ABD yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle Çin’den yapılan insansı ve dört ayaklı robot ithalatını yasaklarken, bu kararın yapay zeka rekabetini tırmandırması bekleniyor. Trump yönetimi tarafından alınan karar, bu cihazların ulusal güvenlik açısından “kabul edilemez riskler” oluşturduğu gerekçesine dayanıyor. Yasak, yenilenebilir enerji altyapısında kullanılan güç dönüştürücülerini de kapsarken, halihazırda kullanımda olan modeller yasağın dışında tutuldu.
FCC’NİN ULUSAL GÜVENLİK UYARISI
Federal İletişim Komisyonu (FCC), kararın Beyaz Saray tarafından toplanan bir kurumlar arası heyetin pazartesi günü yaptığı ulusal güvenlik değerlendirmesine dayandığını açıkladı. Açıklamada, internete bağlı robotların veri gizliliği riskleri ve siber güvenlik zafiyetleri oluşturabileceği belirtildi. Değerlendirme belgesinde, bu cihazların “kötü niyetli aktörler tarafından Amerikalıları gözetlemek, yabancı istihbarat servislerinin yeteneklerini artırmak veya robotları uzaktan ele geçirmek için kullanılabilecek veriler topladığı” ifade edildi. ABD’li yetkililer daha önce Çin yapımı elektrikli araçların satışını engellemek için de benzer gerekçeler öne sürmüştü.
ÇİN’DEN SERT TEPKİ
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Pekin’in ABD’nin ulusal güvenlik kavramını kötüye kullanarak Çinli şirketleri baskı altına alma uygulamasına sürekli karşı çıktığını söyledi. Mao Ning, “Korumacılık ABD’nin rekabet gücünü artırmaz; aksine Amerikan işletmelerinin ve tüketicilerinin çıkarlarına zarar verir” diyerek, çıkarlarını savunmak için “gerekli önlemleri” alacaklarını vurguladı. Çin Ticaret Bakanlığı ve Unitree, Agibot, UBTech ile Galbot gibi önde gelen insansı robot üreticilerinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi.
ÇİN ROBOT SEKTÖRÜNÜN YÜKSELİŞİ
Çin’in insansı robot endüstrisi, kısa sürede ülkenin en umut verici stratejik sektörlerinden biri haline geldi. 140’tan fazla üretici ve hızla büyüyen bir tedarik zinciri bulunuyor. Hukuki araştırma platformu LexisNexis’in salı günü yayımladığı rapora göre, patent gücü açısından dünyanın en büyük 10 insansı robot girişiminden altısı Çin’den. İlk beş sırayı Çinli üreticiler alırken, onları San Jose merkezli Figure AI ve Almanya’dan Agile Robots takip ediyor. Geçen yıl Çinli şirketler dünya çapındaki sevkiyatların yüzde 90’ını gerçekleştirirken, Tesla ve Figure AI gibi ABD’li rakipler seri üretime geçmekte zorlandı. Teknoloji araştırma firması Interact Analysis’e göre, ABD geçen yıl Çin yapımı insansı robotların en büyük denizaşırı pazarıydı.
ANALİSTLERDEN YASAK DEĞERLENDİRMESİ
Geçen ay ABD’li teknoloji devi Nvidia, Çin’in önde gelen insansı robot üreticilerinden Unitree ile araştırma ve geliştirme için ortaklık kuracağını duyurmuştu. Ancak aynı ay Unitree, ABD hükümeti tarafından Çin ordusuyla bağlantılı potansiyel bir güvenlik riski olarak işaretlendi ve Savunma Bakanlığı ile sözleşme yapması yasaklandı. Pazar analiz firması Counterpoint Research’ten kıdemli analist Soumen Mandal, yasağın zamanlamasının tesadüf olmadığını, Unitree de dahil olmak üzere birçok Çinli insansı robot üreticisinin bu yıl halka arz hazırlığı yaptığını söyledi. Mandal, “Tesla, Figure ve Boston Dynamics gibi ABD’li şirketler bu haberden büyük ölçüde faydalanıyor” dedi. Araştırma firması Omdia’dan baş analist Lian Jye Su ise yasağın kısa vadede ABD satışlarını etkileyeceğini ancak ABD-Çin arasındaki uzun süreli jeopolitik gerilimler göz önüne alındığında genel etkinin “minimum” olacağını belirtti. Su, “Mevcut alternatif kıtlığı göz önüne alındığında, yasağın büyüme gidişatlarına zarar vermesi olası değil” ifadelerini kullandı ve birçok Çinli satıcının ana hedef olarak Avrupa’ya yöneldiğini ekledi.