Amerika Birleşik Devletleri ordusu, Cumartesi günü, İslam Devrim Muhafızları’nın iki ABD Donanması savaş gemisine balistik füzeler fırlatmasının ardından üç İran ham petrol tankerine saldırdığını açıkladı. Bu yeni gelişmeler, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere müdahale etme çabaları ve ABD’nin İran gemilerine yönelik hedef almalarını artırmasıyla birlikte, bölgedeki bir deniz savaşı riskini artırıyor. İki taraf, bir aydan fazla bir süredir ilk kez karşılıklı saldırılarda bulundu ve bu yeni saldırılar, başka bir misilleme döngüsü riski taşıyor.
ABD Saldırıları
ABD Merkez Komutanlığı, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Bir ABD uçak gemisi ve güdümlü füze destroyeri, birçok provokatif İran saldırısından başarıyla kaçtı.” dedi. Buna karşılık, ABD güçleri, “Kharg Adası açıklarında M/T Downy ve Jask yakınlarında M/T Stark 1 adlı İran ham petrol tankerlerini kalıcı olarak devre dışı bıraktı.” şeklinde bilgi verdi. Hürmüz Boğazı dışında, CENTCOM’a göre, M/T Kylo adındaki bir ham petrol tankeri, birden fazla kez vurulmasının ardından “tamamen imha edildi.”
Mesaj ve Tehditler
CENTCOM komutanı Amiral Brad Cooper, “IRGC’ye net bir mesaj vermek istiyoruz: Eğer iki gemimize ateş ederseniz, üç geminizi imha ederek daha yüksek bir ekonomik bedel ödetiriz.” ifadelerini kullandı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Cumartesi günü sosyal medya üzerinden, “Basit: Eğer İran ABD gemilerine ateş ederse, onların petrol tankerlerini yok ederiz. Yapmaları gereken tek şey, @USNavy’e ateş etmeyi bırakmak.” dedi. Hegseth, ABD’nin İran’ın petrol tanker filosuna Orta Doğu veya Hint-Pasifik bölgesinde saldırı düzenleyebileceğini ekledi.
İran'ın Tepkisi
İran Dışişleri Bakanlığı, Cumartesi günü ABD’nin eylemlerini “kanunsuz ve saldırgan” olarak nitelendirerek, bu saldırıların “uluslararası barışa ve ticari taşımacılığın güvenliğine açık bir tehdit” olduğunu belirtti. Bakanlık, bu saldırıların BM Şartı’nın “açık bir ihlali” olduğunu ifade etti. İran devlet haber ajansı, ABD Merkez Komutanlığı’nın açıklamasını aktarırken, “İranlı yetkililer, herhangi bir saldırıya karşı güçlü bir yanıt vereceklerini vurguladı.” bilgisine yer verdi.
Gelişmeler ve Olaylar
Cumartesi günü, İran haber ajansları, bir tankerin Kharg Adası yakınlarında ABD güçleri tarafından füzeyle saldırıya uğradığını bildirdi. Tanker, ABD güçleri tarafından ateşlenen dört proje ile vuruldu; ancak ajansa göre herhangi bir can kaybı yaşanmadı. CNN tarafından doğrulanan bir ses kaydında, ABD askeri bir uçağın gemiye acil durum kanalı üzerinden uyarılar yaptığı duyuluyor. Bir ses, “Motor Tanker STARK 1, burası Amerika Birleşik Devletleri askeri uçağı. Geminizin kıçına ateş açmaya hazırlanıyorum. Geminizin kıçını boşaltmak için 10 dakikanız var.” diyor.
Stratejik Önemi
İran ile ABD arasındaki çatışma, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesi nedeniyle gergin bir belirsizlik içinde sürüyor. Kharg Adası, İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık %90’ını gerçekleştirdiği bir bölge olarak kritik bir öneme sahip. ABD Başkanı Donald Trump, daha önce adayı ele geçirme tehdidinde bulunmuştu. Gemi takip hizmetlerine göre, Kharg açıklarında yaklaşık 20 İran tankeri demirlemiş durumda; bu gemiler, ABD’nin deniz ablukası nedeniyle boğazdan çıkamıyor. Genel olarak Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’nde 50’den fazla İran tankeri mevcut.
Çatışmanın Durumu
Perşembe günü, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, bu çatışmanın “savaş” olarak tanımlanamayacağını belirtip, son gelişmelere rağmen “aktif bir ateş açma durumu” olmadığını ifade etti. Ayrıca, çatışmanın sona ermesi için bir zaman çizelgesi sunmaktan kaçınarak, bu savaşın altı ay önce ABD-İsrail hava saldırılarıyla başladığını belirtti. Bu hikaye, ek bilgilerle güncellenmiştir.