TÜRKİYE’NİN SAFE FONUNA KATILIM İHTİMALİ YUNANİSTAN’DA KAYGILAR DOĞURDU
Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin yeni savunma fonu SAFE’e katılma ihtimali, Yunanistan’da derin bir endişe yaratıyor. Türkiye’nin savunma sanayisine yapılacak önemli yatırımlar, komşu ülke tarafından kaygıyla izleniyor. Brüksel’de onaylanan ve toplamda 150 milyar euro değerinde bir ortak savunma bütçesiyle hayata geçirilecek SAFE, Avrupa’nın savunma sanayisini güçlendirmeyi hedefliyor. AB üyesi 27 ülkeden 26’sı fonun onayını verirken, yalnızca Macaristan bu oylamada çekimser kaldı. Ancak, “üyelik adaylığı sürecindeki ülkelerin” fondan yararlanacak olması, Türkiye’nin bu fırsattan yararlanmasını hemen hemen kesinleştiriyor. Türkiye’nin Avrupa ile savunma anlaşmalarının yeni bir aşamaya geçirileceği düşünülüyor. Bu durum, Yunanistan’da büyük kaygılara sebep oluyor.
YUNANİSTAN HUKUKİ VE SİYASİ ÖNLEMLER ALIYOR
Yunanistan, SAFE’in üçüncü ülkelere açılması durumda Türkiye’nin katılımını engellemek için çeşitli hukuki ve siyasi önlemler alma hazırlıkları yapıyor. Ancak Yunanistan’ın bu konuda yapabilecekleri kısıtlı. Yunan hükümetine yakın kaynaklar, SAFE’in 16. maddesinin “üye ülkelerin güvenlik ve savunma çıkarlarının dikkate alınması” şartını getirdiğini belirtiyor. Yunanistan, Türkiye’yi bir “güvenlik tehdidi” olarak değerlendirerek bu maddeyi kullanarak Türkiye’nin projelerden destek almasını engellemeye çalışıyor. Bu iddianın arkasında, Yunanistan’ın Yunan adaları çevresindeki kıta sahanlığını 12 mile çıkarma önerisi bulunuyor. Yunan basını, Başbakan Kiryakos Miçotakis’in Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bu konuyu doğrudan görüşme istemesinin, meselenin AB’ye taşınmadan ikili ilişkiler düzeyinde ele alınma arzusunu gösterdiğini dile getiriyor. Miçotakis’in öncelikleri arasında “savaş sebebi” kararının kaldırılması, deniz yetki alanlarının belirlenmesi ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin imzalanması gibi meseleler yer alıyor. Ancak Türkiye’nin bu anlaşmaları kabul etmeyeceği düşünülüyor. Türkiye’nin anlaşmayı kabul etmemesi ise AB’nin yatırımlarını durdurmayacak gibi görünüyor. Bu şartlar altında Yunanistan’ın yapacak fazla bir hamlesi kalmıyor.
SÜRECİ YAVAŞLATMA ÇABALARI
Yunan basını, Yunanistan’ın bu gelişmelerin önüne geçemesede süreci yavaşlatabileceğini öne sürdü. Türkiye’nin SAFE kapsamında destek almasına karşı veto yetkisini kullanmasa da, Yunanistan’ın süreci yavaşlatabileceği ve dolaylı bir engel koyabileceği ifade ediliyor. Bu taktiğin, AB içindeki acil güvenlik planlarını sekteye uğratma riski bulunsa da, Yunanistan açısından ulusal güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılmaya çalışılıyor. Ancak Yunan basınında, böyle bir yaklaşımın Yunanistan’ı AB içinde Macaristan gibi yalnızlaştırabileceği endişesi bulunuyor. SAFE anlaşması, Macaristan’ın oy kullanmamasıyla imzalanmıştı. AB, yerel gerginlikleri göz ardı ederek, Rusya’nın kıta üzerindeki tehdidine daha fazla önem veriyor. Bu çerçevede, Türkiye’nin askeri gücü de AB için önem taşıyor. Yunanistan, yalnızlığa düşmemek için Türkiye’ye karşı sert adımlar atma konusunda çekimser kalıyor.
Yunan basını, durumun Miçotakis’in “siyasi başarısızlığı” olarak değerlendirerek, Yunan halkının öfkesini dile getiriyor. Dimokritia gazetesi, “Bay Miçotakis bundan da kurtulmaya karar verdi, artık tamamen aptallara hitap ettiğinden emin. Şimdi de egemenliğimizi kansız ve vicdansız bir şekilde Türklere devrettiği için kendisini alkışlamamızı istiyor” diye yazıyor. ProtoThema sitesi ise, Yunan düşünce PASOK’un sözlerine yer vererek, “Hükümet, AB ile ilişkileri dondurulmuş, NATO üyesi olarak Yunanistan’ı savaşla tehdit eden, Kıbrıs’ın acımasız Atilla işgalinin sorumluluğunu taşıyan ve ülke içinde insan haklarını ihlal eden bir ülkenin Avrupa savunmasına katılımını destekleyerek diplomatik bir hezimeti ‘fırsat penceresi’ olarak nitelendirmeye çalışıyor” diyor. Bunun yanı sıra Miçotakis’in bu konudaki eylemleri, Yunan halkı tarafından sürekli eleştiriliyor.