ABD ve Rusya arasındaki “New START” nükleer silah anlaşmasının süresi sona erdi. Taraflar, 1991 yılında ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan bu tarihi anlaşmayı bu kez resmi olarak uzatma kararı almadı. Ancak, sürecin belirsizliğine dair gayrı resmi bir mutabakat edinildi. Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, konuyla ilgili açıklama yaparak, Washington ve Moskova’nın yeni bir anlaşma için müzakerelere gireceğini bildirdi. Peskov, eski anlaşmanın şartlarına, yeni anlaşma yürürlüğe girmeden önce uymaya ilişkin mutabakat sağlandığını ifade etti. Tarafların, konuyu Abu Dabi’deki görüşmelerde ele aldıkları belirtildi. Beyaz Saray’dan bir yetkili de Rusya ile ABD’nin mevcut anlaşma şartlarını koruyacaklarına dair mutabakata vardığını doğruladı. Bu yetkili, “Daha fazla nükleer silah üretmeye ve yeniden silahlanmaya başlama planı yok, yani statükonun devam ettiğini söyleyebiliriz” açıklamasında bulundu.
NÜKLEER TEHDİTLERE KARŞI ÖNLEM ALINMIŞTI
1991 yılında ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması, nükleer savaş başlıklarının sınırlandırılmasına yönelikti ve tarafların 6 binden fazla nükleer savaş başlığı bulundurmasını yasaklıyordu. Bu anlaşmanın yerini, 2010 yılında Prag’da gerçekleştirilen ABD ve Rusya arasındaki New START Anlaşması aldı. O dönemki ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya’nın lideri Dmitry Medvedev tarafından 8 Nisan 2010’da imzalanan New START, iki tarafın en fazla 700 füze ve bombardıman uçağı ile maksimum 1,550 nükleer savaş başlığı bulundurmasına onay veriyordu. Başlangıçta 2021 yılında sona ermesi planlanan bu anlaşma, 5 yıl daha uzatılmıştı. Ancak Rusya, Şubat 2023 itibarıyla, anlaşmanın bazı maddelerinin uygulanmasında sorunlar olduğunu ve ABD’nin “anlaşmanın temel ilke ve yaklaşımına aykırı, kesinlikle kabul edilemez hamlelerde bulunduğunu” öne sürerek New START Anlaşması’nı askıya almıştı.
SÜREKLİLİĞE BAĞLI KALINACAK
Rusya, anlaşmayı askıya alma kararına rağmen, öngörülen sınırlamalara olan bağlılığını, anlaşmanın geçerlilik süresinin sona ereceği Şubat 2026’ya kadar sürdüreceğini duyurmuştu. Bu durum, iki ülke arasında nükleer silahların kontrolü ve anlaşmanın komşu ilişkilere etkisi açısından önemli bir dönüm noktası oluşturuyor.