Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford’da Mart ayında İran’a karşı operasyonlar sürerken çıkan yangın, ABD Donanması’nın açıkladığından çok daha ciddi hasara yol açtı. Donanma, yangının “kontrol altına alındığını”, iki denizcinin “hayati tehlikesi olmayan yaralanmalarla” tedavi edildiğini ve geminin “tamamen operasyonel” olduğunu duyurmuştu. Ancak ortaya çıkan yeni görüntüler, yangının tahrip gücünün Donanma’nın iddia ettiğinden çok daha büyük olduğunu gösterdi.
YANGININ BOYUTU DONANMA'NIN AÇIKLAMASINDAN DAHA CİDDİ
Görüntülerde, denizcilerin uyuduğu ranzaların tamamen yok olduğu, geriye yalnızca kömürleşmiş ve bükülmüş metal iskeletler kaldığı görülüyor. Tavanın da yangında oyulduğu, kabloların sarktığı ve ranzaların etrafında kül yığınlarının biriktiği görüntülere yansıdı. Yangınla mücadele eden bir denizci, “Gemiyi gerçekten kaybedeceğimizi düşündüm. Ya savaşırsın ya da ölürsün” dedi.
YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMİ DEVRE DIŞI KALDI
Bir denizci ve olayı bilen üst düzey bir ABD’li yetkiliye göre, gemideki yangın söndürme sistemi çalışmadı ve denizciler alevleri söndürmek için çaresizce çırpındı. Yetkili, Donanma’nın kamuoyuna yaptığı açıklamada yangının etkisini küçümsediğini, oysa yangının geminin Kızıldeniz’deki İran operasyonlarını destekleme kabiliyetini olumsuz etkilediğini söyledi. Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanı Amiral Daryl Caudle, Nisan ayında yaptığı açıklamada, Ford’un uçuş görevlerine yeniden başlamasının iki gün sürdüğünü ve geminin geçici onarımlar için Yunanistan’daki bir limana yönelmek zorunda kaldığını belirtti.
YANGINI SÖNDÜRMEK 30 SAAT SÜRDÜ
Donanma sözcüsü, yangının boyutu ve yangın söndürme sisteminin arızalanmasıyla ilgili sorular üzerine, “Yangınla ilgili soruşturma devam ediyor” yanıtını verdi. Ford mürettebatının yangını söndürmesi, temizlemesi ve yeniden alevlenmesini önlemesi yaklaşık 30 saat sürdü. Hasar nedeniyle yaklaşık 600 denizci ranzalarına erişemedi. İsminin açıklanmasını istemeyen bir denizci, “Bu kadar kötüleşmemeliydi. Gemideki yangın söndürme sistemi onu söndürmeliydi. Herkes, ben de dahil, yangını söndürmeye yardım etti” dedi.
BÜYÜK GEMİ MÜRETTEBATIN AZMİYLE AYAKTA KALDI
Ortaya çıkan görüntüler ve denizcilerin ifadeleri, Ford’un İran ve Venezuela operasyonlarını da içeren rekor kıran 11 aylık konuşlandırması sırasında denizcilerin yaşadığı zorlukların en net resmini ortaya koydu. Caudle, “Büyük yangınlar her zaman zorludur ve bu, çamaşırhane ve kurutucu kaynaklı önemli bir yangındı. Mürettebat bunun üstesinden harika bir şekilde geldi, cesurca savaştı ve birkaç gün içinde savaşa geri döndü” ifadelerini kullandı.
GEMİ OPERASYONLARDA KİLİT ROL OYNADI
13 milyar dolarlık gemi, İran’a karşı operasyonların merkezinde yer aldı. Ford’daki pilotlar, İran hedeflerini bombalamak için üst üste sortiler düzenledi. Ancak dev uçak gemisi sadece taarruzda değildi. Ford’un da dahil olduğu uçak gemisi grubu, “düşman füzeleri ve tek yönlü saldırı insansız hava araçlarının sürekli tehdidi altındaydı.”
İRAN TEHDİDİ ANINDA ALARM VERİLDİ
Bir denizci, Kızıldeniz’deyken gökyüzünde turuncu bir çizgi gördüğünü ve İran mühimmatlarının ufukta belirdiğini hatırladı. Denizci, İran füzeleri veya insansız hava araçları belirli bir menzile yaklaştığında geminin “bir alarm verdiğini ve vurulmayı bekleyip hasar kontrolü yapmamızı söylediğini” anlattı.
TEK SORUN YANGIN DEĞİLDİ: TUVALETLER TIKANDI
Konuşlanma sırasında yangın tek sorun değildi. Gemideki tuvaletler sürekli tıkandı ve birçok tuvalet ağzına kadar insan atığıyla doldu. Bir denizci, “Geminin ön tarafındaysanız, çalışan bir tuvalet bulmak için arka tarafa kadar yürümek zorundaydınız” dedi.
ELEKTRONİK FIRLATMA SİSTEMİ FARK YARATIYOR
2017’de hizmete giren Ford, ABD’nin 11 nükleer güçle çalışan uçak gemisi arasında en yeni ve en teknolojik olanı. Ford’un elektronik fırlatma sistemi, küçük insansız hava araçlarından büyük uçaklara kadar her şeyi fırlatma kapasitesine sahip. Diğer 10 ABD uçak gemisinde bu yetenek bulunmuyor.
BAKIM SÜRECİ UZAYABİLİR
Mayıs ayında Virgina’daki Norfolk’a dönerek sona eren konuşlandırma, Ford’un aynı zamanda eski Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu yakalama operasyonuna da yardım ettiğini gördü. Bu, Vietnam Savaşı’ndan bu yana bir uçak gemisinin yaptığı en uzun operasyonel konuşlandırmaydı. Ford şimdi, yangınla ilgili ek onarımlar da dahil olmak üzere yolculuğun yıpranmasından kaynaklanan uzun bir bakım sürecine girecek. Bir ABD’li yetkili, Ford’un yeniden denize açılmaya hazır olmasının en az bir yıl alabileceğini ve bu boşluğu diğer gemilerin doldurması gerekebileceğini söyledi.