Florida’da emlak vergisi isyanı büyüyor. Kasım ayında yapılacak referandumda, eyalet nüfusunun yaklaşık yüzde 60’ını emlak vergisinden muaf tutacak bir anayasa değişikliği oylanacak. Olası bir kabul, başta polis teşkilatları olmak üzere yerel yönetimlerin temel hizmetlerini ciddi şekilde tehdit ediyor.
EMLAK VERGİSİ İSYANI YENİDEN ALEVLENİYOR
Florida, 1970’lerden bu yana Amerika’daki en büyük emlak vergisi isyanının merkez üssü konumunda. 2020’den bu yana gayrimenkul değerleri enflasyonun yaklaşık yüzde 27 üzerinde artarken, ev sahiplerinin vergi faturalarına yönelik öfkesi de tırmanışa geçti. 2020 ile 2025 arasında 34 eyalet emlak vergisi reformu gerçekleştirirken, Ohio, Indiana ve Wyoming geçtiğimiz yıl vergi indirimlerine gitti. Teksas Valisi Greg Abbott ise ev sahipleri için okul emlak vergisini tamamen kaldırmayı ve oluşan açığı eyalet bütçe fazlasıyla kapatmayı önerdi. Kuzey Dakota ve Ohio’daki gruplar ise emlak vergisini tamamen kaldırmak için eyalet anayasa değişikliği için imza topluyor.
YEREL YÖNETİMLERİN GELİR KAYNAĞI TEHLİKEDE
Florida’nın kişisel gelir vergisi olmadığı için belediyeler, hizmetlerini finanse etmek için büyük ölçüde emlak ve satış vergilerine bağımlı. Satış vergileri dalgalanma gösterirken, emlak vergileri yerel kasalar için istikrarlı bir kaynak oluşturuyor. Ancak referandum teklifi, bu dengeyi altüst etme potansiyeli taşıyor. Kaynak sıkıntısı çeken bazı yönetimler, hizmetlerde kesintiye gitmek veya birleşmeler yapmak zorunda kalabilir. Diğerleri ise gelir açığını kapatmak için kiracılar, işletmeler veya ikinci ev sahipleri üzerindeki vergileri artırmayı deneyebilir.
ORLANDO YAKININDAKİ BİR KENTİN ÇIKMAZI
Orlando’nun banliyösü Oviedo kenti, on yıldır yeni bir polis merkezi inşa etmeye çalışıyor. 36 yıllık binanın pencereleri su sızdırıyor ve alan, büyüyen polis gücü için yetersiz kalıyor. Kent, modern bir eğitim tesisi ve K-9 köpekleri için alan içeren 18 milyon dolarlık yeni bir merkez için planlarını tamamladı. Ancak referandumun kabul edilmesi halinde kentin bir yıl içinde tasarrufları tükenecek ve polis teşkilatını lağvetmek zorunda kalacak. Oviedo Belediye Başkanı Megan Sladek, “Bir polis teşkilatını işletip işletemeyeceğimizi bilmezken, bir polis merkezine yatırım yapmak ne kadar akıllıca olur?” diye soruyor.
TEKLİFİN İÇERİĞİ VE YARATACAĞI ETKİ
Florida yasama organı, referandumda oylanacak teklifi onayladı. Buna göre, birincil konutlar için emlak vergisi muafiyeti 2028 yılına kadar kademeli olarak 50 bin dolardan 250 bin dolara çıkarılacak. Sonrasında bu muafiyet her yıl enflasyon oranında artacak. Teklif ayrıca, kiralık ve ticari mülkler ile birincil konut olmayan gayrimenkullerin yıllık değer artışlarına uygulanan yüzde 10’lük tavanı yüzde 5’e düşürüyor. Teklifin yasalaşması için Florida seçmenlerinin yüzde 60’ının onayı gerekiyor. Florida Valisi Ron DeSantis, emlak vergilerini tamamen kaldıracak bir anayasa değişikliği talep etmişti ancak yasama organı daha dar kapsamlı bu muafiyet artışını kabul etti. Florida Emlakçılar Birliği’nin tahminlerine göre, teklifin kabulü halinde eyaletteki ilçeler 2027’de 3,6 milyar dolar, 2028’de ise 6,4 milyar dolar gelir kaybına uğrayacak.
TARİHİ EMLAK VERGİSİ İSYANINA BENZİYOR
Emlak vergisi karşıtı bu hareket, 1970’ler ve 1980’lerdeki isyan dalgasını anımsatıyor. 1978’de Kaliforniya seçmenleri, kontrolden çıkan enflasyon ve yükselen emlak değerlerine öfkelenerek, emlak vergisi artışlarını yıllık yüzde 2 ile sınırlayan 13. Teklif’i kabul etmişti. Yale Üniversitesi’nden Profesör David Schleicher, insanların emlak vergilerine öfkelenmesinin nedenini, evlerinin değerindeki artışı ceplerinde hissetmemelerine rağmen aniden daha fazla vergi ödemek zorunda kalmalarına bağlıyor. Bu sistemde, evini uzun süre önce alanlar, aynı mahallede yaşayan yeni ev sahiplerine kıyasla çok daha düşük vergi ödeyebiliyor.