ABD VE ÇİN ARASINDA GÜMRÜK TARİFELERİ ANLAŞMASI
ABD ve Çin arasında karşılıklı gümrük tarifelerinin 90 gün süreyle düşürülmesi konusunda bir anlaşma sağlanmasının ardından New York borsasında önemli yükselişler yaşandı. Haftanın ilk işlem gününü güçlü bir ralli ile tamamlayan borsalarda genel olarak pozitif bir hava hakim oldu. Gün sonunda Dow Jones endeksi 1100 puanın üstünde değer kazanarak yüzde 2,81 artışla 42.410,10 puana ulaştı. S&P 500 endeksi yüzde 3,26 artarak 5.844,19 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 4,35’lik bir kazançla 18.708,34 puana yükseldi. Haftasonu İsviçre’de gerçekleşen ticaret müzakerelerinin ardından ABD ve Çin’in vergi indirimi kararı alması piyasalardaki risk iştahını artırdı. Anlaşma kapsamında, 14 Mayıs itibarıyla ABD’nin Çin ürünlerine uyguladığı gümrük vergisi yüzde 145’ten yüzde 30’a, Çin’in ABD ürünlerine uyguladığı vergi de yüzde 125’ten yüzde 10’a indirilecek.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI VE PİYASA ETKİSİ
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da yaptığı basın toplantısında, Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmelerin verimli geçtiğini ve Çin ile ticari ilişkilerde bir “yeniden başlangıç” sağlandığını söyledi. Trump, Çin’in parasal olmayan engelleri askıya alacağını ve kaldıracağını da ifade etti. Ancak bu anlaşmanın otomobil, çelik, alüminyum ve ilaç sektörlerini kapsamadığını belirtti. Trump, 90 gün içinde uzun vadeli bir anlaşma sağlanamazsa tarifelerin tekrar yüzde 145 seviyesine çıkıp çıkmayacağı sorusuna “Hayır, ama önemli ölçüde yükselir.” yanıtını verdi ve anlaşmanın başarılı olacağına inandığını vurguladı. New York borsasındaki yükselişe ek olarak, piyasalardaki dalgalanmaları gösteren VIX Endeksi de yüzde 17 azalarak 18,2 seviyesine geriledi. Endeks, Trump’ın 2 Nisan’da tarifeleri açıkladığı tarihten önceki seviyelere geri dönmüş oldu. ABD’nin 10 yıl vadeli hazine tahvili faizi ise 10 baz puan artarak yüzde 4,48’e yükseldi. Analistler, Çin ile tarife anlaşmasında hızlı bir ilerleme kaydedilmesinin küresel ekonomiyi etkileyen ticaret gerginliklerini çözmek için kritik bir adım olduğunu belirtiyor. Fakat iki ülke arasındaki yumuşamaların üç ay sonunda devam edip etmeyeceği hakkında belirsizlikler sürmekte.
ŞİRKET HİSELERİ VE SEKTÖREL GELİŞMELER
Anlaşmanın açıklanmasının ardından Çin’den ithalatı büyük ölçüde etkileyen şirketlerin ve çip üreticilerinin hisselerinde yükseliş görüldü. Amazon’un hisseleri yüzde 8’den fazla değer kazanırken, Dell’in hisseleri de yüzde 8, Best Buy yüzde 6,6 ve Apple’ın hisseleri yüzde 6,3 oranında artış gösterdi. Çip üreticisi Nvidia’nın hisseleri ise yüzde 5,4 oranında yükseldi. ABD Başkanı Trump’ın reçeteli ilaç maliyetlerini düşürmeye yönelik kararname imzalayacağını belirtmesi üzerine, başlangıçta değer kaybeden bazı ilaç şirketlerinin hisseleri, sektör genelindeki endişelerin azalması ile daha sonra yeniden yükseldi. Merck’in hisseleri yüzde 6’ya, Pfizer’in hisseleri yüzde 3,6, Bristol-Myers Squibb’in hisseleri yüzde 3,7 ve Eli Lilly’nin hisseleri yaklaşık yüzde 3 artış gösterdi. Analistler, yatırımcıların bu hafta ticaret müzakereleriyle ilgili gelişmeleri ve nisan ayı enflasyon verilerini takip edeceğini ifade etti.
ALTIN VE PETROL PİYASALARINDAKİ DEĞİŞİMLER
ABD ve Çin arasında sağlanan ticari anlaşmanın borsalarda yarattığı yükseliş etkisine karşın, altın fiyatlarında bir düşüş gözlemlendi. 2 Nisan tarihinden itibaren yukarı yönlü hareket edişini sürdüren altın, güvenli liman talebinin azalması sonucu yüzde 2,7 gerileyerek ons başına 3.232,50 dolara düştü. Diğer taraftan, küresel ticaretteki toparlanma beklentisi petrol fiyatlarını da olumlu yönde etkiledi. Brent petrol fiyatı, varil başına yüzde 1,6 artışla 64,96 dolardan işlem görmekte.