ABD Yüksek Mahkemesi, eyaletlerin ve şehirlerin AR-15 tipi yarı otomatik tüfekler ile benzer silahların satışını ve bulundurulmasını yasaklama yetkisini değerlendireceğini duyurdu. Mahkeme, daha önce ele almayı reddettiği büyük bir İkinci Değişiklik tartışmasını gündemine aldı. Davalardan biri, Illinois’de Cook County’de yürürlükte olan ve “saldırı silahı veya büyük kapasiteli şarjör” bulundurmayı ve satmayı yasadışı hale getiren bir düzenlemeye karşı açıldı.
YÜKSEK MAHKEME UZUN SÜREDİR KONUYU GÖRÜŞMEYİ REDDEDİYORDU
Mahkeme, daha önce defalarca bu konuyu gündemine almayı reddetmişti ancak son yıllarda bu yaklaşımı yeniden değerlendirmeye hazır olduğuna dair işaretler verdi. Geçen yıl, yargıçlar Maryland’deki benzer bir yasağı içeren bir davayı dinlemeyi reddettiğinde, muhafazakar Yargıç Brett Kavanaugh kısa bir görüş yayımlayarak mahkemenin AR-15 konusunu yakında ele alması gerektiğini belirtti. Kavanaugh, çoğu eyaletin bu silahları yasaklamadığını, yasaklayanların ise “bir tür istisna” olduğunu ifade etti.
İKİNCİ DEĞİŞİKLİK VE ‘YAYGIN KULLANIM’ TARTIŞMASI
Silah hakları grupları, liberal Yargıç Elena Kagan’ın geçen yıl farklı bir davada oybirliğiyle alınan kararda AR-15’i “ülkenin en popüler tüfeği” olarak tanımladığına dikkat çekiyor. Kagan, bu silahın “yaygın olarak yasal olduğunu ve birçok sıradan tüketici tarafından satın alındığını” belirtmişti. Mahkemenin emsal kararları, yasal amaçlarla “yaygın kullanımda” olan silahların İkinci Değişiklik kapsamında korunduğunu, “tehlikeli” ve “olağandışı” olanların ise korunmadığını öngörüyor. AR-15 davaları, 2022’de New York eyaletindeki katı ruhsat yasasını iptal eden büyük kararın ardından mahkemenin önüne gelen birkaç İkinci Değişiklik davasından sadece biri.
COOK COUNTY’DEN SERT SAVUNMA: SİLAHLAR ‘KİTLESEL KATLİAM İÇİN CAZİP’
Cook County yetkilileri, temyiz başvurusuna karşı sundukları savunmada, “saldırı silahı” olarak tanımladıkları silahların karıştığı kitlesel silahlı saldırıları ve bu olaylarda ölenlerin sayısını listeleyerek başladı. Belgede, “2022 Highland Park geçit töreni, 7 ölü; 2022 Buffalo süpermarketi, 10 ölü” ifadeleri yer aldı ve liste üç sayfadan fazla sürdü. Yetkililer, “Doğası gereği öldürücülükleri, onları bıçak veya tabanca gibi daha az öldürücü silahlara kıyasla kitlesel cinayet için cazip bir seçenek haline getiriyor. Savaşta, yeniden doldurmadan sürekli ateş edebilme yeteneği, savaş etkinliği anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
SİLAH HAKKI SAVUNUCULARI: AR-15 TARİHİ BİR SİLAHIN MODERN UYARLAMASI
Cook County yönetmeliğine itiraz eden silah hakları grupları ise AR-15’i hem yaygın hem de tarihsel bir silah olarak tanımladı. Yüksek Mahkeme’ye sundukları temyiz dilekçesinde, “Bu ülkenin kuruluşundan itibaren tüfek, Amerikalıların vazgeçilmez bir silahı olmuştur. AR-15 platform tüfeği, Devrim Savaşı’ndaki milislerin ve Batı’ya doğru yeni bir hayat arayışına çıkan öncülerin taşıdığı tüfeklerin modern versiyonudur” denildi.
DAVANIN TEMELİNDE İKİ COOK COUNTY SAKİNİ VAR
Cook County sakinleri Cutberto Viramontes ve Christopher Khaya, 2021 yılında açtıkları davada, yönetmeliğin İkinci Değişiklik’i ihlal ettiğini öne sürdü. Mahkeme kayıtlarına göre Viramontes, kendini savunmak için bir AR-15 tüfeği satın almak istiyor. Khaya ise silahı daha çok “atış poligonunda” kullanacağını ifade etti. Davaya Firearms Policy Coalition ve Second Amendment Foundation da dahil oldu. Federal bölge mahkemesi, Cook County lehine karar verirken, Chicago merkezli 7. ABD Temyiz Mahkemesi de bu kararı onadı.