Trump yönetimi, Ukrayna ve Avrupa’daki müttefiklere, Kyiv’in Rus enerji tesislerine yönelik derin saldırılarını durdurmaması durumunda ABD’nin istihbarat paylaşımını ve Avrupa’nın ABD’den Ukrayna için silah alımlarını askıya alabileceği uyarısında bulundu. İki Avrupa yetkilisi, uyarıların Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’dan hafta sonu boyunca Ukrayna ve Avrupa’daki yetkililere iletildiğini belirtti. ABD ordusunun doğrudan Ukraynalı komutanlarla yaptığı iletişimler de bu kapsamda yer aldı.
İSTİHBARAT PAYLAŞIMI TEHDİDİ
Başka bir kaynak, ABD’nin istihbarat paylaşımını kesme tehdidinde bulunduğunu aktardı. Financial Times, bu tehditlerin ilk olarak istihbarat paylaşımını ve silah alımlarını sona erdirme yönünde olduğunu bildirdi. Tehditler, Başkan Donald Trump’ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky ile Rus rafinerilerine yönelik saldırılar nedeniyle gergin bir ilişki içinde olduğu bir dönemde geldi. Trump, küresel dizel fiyatlarının artışını Ukrayna-Rusya savaşına bağlayarak her iki tarafın da enerji tesislerine saldırıları durdurmasını talep etti.
ENERJİ ATEŞKESİ AÇIKLAMASI
Pazar günü Trump, Rusya ve Ukrayna’nın bir “enerji ateşkesi” üzerinde anlaştığını duyurdu; ancak Zelensky’ye yakın bir kaynak bunun sürpriz olduğunu belirtti. Zelensky, bu gelişmenin ardından yaptığı paylaşımda, “Ukrayna ateşkesi destekliyor ve Rusya’nın da bunu desteklemesi önemli. Amerikan tarafından detayları bekliyoruz,” ifadesini kullandı. Bir Avrupa yetkilisi, istihbarat paylaşımı ve silah alımlarının Ukrayna için “hayati” olduğunu belirterek, tehdidi Kyiv ve müttefikleri için “üzücü bir gün” olarak tanımladı.
SİLAH ALIMLARININ ETKİSİ
Eğer bu tehditler hayata geçirilirse, Ukrayna’nın savunmasında hemen etkili olabilecek bir durum ortaya çıkacak. ABD’nin sağladığı istihbarat, Ukrayna’nın Rus balistik füze saldırılarına karşı savunmasını destekleyerek, fırlatma yerlerinin konumlarını ve saldırıların nereye yöneldiğini bildirmekte. Silah alımlarının askıya alınması, Ukrayna’nın halihazırda büyük bir ihtiyacı olan Patriot interceptor füzeleri gibi kritik sistemlerin sevkiyatını olumsuz etkileyecek.
NATO VE GEÇMİŞTEKİ DURUM
NATO’nun, hafta sonu itibarıyla PURL programında herhangi bir değişiklik görmediği ifade edildi. Trump yönetimi, daha önce 2025 Mart ayında Zelensky ile Oval Ofis’te yapılan tartışmalı bir toplantının ardından Ukrayna ile istihbarat paylaşımını askıya almıştı. ABD, daha sonra, Ukrayna’nın Suudi Arabistan’daki görüşmelerin ardından önerilen bir ABD ateşkesini kabul etmesiyle birlikte istihbarat paylaşımını yeniden başlatmıştı.
Tehditlerin, Trump ve Zelensky arasındaki gergin ilişkiyi daha da karmaşık hale getirmesi bekleniyor. İkili, son günlerde Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı, Rus dizelinin piyasaya arzı konusunda bir anlaşma üzerinde tartışmıştı. Trump, Cumartesi günü Ukrayna’nın yeni bir lider edinmesi gerektiğini öne sürdü.