ABD Temsilciler Meclisi, yaz saati uygulamasını kalıcı hale getiren yasa tasarısını 308’e karşı 117 oyla kabul etti. “Sunshine Protection Act” (Güneş Işığını Koruma Yasası) olarak adlandırılan düzenleme, yılda iki kez saatlerin bir saat ileri veya geri alınması uygulamasını sona erdirmeyi hedefliyor. Başkan Donald Trump da söz konusu adımı desteklerken, “Kim buna karşı çıkabilir?” ifadelerini kullandı. Ancak geçmişte benzer bir girişimin başarısızlıkla sonuçlanması, tasarının tartışmalı yönlerini gözler önüne seriyor.
1970’LERDEKİ DENEYİM BAŞARISIZ OLDU
ABD, yaz saati uygulamasını kalıcı hale getirme fikrini ilk kez 1970’lerde denedi. Enerji krizi sırasında dönemin Başkanı Richard Nixon, enerji tasarrufu amacıyla yaz saatinin iki kış boyunca kalıcı olmasını önerdi. Uygulama 1973-74 kışında hızla hayata geçirildi. Ancak kamuoyu desteği kısa sürede sert bir şekilde düştü. Chicago Üniversitesi Ulusal Görüş Araştırma Merkezi verilerine göre, Aralık ayında yüzde 79 olan destek oranı Şubat ayında yüzde 42’ye geriledi. Ulaştırma Bakanlığı’nın daha sonra yaptığı bir araştırma, uygulamanın önemli bir enerji tasarrufu sağlamadığını ortaya koydu.
KIŞ AYLARINDA KARANLIK SABAHLAR SORUN YARATIYOR
Kalıcı yaz saati uygulamasının en büyük dezavantajı, kış aylarında sabahların geç saatlere kadar karanlık kalması olarak öne çıkıyor. Destekçiler gün ışığının arttığını savunsa da, uygulama aslında güneş ışığını akşam saatlerine kaydırıyor. Bunun pratik sonucu, pek çok Amerikalının aylar boyunca okula ve işe karanlıkta gitmesi. Michigan, Kuzey Dakota ve Montana’nın bazı bölgelerinde en geç gün doğumu saatleri 09.30’u buluyor. Indianapolis ve Seattle’da ise güneş neredeyse 09.00’a kadar doğmuyor. Washington DC’de güneşin 08.00’den önce doğmadığı dönem iki buçuk ayı aşıyor.
ÇOCUKLAR KARANLIKTA OKULA GİDİYOR
Uygulamanın en kritik sakıncası, çocukların okul servislerine karanlık ve soğukta binmek zorunda kalması. Time dergisinin 1974 yılındaki haberine göre, uygulamanın başlamasından bir ay sonra Florida’da sabah saatlerindeki trafik kazalarında sekiz çocuk hayatını kaybetti. Bir önceki yılın aynı döneminde bu sayı sadece ikiydi. Kongre daha sonra uygulamayı sonlandırma kararı alırken, Temsilciler Meclisi’nden ismi açıklanmayan bir üye, “Ölümlerin arttığına dair bazı işaretler vardı ve herkes biraz tedirgin oldu” ifadelerini kullandı.
SENATO’DA TARTIŞMALAR SÜRÜYOR
Senato, 2022 yılında benzer bir düzenlemeyi uzun tartışmalar olmadan oy birliğiyle kabul etmişti. Ancak bazı senatörler daha sonra bu karardan pişmanlık duyduklarını ifade etti. Arkansas Cumhuriyetçi Senatörü Tom Cotton, 1974 yılının derslerinin unutulmaması gerektiğini belirterek değişikliğe karşı çıktı. Cotton, “Her insan sorununun yasal bir çözümü yoktur. Bazen rekabet halindeki öncelikler ve çıkarlar arasında rahatsız edici bir uzlaşmayla yaşamayı öğrenmeliyiz” dedi. Senato Ticaret Komitesi’nde geçen yıl yapılan oylamada düzenleme sadece 16’ya karşı 12 oyla kabul edildi.