ABD’de kızamık vakaları art arda iki yıldır rekor kırmaya devam ediyor ve ülkenin hastalığı tamamen ortadan kaldırma statüsü tehdit altında. 2026 yılının sadece yarısında, ülkede 1991’den bu yana en yüksek vaka sayısı kaydedildi. 2025’te üç kişi hayatını kaybetti, bu 2015’ten bu yana ilk kızamık ölümleriydi. Özellikle çocuklarda aşılama oranlarının gerilemesi, salgınların büyümesine zemin hazırlıyor.
TEXAS VE SOUTH CAROLINA'DA BÜYÜK SALGINLAR
2025’teki büyük salgının merkez üssü Batı Texas oldu ve bu bölge, o yıl ülke genelindeki tüm vakaların en az üçte birini oluşturdu. Birçok eyalette vakaların Texas’la bağlantılı olduğu belirlendi. Texaslı yetkililer salgının ağustos ortasında sona erdiğini açıklasa da diğer bölgelerdeki salgınlar büyümeye devam etti. 2026’da en fazla kızamık vakası ise South Carolina’dan bildirildi. Spartanburg County’de ekim ayında patlak veren salgın, nisan ayına kadar sürdü ve yaklaşık bin vakayla ABD’de on yıllardır görülen en büyük salgın haline geldi.
KIZAMIK VAKALARININ KARAKTERİSTİĞİ VE RİSKLERİ
Yüksek derecede bulaşıcı bir hava yolu hastalığı olan kızamık, özellikle küçük çocuklar ve aşılanmamış kişiler için ciddi sağlık sorunlarına ve ölüme yol açabiliyor. Vakaların büyük çoğunluğu 20 yaş altındaki kişilerde görülüyor. Genel belirtiler arasında ateş, öksürük, burun akıntısı, sulu gözler ve kırmızı lekeli bir döküntü yer alıyor. Aşılanmamış her beş kişiden yaklaşık biri hastaneye kaldırılırken, her 20 çocuktan birinde zatürre, bazılarında ise beyin iltihabı (ensefalit) gibi tehlikeli komplikasyonlar gelişebiliyor. Enfekte olan her bin çocuktan üçü solunum ve sinir sistemi komplikasyonları nedeniyle hayatını kaybedebiliyor.
AŞILAMA ORANLARINDAKİ DÜŞÜŞ TEHLİKE SAÇIYOR
Oldukça etkili bir aşı ile önlenebilen kızamık için uzmanlar, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (KKK) aşısının iki doz halinde yapılmasını öneriyor. İlk doz 12-15 ay arasında, ikinci doz ise 4-6 yaş arasında uygulanıyor. Tek doz yaklaşık yüzde 93, iki doz ise yüzde 97 oranında koruma sağlıyor. ABD’deki kızamık vakalarının büyük çoğunluğu aşılanmamış kişiler arasında görülüyor. Ülkede kızamık 2000 yılında tamamen ortadan kaldırılmıştı; ithal vakalar beklenirken, aşılama oranları yüksek olduğunda yayılma riski düşük kalıyordu. Ancak anaokulu çağındaki çocuklarda KKK aşı serisini tamamlama oranı 2019-2020 öğretim yılındaki yüzde 95,2 seviyesinden 2024-2025 öğretim yılında yüzde 92,5’e geriledi. Bu düşüş, yaklaşık 286 bin çocuğu risk altında bırakıyor.
ELİMİNASYON STATÜSÜ TEHLİKEYE GİRDİ
Ülkenin çeşitli bölgelerinde devam eden salgınlar, ABD’nin kızamık eliminasyon statüsünü yeniden tehlikeye atıyor. Pan Amerikan Sağlık Örgütü’nün kasım ayında yapacağı toplantıda bu statünün iptaline karar verebileceği belirtiliyor. Bir kızamık salgını bir yıl veya daha uzun süre devam ederse ABD’nin eliminasyon statüsünü kaybedebileceği ifade ediliyor. Kızamık bu kadar bulaşıcı olduğu için yayılmayı en aza indirmek adına yüzde 95 olarak belirlenen hedef aşılama oranına ulaşılması kritik önem taşıyor.