ABD ve Rusya arasında geçerli olan New START anlaşmasının süresi sona erdi. 1991’de imzalanan bu nükleer silah azaltma anlaşması, taraflar tarafından bu kez resmi olarak uzatılmadı. Ancak, sürecin belirsizliği hakkında gayrı resmi bir mutabakat sağlandı. Kreml’in sözcüsü Dimitri Peskov, konuyla ilgili olarak Washington ve Moskova’nın yeni bir anlaşma üzerinde müzakere edeceğini açıkladı. Ayrıca, Peskov, eski anlaşmanın koşullarına uyma noktasında ortak görüşe sahip olduklarını ifade etti. Tarafların, bu konuyu Abu Dabi’de yaptıkları görüşmelerde ele aldığını bildirdi.
NÜKLEER SİLAHLARDA STATÜKONUN DEVAMINA VURGU
Beyaz Saray’dan bir yetkili, ABD ile Rusya’nın anlaşmanın şartlarını koruma noktasında mutabakata vardığını belirtti. Yetkili, şu açıklamalarda bulundu: “Daha fazla nükleer silah üretmeye ve yeniden silahlanmaya başlama planı yok, yani statükonun devam ettiğini söyleyebiliriz.”
GEÇMİŞİN GÖLGESİNDE YENİ ANLAŞMA GÜNDEME GELİYOR
1991’de ABD ve Sovyetler Birliği arasında imzalanan START Anlaşması, her iki tarafın 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklıyordu. Bu anlaşmanın devamı niteliğinde olan New START, 2010 yılında Prag’da ABD ve Rusya tarafından yeniden imzalandı. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile Rusya’nın lideri Dmitry Medvedev tarafından 8 Nisan 2010’da imzalandığı belirtilen bu anlaşma, taraflara konuşlandırılan en fazla 700 füze ve bombardıman uçağında en fazla bin 550 nükleer savaş başlığı bulundurma izni veriyordu. Başlangıçta 2021’de sona erecek olan bu anlaşma, 5 yıl süreyle uzatılmıştı.
RUSYA’DAN ANLAŞMANIN ASKIYA ALINMASI
Ancak, Rusya, Şubat 2023’te anlaşmanın bazı unsurlarının uygulanmasında kabul edilebilir olmadığını belirtmiş ve ABD’nin “anlaşmanın temel ilke ve anlayışlarına aykırı, kesinlikle kabul edilemez adımlar attığını” ifade ederek New START anlaşmasını askıya aldı. Bununla birlikte, Rusya, bu karara rağmen, belirlenen sınırlamalara bağlı kalacağını ve anlaşmanın geçerlilik süresinin sona ereceği Şubat 2026’ya kadar buna riayet edeceğini duyurdu.