Amerika Birleşik Devletleri’nde kızamık vakaları 2026 yılında da tarihi bir yükseliş göstererek 1991’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Hastalığın 2000 yılında ABD’de elimine edildiği ilan edilmişti ancak son 18 ayda kaydedilen vaka sayısı, önceki 25 yılın toplamını geride bıraktı. Amerikan Pediatri Akademisi Başkanı Dr. Andrew Racine, “Bu önlenebilir bir halk sağlığı başarısızlığıdır” ifadelerini kullandı. Vakaların büyük çoğunluğu çocuklarda görülüyor ve neredeyse tamamı aşısız durumda.
GÜNEY CAROLİNA'DA SALGIN DORUK NOKTASINDA
2026 yılında en fazla kızamık vakası bildiren eyalet Güney Carolina oldu. Ekim ayında Spartanburg County’de başlayan salgın, Nisan ayında sona ermeden önce yaklaşık bin vakaya ulaşarak ABD’de son yılların en büyük salgını haline geldi. Salgının merkezinde yer alan Unitarian Universalist Church of Spartanburg’un papazı Scott Neely, ilk başta kendini salgından uzak hissettiğini ancak 2026 yılının ilk cuma günü eyalet sağlık departmanının kendileriyle iletişime geçtiğini söyledi. Temas takibi çalışmaları, kızamık hastası bir kişinin kilisenin yıllık Noel brunch’ına katıldığını ve orada bulunan onlarca kişiyi risk altına soktuğunu ortaya koydu.
Neely, “Bu, toplumumuzun ne kadar bölünmüş olduğunu gösteren garip bir deneyimdi. Tam yaşadığım yerde ulusal çapta yankı uyandıran bir salgın vardı ama bana neredeyse hiçbir etkisi olmuyordu. Bu ilgisizlik ya da farkındalık eksikliğinden değil, bir tür ayrışma ve izolasyondan kaynaklanıyor” dedi. Sağlık departmanı, brunch’a katılanların listesini isteyince böyle bir listenin olmadığı ortaya çıktı. Etkinlik halka açık olduğu için kimlerin geldiği tam olarak bilinmiyordu. Kilise yönetimi hızla harekete geçerek etkinlikten bir fotoğraf buldu ve fotoğraftaki kişileri teşhis edip sağlık ekiplerine iletebilmek için yoğun çaba harcadı.
AŞI ORANI YÜKSEK TOPLULUKLARDA BULAŞMA ÖNLENDİ
Neely, eyalet sağlık departmanından başka bir haber alamadıklarını ve bulaşmanın tek bir vakayla sınırlı kaldığını belirtti. Bunun cemaat içindeki yüksek aşılama oranına bağlı olduğunu ifade eden Neely, “Gerginlik ve endişe vardı, bazı anlaşmazlıklar da yaşandı ancak hikâyenin sonu şuydu: Aşılar işe yarıyor ve işbirliği ruhu bizi çok ileriye taşıyor. Ama aynı zamanda bu durum, salgının topluluğumuzun içinde olduğunu ve ne olacağını bilmediğimizi de gözler önüne serdi” dedi. Güney Carolina’daki bu çağrı, halk sağlığı çalışanlarının bu yıl yaptığı binlerce benzer çağrıdan sadece biriydi. Eyaletin diğer bölgelerinde ve ABD genelinde düşük aşılama oranları, kızamığın kontrol altına alma çalışmalarının önüne geçmesine neden oldu.
VİRJİNİA'DA YENİ SALGIN ALARMI
Virginia’da 2026 başında uluslararası seyahat veya salgın bölgelerine bağlı birkaç sporadik vaka görülmüştü ancak yüksek aşılama oranları sayesinde bulaşma yayılmamıştı. Mayıs ayında eyalet dışına çıkmamış bir kişide kızamık tespit edilmesiyle durum değişti. Virginia Sağlık Bakanlığı’ndan Meredith Robinson, “O zaman salgın soruşturması başladı. Son birkaç ay çok yoğun geçti” dedi. Richmond’un yaklaşık bir saat batısındaki Buckingham County merkezli bu salgında şu ana kadar 150’den fazla vaka kaydedildi. Bu sayı, kızamığın elimine edildiği ilan edildikten sonraki ortalama yıllık ulusal vaka sayısına neredeyse eşit. Virginia halk sağlığı ekipleri sahada ailelerle görüşmeler yaparak bulaşma zincirini anlamaya çalışıyor ve sağlık kuruluşlarını vakalara hazırlıklı olmaları için yönlendiriyor.
DÜŞÜK AŞILAMA ORANI RİSK OLUŞTURUYOR
Uzmanlar, aşılama oranının yüzde 95’in altında kaldığı her yerde kızamık salgını potansiyelinin devam ettiğini vurguluyor. Yüksek genel aşılama oranları, düşük oranlı bölgeleri gizleyebiliyor. Pensilvanya’nın Lancaster County bölgesinde de salgın büyümeye devam ediyor. Bu yıl yüzden fazla vaka bildirilirken hiçbirinin MMR aşısının iki dozunu da almadığı açıklandı. Pensilvanya Sağlık Bakanlığı sözcüsü, “Bulaşıcı hastalıklar tahmin edilemez. Aşılama, kızamığa karşı iki dozdan sonra yüzde 97 ömür boyu koruma sağlayan en iyi yöntemdir. Toplum bağışıklığını artırmak salgını daha hızlı kontrol altına almamıza yardımcı olacak” dedi. Pensilvanya’da son iki ayda düzinelerce geçici klinikte yüzlerce MMR aşısı uygulandı.
TOPLUM TEMELLİ MÜDAHALELER VE MOBİL EKİPLER
Virginia Sağlık Bakanlığı, salgının yayılmasını yavaşlatmak için toplumla işbirliği yaparak önemli adımlar attı. Haziran ayında yayınlanan bir tavsiyede, aşısız kişilerin salgın bölgesindeki büyük toplantı, kalabalık ortam ve topluluk etkinliklerine katılmaması istendi. Özellikle eyalet çapında büyük kalabalık çeken bir Amish okul müzayedesinde sağlık ekiplerinin bulunması ve kızamık eğitimi, testi ve aşılaması yapılması kararlaştırıldı. Spartanburg’daki kilisenin papazı Neely, cemaatinin büyük kısmının aşılı olduğunu ancak Ocak ayındaki olayın ardından mobil aşı klinikleri düzenleyerek sürece aktif katılım sağladıklarını anlattı. Neely, “Yaptıklarımızın sayısal etkisini ölçmek zor ama bu, gerçek zamanlı olarak ne yapacağını anlamaya çalışan bir topluluğun hikâyesi” ifadelerini kullandı.