Bu yılki Bağımsızlık Günü tatili, ABD’nin birçok bölgesinde ve dünyada rekor sıcaklıkların yaşandığı bir döneme denk geliyor ve bu sıcaklıklar ölümcül olabiliyor. Yüksek sıcaklık ve nem altında bol su içip terlerken, 4 Temmuz tatilini güvenle kutlamayı düşünüyorum. Peki ya ızgarada pişen etler, hamburgerler ve patates salatası saatlerce dışarıda bekliyorsa? Tatil hafta sonu piknik ve barbekülerde serin kalmak mümkün mü? Aşırı sıcaklar göz önüne alındığında ek gıda güvenliği önlemleri alınmalı mı? Tatilde serin kalmak ve yeterli sıvı almak gibi başka sağlık faktörleri de var mı? Bu soruları Acil Tıp uzmanı ve George Washington Üniversitesi klinik doçenti Dr. Leana Wen yanıtladı. Wen, daha önce Baltimore Sağlık Komiseri olarak görev yapmıştı.
GIDA GÜVENLİĞİ NEDEN ÖNEMLİ
Dr. Wen’e göre, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verileri her yıl yaklaşık 9 milyon gıda kaynaklı hastalık vakası yaşandığını gösteriyor. Bu hastalıklar çoğunlukla bakteri, virüs veya parazitlerle kontamine olmuş yiyecek ya da içeceklerin tüketilmesiyle ortaya çıkıyor. Vakaların büyük kısmı hafif seyretse de bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi belirtiler rahatsız edici olabiliyor. Bazı kişiler ise ciddi şekilde hastalanarak hastaneye kaldırılabiliyor ve maalesef ölümle sonuçlanan vakalar da yaşanabiliyor. En yüksek risk altındaki gruplar arasında yaşlılar, 5 yaş altı çocuklar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıflamış bireyler yer alıyor.
IZGARA VE AÇIK HAVA ETKİNLİKLERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Az pişmiş etler, yüksek miktarda enfeksiyon yapıcı organizma barındırıyor. Etin iyice piştiğinden emin olmanın en iyi yolu, bir iç termometre kullanmak. Dr. Wen, ABD hükümetinin gıda güvenliği web sitesindeki tabloya bakarak farklı et türleri için gerekli iç sıcaklıkların kontrol edilmesini öneriyor. Örneğin tavuk en az 74 santigrat, kıyma ise en az 71 santigrat dereceye kadar pişirilmeli. Pişen et, servis edilene kadar 60 santigrat derece ya da üzerinde tutulmalı ki mikrop üremesin. Pişirmeden önce çiğ et buzdolabında saklanmalı ve hemen ızgaraya koyulmadan önce çıkarılmalı.
SICAK HAVADA GIDA SAKLAMA SÜRESİ NE KADAR
Normal hava koşullarında ABD Tarım Bakanlığı’na göre bozulabilir gıdalar buzdolabı dışında en fazla iki saat kalabilir. Ancak sıcaklık 32 santigrat derecenin üzerindeyse bu süre bir saate düşüyor. Bu kural hamburger gibi pişmiş etlerin yanı sıra patates salatası ve lahana salatası gibi bozulabilir salatalar için de geçerli. Sıcak havalarda bu ürünler hemen tüketilmeli ya da bir saat içinde buzdolabına kaldırılmalı.
BUZDOLABI OLMAYAN PARKLARDA PİKNİK YAPANLAR İÇİN ÖNERİLER
Yanlarında bol buzla dolu iyi yalıtılmış bir soğutucu bulundurmalılar. Çiğ et, ızgaraya koyulana kadar 4 santigrat derece ya da altında tutulmalı. Dr. Wen ayrıca çiğ etin sıkıca kapatılmış torbalarda saklanmasını, böylece sebze ve meyve gibi çiğ tüketilen diğer ürünlere bulaşmamasını öneriyor. Barbeküde bir diğer önlem de çiğ ete temas eden mutfak eşyaları ve tabakların ayrılması. Bu eşyalar etiketlenmeli, salata, meyve, cips, ekmek gibi diğer yiyeceklerin tabaklarından ayrı tutulmalı.
ÇİĞ ETTEN SONRA ELLER MUTLAKA YIKANMALI
Dr. Wen, çiğ hamburger etine dokunduktan sonra hemen salata yapmaya geçilmemesi gerektiğini belirtiyor. Her çiğ et işlemesinden sonra eller sabun ve suyla iyice yıkanmalı.
KUŞ GRİBİ VE GIDA TÜKETİMİ GÜVENLİ Mİ
Geçen yılki kuş gribi salgını hamburger ve kanat gibi ürünlerin tüketimini etkiledi mi? Federal sağlık yetkililerine göre, et ve yumurtalar önerilen sıcaklıklarda pişirildiği sürece bu ürünleri tüketmek güvenliydi. Süt içmek de güvenli, ancak sütün pastörize edilmiş olması şart. Çiğ süt içmek güvenli değil. Çiğ süt yalnızca bakteri barındırmakla kalmıyor, aynı zamanda kuş gribini de bulaştırabiliyor. Kuş gribi salgını öncesinde de çiğ süt veya çiğ sütten yapılan ürünlerin tüketilmesi önerilmezken, salgın sırasında kesinlikle tavsiye edilmiyordu.
SICAK HAVADA SAĞLIK RİSKLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER
Dr. Wen, sıcak havada kalınacaksa ısı bitkinliği ve sıcak çarpması belirtilerine dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor. Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar gibi ısıya bağlı hastalıklara en duyarlı grupların yanı sıra evcil hayvanlar da aşırı ısınabilir. Araç içinde çocuk ya da evcil hayvan asla yalnız bırakılmamalı; araba içi çok hızlı ısınır ve bu sıcaklıklar ölümcül olabilir. Herkes mümkünse gölgede kalmaya çalışmalı. En iyi sıvı kaynağı su; aşırı kafein ve alkol sıcak hava dalgalarında tehlikeli olabilir. Güneşten koruyan kıyafetler giyilmeli ve güneş kremi sık sık yenilenmeli.