ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Katar’ın arabuluculuğunda devam eden görüşmeler çerçevesinde, Katarlı yetkililer, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmek üzere Tahran’a gitti. Reuters’a konuşan bir yetkili, son sekiz gündür müzakere edilen ABD-İran anlaşma taslağının bir versiyonunun gündeme geleceğini belirtti.
TRUMP'IN AÇIKLAMALARI
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varmak istediğini duyurdu. Trump, Washington ile Tahran arasında anlaşmanın mümkün olduğunu ifade etti ve “İran anlaşma yapmak istiyor. Bu gerçekleşebilir.” dedi. Ancak, olası anlaşmanın koşullarına dair ayrıntı vermedi. Trump, Hürmüz Boğazı’nın ABD kontrolünde olduğunu öne sürdü ve petrol fiyatlarının düşmesinin İran ile ilgili olabileceğini belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI ÜZERİNDEKİ GÖRÜŞMELER
Görüşmelerin ana başlıklarından biri, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması. İran, eylül ayında sunduğu yedi aşamalı plan çerçevesinde ABD’den ablukayı kaldırmasını ve petrol ihracatına yönelik yaptırımları hafifletmesini talep ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, nihai bir anlaşmanın, ABD ablukası sona ermeden sağlanamayacağını vurguladı.
DOHA GÖRÜŞMELERİNDEN SONUÇ ÇIKMADI
İranlı müzakereciler, geçen hafta Katar’ın başkenti Doha’da üç gün süren görüşmeler gerçekleştirdi. İran heyeti, pazar günü Katar’dan ayrıldı ancak ayrılığın müzakerelerdeki anlaşmazlıktan kaynaklanmadığı belirtildi. Tahran yönetimi, ABD ile yürütülen yoğun temasların devam ettiğini açıkladı.
ANLAŞMA NOKTALARI ÜZERİNDE ANLAŞMAZLIKLAR
Washington ile Tahran arasındaki en büyük anlaşmazlık, tarafların atacağı adımların sıralaması. ABD, nükleer konunun anlaşmanın başlangıcında ele alınmasını isterken, İran öncelikle ablukanın kaldırılması gerektiğini savunuyor.
SEÇİMLER ÖNCESİ DİPLOMASİ
Yeni diplomatik girişim, ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerden hemen önce gerçekleşti. Trump, seçimler öncesinde İran’a yeni saldırılar düzenlenmeyeceğini belirtmişti. Ancak seçimlerin ardından askeri operasyonların yeniden başlayabileceği ihtimalini dışlamadı. Yaklaşık sekiz aydır devam eden ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş, Ortadoğu’da büyük güvenlik sorunlarına yol açtı. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması ise küresel enerji piyasalarını olumsuz etkiledi. Taraflar diplomatik çözüm arayışlarını sürdürse de henüz nihai bir anlaşmaya ulaşılamadı.