ukraynalı ve 3 Amerikalı üye ile eşit temsille yönetilecek. Zelenski, anlaşmanın güvenlik açısından kritik olduğunu, nadir toprak elementlerinin bir kısmının çatışmaların sürdüğü Donetsk bölgesindeki Pokrovsk yönünde bulunduğunu belirtti. Anlaşma, Ukrayna Parlamentosu’na onay için sunuldu ve Zelenski, milletvekillerinden destek beklediklerini söyledi. Ek olarak, bu anlaşma sayesinde ABD’nin 2025 ve 2026 yılları için onayladığı 15’er milyar dolarlık yardımların tamamının bu yıl içinde alınabileceğini de belirtti.
RUSYA’NIN GEÇİCİ ATEŞKESİ VE ZELENSKİ’YE TEPKİLERİ
Zelenski, Rusya’nın 8-11 Mayıs 2025’te 2. Dünya Savaşı Zaferi’nin 80. yıl dönümü için geçici ateşkes ilan etmesine dikkat çekti. Bu adımı, 9 Mayıs’taki geçit töreninin güvenliği için bir “tiyatro sahnesi” olarak nitelendirdi. Rusya’nın törene katılacak yabancı temsilciler için güvenlik garantisi verdiğini ifade eden Zelenski, Ukrayna’nın buna karşılık herhangi bir garanti sunmadığını belirtti. “Rusya’nın bu tarihlerde ne yapacağını bilmiyoruz. Onların topraklarında olanlardan sorumlu olamayız.” dedi.
GÜVENLİK GARANTİLERİ VE GÜÇLÜ ORDU VURGUSU
Zelenski, Ukrayna’nın güvenliği için en önemli unsurun güçlü bir ordu olduğunu vurguladı: “Güçlü ordu, kendini savunabilen ordudur. Bu, güvenlik garantileri açısından bir numaradır.” Ayrıca, müttefik ülkelerle yabancı askerlerin Ukrayna’ya konuşlandırılması üzerine görüşmeler yaptıklarını ve Kiev’de bir güvenlik danışmanları toplantısı planladıklarını açıkladı. Zelenski, ABD’nin anlaşma kapsamında güvenlik garantisi sunmadığını, ancak ekonomik ortaklığın dolaylı olarak güvenliğe katkı sağlayacağını ifade etti.
GERGİNLİKTEN UZLAŞMAYA GEÇİŞ
Vatikan’daki görüşme, Trump ve Zelenski arasında 28 Şubat 2025’te Beyaz Saray’da yaşanan gerilim sonrası gerçekleşti. Oval Ofis’te canlı yayında süregelen tartışmada Trump, Zelenski’yi “saygısızlıkla” ve “III. Dünya Savaşı’nı riske atmakla” suçlamış, mineral anlaşması iptal edilmişti. Zelenski, tartışmadan duyduğu üzüntüyü ifade ederek 4 Mart’ta Trump’a bir mektup gönderip barış müzakerelerine hazır olduğunu duyurmuştu. Vatikan görüşmesi, yaşanan gerginliği azaltarak anlaşmanın imzalanmasına olanak sağladı. Trump, News Nation’a yaptığı açıklamada, anlaşmanın Rusya’yı “engelleyebileceğini” ve Ukrayna için bir “güvenlik garantisi” olabileceğini dile getirdi.