YENİ MALI ÇERÇEVE TEKLİFİ TANITILDI
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin 2028-2034 dönemine ait bütçesini içeren Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) teklifini Brüksel’de bir basın toplantısında tanıttı. Avrupa’nın hedeflerine uygun bir bütçe oluşturma ihtiyacına dikkat çeken von der Leyen, “AB Komisyonu, 2028-2034 dönemi için 2 trilyon euroluk bir bütçe teklifi hazırladı” şeklinde konuştu. Bütçenin bir öncekinden daha geniş olduğunu belirten von der Leyen, stratejik ve esnek bir şekilde kullanılabileceğini ifade etti. Ayrıca, AB ülkelerinin bütçeye katkılarının değişmeyeceğini, ek kaynakların ise yeni öz kaynaklardan sağlanacağını söyledi.
BÜTÇE KAYNAKLARI VE DESTEKLER
Bütçede 865 milyar euronun tarım, uyum ve sosyal politikalara ayrılacağına işaret eden von der Leyen, “Çiftçilere gelir desteği için 300 milyar euroyu güvence altına alıyoruz. Daha az gelişmiş bölgeler için 218 milyar euro, balıkçılık için de 2 milyar euro ayrılmış durumda” dedi. Göç ve sınır yönetimi için yapılacak yatırımları üç kat artıracaklarını belirten von der Leyen, “Katalizör Avrupa” adı altında yeni bir program kuracaklarını açıkladı. Bu programla, üye ülkelere AB tarafından desteklenen 150 milyar euroluk kredilerle ortak hedeflere yatırım yapma imkanı sunulacağını ifade etti. Kredilerin uygun koşullarla AB bütçesi tarafından destekleneceği ve bu kaynağın enerji altyapısı, savunma sanayisi gibi alanlarda kullanılabileceği önemle vurgulandı.
REKABET FONU VE KÜRESEL AVRUPA FONU
AB’nin rekabetçiliğini artırma hedefiyle, bütçede 410 milyar euroluk bir rekabet fonunun da yer alacağı belirtildi. Bu fonda savunma ve uzay sektörlerine yönelik 131 milyar euro kaynak bulunduğunu açıklayan von der Leyen, küresel Avrupa fonunun 200 milyar euro olacağını duyurdu. Bu fon, küresel yatırım programları, insani yardım ve stratejik ortaklıklar gibi alanları kapsayacak. “Genişleme, siyasi bir hedef değil, stratejik bir yatırım” diyen von der Leyen, aday ülkelere küresel Avrupa fonunun tüm araçlarını sunacaklarını dile getirdi. Ukrayna’ya yönelik desteklerini sürdüreceklerini belirten von der Leyen, “Ukrayna için 100 milyar euro ayırdık” değerlendirmesini yaptı.
KRİZ MEKANİZMASI VE BÜTÇE BOYUTU
Yeni bütçede bir kriz mekanizmasının yer alacağını söyleyen von der Leyen, “Krizlerden dersimizi aldık. Yaklaşık 400 milyarlık bir ateş gücüne sahip özel bir kriz mekanizması oluşturuyoruz. Bu, büyük bir şok yaşandığında AB’nin hızlı ve sert bir şekilde yanıt vermesini sağlayacak” dedi. Ayrıca, yeni bütçenin boyutunun AB toplam GSYH’sının yüzde 1,26’sına ulaşacağını belirtti. MFF, AB bütçesinde yer alan harcama kalemlerinin yıllık tavanlarını belirliyor ve kaynakların politika önceliklerine göre dağılımını sağlıyor. Uzun vadeli AB bütçesine ilişkin karar ise AP onayı ve üye ülkelerin AB Konseyi’nde oy birliği ile alınıyor. Uzun vadeli bütçe, üye ülkelerin gelecekteki katkı oranları gibi konularda tartışmalara sebep olabiliyor. AB bütçesinin denetimi, Lüksemburg’da bulunan AB Sayıştayı tarafından yapılıyor.