Cumartesi öğleden sonra, zenginlerin ve seçkinlerin bir araya geleceği New York’taki Saratoga Springs, yarış için gelen atların yayalar gibi caddeleri geçtiği şirin bir Viktorya dönemi kasabası. Belmont Park, 455 milyon dolarlık yenileme çalışmalarına son rötuşları yaparken, Belmont Stakes bir yıl daha Saratoga Hipodromu’nda koşulacak. Bu yıl Triple Crown hedefi olmasa da, start alması beklenen atların kalitesi göz önüne alındığında yarış yine de büyük ilgi görecek. Kentucky Derby galibi Golden Tempo, Derby’nin favorileri Commandment ve Renegade de start çizgisinde yerini alacak.
SADECE ATLAR İÇİN YAŞAYAN BİR JOKEY
Dünyanın bir başka köşesinde, pantolonlar pamuklu kumaştan, şapkalar ise beyzbol kepi ya da kovboy şapkasıyken, Perry Wayne Ouzts çizmesini üzengiye geçirecek, koltuğa oturacak ve işe koyulacak. Ouzts ünlü değil ve parayla ölçülecek olursa zengin de değil. Atları hiçbir zaman gül çelengine sarılmadı, yarışları ulusal çapta yayınlanmadı. Yine de dizginleri bir kez daha eline aldığında, jokey her insanın arzuladığı şeyi yakalıyor: Huzur.
53 YILDIR HER GÜN AYNI RÜYA
Ouzts, 10 yaşındayken öğretmenine profesyonel jokey olma niyetini açıkladığı bir yazı teslim etti. Hayalini 18 yaşında gerçekleştirdi ve geçtiğimiz 53 yıl boyunca, sakatlık nedeniyle izin günleri ve birkaç aile tatili dışında, her gün uyanıp bu hayali yeniden yaşadı. Şimdi 71 yaşında olan Ouzts, 53 bin 736 startla Kuzey Amerika jokeyleri arasında en çok yarışa çıkan isim unvanını elinde tutuyor. “Bunu açıklayamam. Hiçbir zaman ata binmekten daha iyi bir şey bulamadım” diyen Ouzts, “Her zaman eve dönmüş gibi hissettim” sözleriyle duygularını ifade ediyor.
YILMAYAN BİR KARİYER: SAKATLIKLAR VE DİSİPLİN
At sırtında yaşamak acımasız bir meslek; disiplin ve dayanıklılık üzerine kurulu, risk ve sakatlıklarla dolu bir kariyer. Yeni Zelandalı bir veteriner ekibi bir jokeyin ortalama kariyer süresini belirlemeye çalıştı ancak bu, yarış bulma fırsatlarına bağlı olarak zor bir hesaplamaydı. Verileri incelediklerinde kariyer süresini 10,9 ile 15,9 yıl arasında buldular ancak dağılımın alt uca doğru güçlü bir şekilde kaydığı görüldü. Ouzts ise Arkansas’ın Riverdale kasabasında büyüdü ve diğer seçenekler hakkında pek düşünmedi. Fabrika işleri ilgisini çekmiyordu, Vietnam Savaşı’nın zirvesinde askere kaydolmaya gittiğinde ise çok küçük ve çok zayıf olduğu için geri gönderildi. Ailesinde atlara ilgi duyan başka kimse yoktu; iki erkek kardeşi ve bir kız kardeşi “hiç umursamıyordu” ancak öteki sokakta yaşayan kuzenleri farklıydı. Kimi antrenör, kimi jokey, kimi de gösteri atlarıyla ilgiliydi.
İLK YARIŞINDAN BU YANA GEÇEN YILLAR
Kuzenleri tohumu ekti, Ouzts besleyip büyüttü ve liseyi bitirdiğinde kendi başına geliştirebilecek hale geldi. Onları Chicago’ya kadar izleyerek mesleği öğrendi ve Mart 1973’te ilk yarışını kazandı. Bu iş için baş döndürücü bir dönemdi. Ouzts, Columbus yakınlarındaki Beulah Park’ta isimsizce bitiş çizgisini geçtikten iki ay sonra Secretariat, Kentucky Derby’yi kazanmak için son düzlükte atağa kalktı. “Tremendous Machine” gibi hareket ederek 31 boy farkla Belmont zaferine ulaşan Big Red’in Triple Crown koşusu tüm ülkenin dikkatini çekti. Aynı yıl, daha sonra dokuz Triple Crown yarışı kazanarak tarihin en büyükleri arasına giren ünlü jokey Pat Day de kariyerine başladı. Ouzts, 2005’ten bu yana 15 bin 413 yarışa çıktı. “Tanıdığım birçok adam görüyorum, zor yürüyebiliyorlar” diyen deneyimli jokey, “Berbat görünüyorlar. Ben hâlâ günde altı, yedi ata biniyorum” ifadelerini kullanıyor.
DİSİPLİNLİ YAŞAM VE SAKATLIK MÜCADELESİ
Yüzündeki çizgiler –rüzgâra karşı başı dik giden bir hayatın açtığı derin oluklar– Ouzts’un yaşını ele veren tek şey. 50 yıldan uzun süredir aynı kiloda (110 pound) ve aynı şekilde biniyor. Piste çıkışta hızıyla tanınan “Scoot ‘N Boot” olarak biliniyor. İşi yaşam disiplini gerektiriyor ve Ouzts buna fazlasıyla sahip. Neredeyse bir keşiş gibi yemek hazırlığına bağlı kalarak kilo kontrolünü sağlıyor. Hatırladığı kadarıyla güne hafif bir antrenmanla başlıyor, ardından kahvaltıda tatlandırıcılı kahve ve iki tatlı çörek yiyor. Öğle yemeğini “akşam yemeği” olarak adlandıran Ouzts, peynir ve kraker ya da jambonlu peynirli sandviç tüketiyor. Öğleden sonra enerjiye ihtiyacı olursa meyve tercih ediyor. Akşam yemeğini istediği gibi yiyor, ara sıra dondurmayla kaçamak yapıyor. Çeyrek asırdan uzun süre önce alkolü tamamen bırakan Ouzts’un tek iki zaafları mesleğiyle doğrudan bağlantılı.
ÖLÜMCÜL KAZALAR VE GERİ DÖNÜŞ HİKAYESİ
Sakatlıklar işin parçası ve Ouzts birkaç neredeyse felaket boyutundaki kazayı atlattı. 1992’de beş gün yoğun bakımda, beş gün de hastanede kaldı; çenesi tellenmiş, soluk borusu kesilmiş, burnu ve omzu kırıktı. 2006’da –51 yaşındayken– bir yarışta havaya fırladı. Beş omurunu çatlattı, kendi atı bacağına basarak ezdi ve başka bir at kolunu kırdı. Doktor “Üzgünüm ama jokeylik günlerin bitti” dediğinde Ouzts, “Ona baktım ve sadece ‘Hayır’ dedim” diye anlatıyor. 2007’de 1093 kez binen Ouzts, “Şu doktoru şimdi görmeyi çok isterdim” diye ekliyor.
ŞANSLI HİSSETMEK: YETERLİ DEĞİL Mİ?
Tüm başarılarına –7 bin 534 galibiyetle ABD’li jokeyler arasında beşinci sırada– rağmen Ouzts’un tek bir dereceli yarış galibiyeti yok. Bu tamamen bilinçli olmasa da plansız da değil. Bir zamanlar kendisine bir Derby atı teklif edildi ancak kimden veya hangi attan olduğunu söylemedi; at çok zayıftı ve Ouzts anlam göremedi. “Kazanmayı severim. O at kazanamazdı” diyor. Yıllar önce, Churchill Downs’da Oaks Günü beşinci yarışta bir ata biniyordu. Kalabalığa hazırlıksız yakalanan Ouzts biraz geç kaldı ve trafik polisleri arka tarafa girmesine bile izin vermedi. Sonunda pistin arkasındaki Longfield Caddesi’ndeki evlere geri dönüp birinin bahçesine park etmek için para ödedi. Ekipmanlarını 12 blok taşıdıktan sonra jokey odasına vardığında bir daha asla böyle bir şey yapmayacağına yemin etti. Bu Ouzts’a gayet uygun geldi. Mesele hiçbir zaman gösteriş ve şatafat değildi. Mesele atlardı. Emeklilik konusunda gerçek bir planı yok: “Sanırım yapamayana kadar devam edeceğim” diyor. 71 yaşında hayatının muhasebesini yapabiliyor. Eşi Toni’yle 42 yıldır evli olan Ouzts, Kentucky’nin Hebron kasabasında evlerini inşa etti. İki oğullarını büyütüp üniversiteye gönderdiler; biri huzurevinde çalışıyor, diğeri Japonya’da İngilizce öğretiyor. Eskiden yılda binin üzerinde binen Ouzts, şimdilerde 250 civarında biniyor. Arz-talep dengesinin de etkisi var; antrenörlerin 71 yaşındaki jokeyleri tercih etmediğini söylüyor. Yavaşlamaktan mutlu. Eşi at eğitimiyle uğraşıyor ve son zamanlarda birçok binişini onun bağlantıları sayesinde yapıyor. Yarış olmasa bile biniyor; her gün eşine yedek binici olarak yardım ediyor ve ilk kez çizmesini üzengiye geçirdiğindeki heyecanı hâlâ hissediyor: “Ne olduğunu anlatamam bile. Bir bulanıklık. Tek istediğim buydu. Atlara binerek iyi bir geçim sağladım. Her gün kendimi şanslı hissediyorum. Sanırım bu yeterli, değil mi?”