GÜMRÜKSÜZ ALIŞVERİŞ SINIRININ KALDIRILMASI GÜNDEME GELİYOR
Ekonomim’de Yener Karadeniz imzasıyla yayımlanan habere göre, Türkiye’deki gümrüksüz online alışverişteki 30 euroluk limitin tamamen kaldırılması gündemde. Bu durumda yurtdışından sipariş edilen her ürün, normal ithalat rejimine tabi olacak. Ürün türüne göre gümrük vergisi, yüzde 20 KDV ve gerekiyorsa ÖTV eklenmesi gerekiyor. Ayrıca gümrük sunum ücreti ve damga vergisi gibi ek masraflar da ortaya çıkacak. Böylece 30 Euro üzerindeki alışverişler, daha karmaşık ve maliyetli bir hale gelecek. Konuyla ilgili EKONOMİ gazetesine bilgi veren bir kaynak, “Konu Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin de gündeminde. Çin kaynaklı e-ticaret sitelerinin Türkiye’ye satışları aylık 300 milyon doları geçti. Her gün 10 milyon dolar demek bu. Mevzuata aykırı ürünler çok daha rahat bir şekilde giriyor. 30 euroluk limitin sıfırlanması ile ilgili çalışma devam ediyor. Bu konu ile ilgili her ürün gümrük mevzuatına tabi olmalı. Bunun için Ticaret Bakanlığı yetkilileri çalışıyor. Tahammül edilecek tarafı kalmadı. Gelen her ürün gümrük mevzuatına tabi olmalı” ifadelerini kullandı.
TİCARET BAKANLIĞI İDDİALARI YALANLIYOR
İnternette gümrüksüz alışveriş döneminin sona ereceğine dair iddialar nedeniyle Ticaret Bakanlığı kaynakları bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Sektörün bu yönde uzun süredir bir çalışması var. Ancak Ticaret Bakanlığı’nın limitlerin düşürülmesine ya da sıfırlanmasına ilişkin bir çalışması yok. Bu yönde atılmış bir adım da yok” dendi.
AB’DE BÜYÜK BİR KULLANICI KITLESİ VAR
Temu’nun AB’de 92 milyon, Shein’in ise 130 milyondan fazla kullanıcısı bulunuyor. 2024 yılında AB’ye 4,6 milyar dolarlık 150 euro altı paket giriş yaptı. Bu sayı, 2023’e göre iki katına, 2022’ye göre ise üç katına denk geliyor ve bunların yüzde 91’i Çin’den geldi. Temu, Türkiye’de geçen yıl Temmuz ayında yaklaşık 7 milyon erişime ulaşarak, 2025 yılı Temmuz ayında 29 milyon ziyaretçiye ulaştı. Bu rakam, Amazon Türkiye’nin kullanıcı sayısını geçti ve Hepsiburada gibi diğer platformların kullanıcı sayısının yarısına erişti. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, 2025 yılının ilk altı ayında e-ithalat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 65 artarak 155 milyar 381 milyon TL’ye ulaştı. Bu alandaki tüm zamanların rekoru kırılırken, aynı dönemde yabancı kartlarla Türkiye’den yapılan online harcamalar, yani e-ihracat yalnızca yüzde 7,4 artarak 78 milyar TL’den 83 milyar TL’ye yükseldi. Temu, başta çocuklar olmak üzere birçok kullanıcıda sosyal medya bağımlılığına yol açıyor. Elektronikten ayakkabıya, tekstilden zücaciyeye kadar birçok sektör ise bu durumdan zor günler geçiriyor.
TEMU’NUN UCUZ SATIŞ STRATEJİLERİ
Peki, Temu’nun bu kadar ucuza ürün satabilmesinin nedenleri neler? Bu durumu etkileyen birkaç önemli sebep bulunuyor. Öncelikle, şirketin Çin merkezli olması nedeniyle üretim ağı doğrudan platforma bağlanabiliyor. Aracıların devre dışı bırakılması sayesinde ürünler, doğrudan üreticiden tüketiciye ulaşıyor ve bu da maliyetleri önemli ölçüde düşürüyor. Temu’nun sahibi PDD Holdings, Çin pazarında milyonlarca üreticiyle kurduğu ilişkiler sayesinde ölçek avantajı sağlıyor. Bu ölçek, bazı ürünleri neredeyse maliyetine ya da zararına satmalarına imkân veriyor; çünkü amaç kısa vadede kâr değil, pazar payını hızla büyütmek. Düşük fiyatların bir diğer nedeni ise vergi ve gümrük muafiyetleri. Avrupa Birliği’nde 150 euronun altındaki, Türkiye’de ise 30 euronun altındaki siparişlerde gümrük vergisi alınmıyor. Temu, küçük değerli paketler üzerinden bu muafiyetlerden yararlanarak pazara daha uygun fiyatlarla ürün sokabiliyor. Ayrıca, Çin devleti e-ihracatı stratejik bir alan olarak desteklediği için lojistik maliyetleri düşük tutuluyor. Büyük hacimli gönderiler, devlet sübvansiyonları ve uygun kargo anlaşmaları sayesinde Temu, Avrupa ve ABD’ye çok düşük kargo bedelleriyle hatta zaman zaman ücretsiz kargoyla ürün gönderebiliyor. Ek olarak, şirket tüketici taleplerini anlık ölçen gelişmiş algoritmalar kullanıyor ve bu sayede hangi ürünlerin hangi pazarda ne kadar satılabileceğini önceden tahmin ediyor, stok maliyetlerini azaltıyor ve üretim risklerini düşürüyor. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde, Temu’nun pazara çok düşük fiyatlarla ürün sunabilmesi mümkün hale geliyor. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’de de temsilcilik açan Temu, yerel işletmelerle iş birliği yapmaya başladı.
ONLİNE DIŞ TİCARETTE ZORLUKLAR ARTACAK
Türkiye’de posta ve hızlı kargo yoluyla yurtdışından yapılan alışverişlerde 30 euroya kadar olan ürünlere basitleştirilmiş bir vergi sistemi uygulanıyor. Avrupa Birliği ülkelerinden gelen siparişlerde yüzde 30, AB dışından gelenlerde ise yüzde 60 oranında tek ve maktu bir gümrük vergisi tahsil ediliyor. Ancak alışveriş tutarı 30 euronun üzerinde olduğunda, bu kolaylaştırılmış sistem devre dışı kalıyor. Bu durumda normal ithalat rejimi devreye giriyor ve ürün türüne göre değişen gümrük vergisi oranları uygulanıyor. Ayrıca, yüzde 20 KDV, ürün türüne göre ÖTV ve gümrük işlemlerine dair çeşitli masraflar da ekleniyor. Dolayısıyla, 30 euro üzerindeki alışverişlerde vergi oranı sabit olmuyor; tekstil, elektronik ya da farklı ürün gruplarında çeşitli yükümlülükler doğabiliyor.