ABD elektrikli araç satışlarına hızlı bir bakış, EV’lerin Amerikalıların benzinli kamyonet ve SUV tutkusunu sarsamayan niş bir ürün olduğu izlenimini uyandırabilir. Benzin fiyatlarındaki son artış satışları pek etkilemezken, geçen yıl bazı vergi teşviklerinin kaldırılması talebi düşürdü. Büyük otomotiv markaları ABD’deki elektrikli araç planlarını geri çekti. Cox Automotive verilerine göre, yeni EV satışları yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 düştü. Ancak perde arkasına bakıldığında tablo hiç de o kadar kasvetli değil. Geçen yılki yoğun EV alımı satışları şişirerek sonraki düşüşü çarpıttı. Patlayan uluslararası pazar, otomobil üreticilerinin EV’lerden tamamen vazgeçmesini imkansız kılıyor. ABD EV satışları da yılbaşına kıyasla toparlanma sinyali veriyor.
ABD’DE ELEKTRİKLİ ARAÇLARA KARŞI ZORLUKLAR
ABD elektrikli araçlarının önünde birçok engel bulunuyor. Trump yönetimi, geçen ekim ayında EV alıcıları için 7 bin 500 dolarlık vergi indirimi de dahil olmak üzere sektörü destekleyen birçok mali teşviki durdurdu. Ayrıca otomobil üreticilerini daha fazla elektrikli araç üretmeye iten emisyon ihlali cezalarını da kaldırdı. İlgili alıcılar, ekim ayında vergi teşviki kaybolmadan önce aceleyle alışverişe koştu. Bu da yıl sonu ve bu yılın başındaki satışları kuruttu. Köklü otomobil üreticileri, geçen yıl boyunca EV üretim planlarını düşürmek için kazançlarından on milyarlarca dolar zarar yazdı. Hatta ABD’de EV satışından kar eden tek üretici Tesla bile artık arabalardan çok insansı robotlarla ilgileniyor gibi görünüyor.
TALEPTE DOĞAL DENGELENME SÜRECİ
Ancak ikinci çeyrek satışları ilk çeyreğe göre yüzde 15 arttı. Cox verilerine göre ABD’de ikinci el EV satışları rekor kırdı. Otomobil satış sitesi Edmunds’un içgörü direktörü Ivan Drury, bunun nedenini önceki teşviklerin ve düzenlemelerin yapay bir talep yaratmasına bağlıyor. Drury’ye göre, ABD’deki vergi teşviklerinin çoğu kalkmış olsa da piyasada belirli bir düzeyde doğal EV talebi mevcut. Tüketici açısından çok iyi bir anlaşma yakalayamayabilirler, ancak sektör için ne kadar hızlı hareket edilmesi gerektiği ve ne tür araçlar üretileceği konusunda çok daha fazla netlik var. Tüm köklü üreticiler, çevre kaygıları ve yüksek benzin fiyatları gibi nedenlerle talebin arttığını görerek gelecekte yeni EV modelleri sunmayı planladıklarını belirtiyor. Michigan, Ann Arbor’da yaşayan doktor Eric Straka, mayıs ayında bir Chevrolet Equinox’a yaklaşık 32 bin dolar ödedi. Ann Arbor şehri, alıcı gelir seviyesine ve aracın sıfır ya da ikinci el olmasına bağlı olarak kendi mali teşvik programını sunuyordu. Şehrin indirimler için ayırdığı 500 bin dolarlık bütçe günler içinde tükendi. Straka hâlâ indirimini bekliyor ancak arabaya değdiğini söyledi.
ULUSLARARASI PAZARDA BÜYÜME SÜRÜYOR
Satışlar dünyanın geri kalanında, özellikle Çin’de ve Avrupa’da artmaya devam ediyor. Çoğu ülke hâlâ EV teşvikleri sunuyor ve buralardaki sürücüler benzin ya da motorin için daha yüksek fiyatlar ödüyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), tamamen bataryalı elektrikli araç satışlarının 2024’te 11 milyondan geçen yıl yaklaşık 14 milyona yükseldiğini ve 2026’da daha da artmasını beklediğini tahmin ediyor. Büyümenin büyük kısmı, uzun süredir dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin’den geliyor. Çinli otomobil üreticisi BYD, geçen yıl dünyanın en büyük EV üreticisi olarak Tesla’yı geçti ve arayı açmaya devam ediyor. IEA’ya göre geçen yıl Çin’deki otomobil satışlarının yüzde 55’i tam elektrikli, plug-in hibrit ya da bataryayı şarj etmek için benzinli jeneratöre sahip genişletilmiş menzilli EV’ler olmak üzere bir tür elektrikli araçtı.
ÇİN ELEKTRİKLİ ARAÇLARININ REKABET AVANTAJI
Çinli EV’ler ülke dışında da büyük iş yapıyor. IEA verilerine göre, Afrika, Asya, Güney Amerika ve Avrupa’ya ihracat hızla artıyor. Çinli EV’lerin Amerikan ya da Avrupa otomobillerine karşı büyük bir avantajı var: Çok daha ucuzlar. Reuters’a göre 200’den fazla Çinli EV modeli 25 bin doların altında satılıyor, bazıları 10 bin dolar kadar düşük fiyatlı. Buna karşılık Edmunds verilerine göre ABD’deki yeni bir EV’nin ortalama fiyatı 56 bin 377 dolar. Ticaret Bakanlığı yakın zamanda Çinli otomobillerin ABD’de yasal olarak satılamayacağına karar verdi. Ancak uzmanlar bu durumun bir gün değişeceğini düşünüyor. ABD’li şirketler, Avrupa ve başka yerlerde Çinli rakiplerinden gelen artan rekabetle mücadele ediyor. Ford, aralık ayında Avrupalı üretici Renault ile Avrupa’da satılacak ancak şimdilik ABD’de satılmayacak küçük ve ucuz bir EV geliştirmek için ortaklık duyurdu. Ford CEO’su Jim Farley, “Sektörümüzde canımız pahasına bir savaşın içinde olduğumuzu biliyoruz” dedi.