İngiltere’nin güneybatısında keşfedilen 5 bin yıllık bir yapının, Stonehenge’in gelişimine öncülük etmiş olabileceği belirtiliyor. Arkeologlara göre, 120 metre aralıklarla yerleştirilmiş iki ahşap direkten oluşan yapı, yaz gündönümünde doğan güneşle ve kış gündönümünde batan güneşle hizalanıyor. Bu hizalanma, Stonehenge’deki taşların konumlandırılmasıyla aynı özelliği taşıyor. Wessex Archaeology tarafından yapılan açıklamada, arkeolog Phil Harding liderliğindeki ekibin radyokarbon tarihleme yöntemleriyle ahşap direklerin 5 bin yıl önce çukurlara yerleştirildiğini tespit ettiği ifade edildi. Bu dönem, Stonehenge’deki ilk toprak işlerinin yapıldığı zamanla örtüşürken, ünlü taşların ancak 500 yıl sonra yerleştirildiği biliniyor.
BULFORD’DAKİ KEŞFİN ÖNEMİ
Harding, yaptığı açıklamada güneşin tarih öncesi topluluklar için son derece önemli olduğunu ve bu toplulukların yaz gündönümünü yüksek bir doğrulukla hesaplayıp kaydedebildiklerini belirtti. Harding, bu keşfi kariyerinin en büyük buluntularından biri olarak nitelendirerek, “Şimdiye kadar bu antik astronomi başarısına dair bilgimiz Stonehenge ve benzer döneme ait diğer anıtlara dayanıyordu. Ancak Bulford’da keşfettiğimiz yapı, çok iyi bildiğimiz ünlü taşlardan 500 yıl daha eski” ifadelerini kullandı. Yapının izlerine, Stonehenge’e yalnızca 5 kilometre uzaklıktaki Bulford, Wiltshire’da rastlandı.
GÜNDÖNÜMLERİYLE MÜKEMMEL UYUM
Projede yer alan gökyüzü arkeoloğu Fabio Silva, antik gökyüzü, peyzaj ve ufkun rekonstrüksiyonlarını kullanarak direklerin gündönümleriyle hizalandığını kanıtladı. Silva, bu keşfin Stonehenge’i tek bir yaratım olarak değil, insanlar, toprak ve gökyüzü arasındaki çok daha uzun bir diyaloğun parçası olarak anlamamıza yardımcı olduğunu söyledi.
GÜNEŞ KUTLAMALARINA IŞIK TUTAN BULUNTULAR
Arkeologlar ayrıca bölgede çanak çömlek, hayvan kemiği, kömür ve işlenmiş çakmak taşı gibi eserler de buldu. Bu buluntular, insanların gündönümlerini kutlamak için burada toplandığına işaret ediyor. Açıklamada, bu eserler arasında, muhtemelen güneş diskinin sembolik bir temsili olarak bilinçli bir şekilde yerleştirilmiş “son derece nadir bir disk şeklinde bıçak” olduğu da belirtildi.
UZMANLARDAN İLK YORUMLAR
Araştırmaya dahil olmayan Exeter Üniversitesi arkeoloji öğretim üyesi Susan Greaney, keşif haberini “ilginç” olarak nitelendirdi ancak tüm detayların henüz yayınlanmadığını söyledi. Greaney, olası hizalanmanın Bulford’daki önemli bir orta Neolitik yerleşimin parçası olduğunu belirterek, “Bu, Stonehenge bölgesinin doğu kısmının ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. İnsanlar Avon Nehri’nin öteki tarafında hem yaşıyor hem de anıtlar inşa ediyorlardı” değerlendirmesinde bulundu.