ABD’de yüksek tansiyonu tedavi edilmeyen her 3 yetişkinden yaklaşık 1’i, yeni kılavuzlara göre tedaviden fayda görecek durumda ancak ilaç kullanmıyor. Bunun nedeni, Amerikan Kalp Derneği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji’nin güncellediği kılavuzlarla birlikte yaklaşık 10 milyon Amerikalının artık kardiyovasküler hastalık riski tanımına uyması. Yeni çalışma, bu kişilerin tedavi edilmesi halinde önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 200 bin ölümün önlenebileceğini ortaya koyuyor.
YENİ KILAVUZLARLA 10 MİLYON KİŞİ DAHA TEDAVİ KAPSAMINA GİRİYOR
Çalışmanın başyazarı İngiltere’deki Keele Üniversitesi’nden kardiyolog Dr. Mustafa Al-Jarshawi, “Önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 200 bin 900 tüm nedenli ölüm ve 162 bin 600 kardiyovasküler ölümün önlenebileceğini tahmin ediyoruz” dedi. Doktorlar ideal olarak tansiyonun 120 mmHg sistolik ve 80 mmHg diyastolik değerin altına düşmesini isterken, 130/80 civarındaki değerlerde genellikle egzersiz gibi yaşam tarzı değişiklikleri öneriliyor.
PREVENT ARACI 81 MİLYON KİŞİYİ İLAÇ TEDAVİSİNE UYGUN HALE GETİRİYOR
Amerikan Kalp Derneği’nin kan şekeri, böbrek fonksiyonu ve kişinin 10 yıllık kalp hastalığı riskinin yanı sıra tansiyonu da göz önünde bulunduran yeni PREVENT aracı kullanıldığında, yaklaşık 81 milyon Amerikalı tansiyon ilacı kullanmaya uygun hale geliyor. Denver’daki Ulusal Yahudi Sağlık Merkezi’nden kardiyolog Dr. Andrew Freeman, “Bu, geleneksel olarak çok yüksek risk altında olmayan kişilerin artık daha agresif ilaç tedavisi için uygun hale geldiği anlamına geliyor” diye konuştu. Çalışmaya dahil olmayan Freeman, “Genelde insanlarda ek risk olduğunda tansiyon gerçekten sessiz katildir” ifadelerini kullandı.
ARAŞTIRMA 23 MİLYON KİŞİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKTİĞİNİ GÖSTERİYOR
29 Temmuz’da Journal of the American Heart Association dergisinde yayımlanan çalışma, 2009-2018 yılları arasındaki Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi verilerini analiz etti. Daha yeni veriler mevcut olsa da, anketin en güncel sürümü araştırmacıların katılımcıların ölüm nedenini ve zamanını bilmesi için yeterince uzun süredir kullanılmıyor. Al-Jarshawi, çalışmanın 2025 hipertansiyon kılavuzlarının o yıllarda uygulanmış olması halinde ölüm oranlarının nasıl daha düşük olabileceğini incelediğini söyledi.
Kardiyovasküler hastalığı olmayan ve yüksek tansiyonu bulunan 81 milyon yetişkin arasından yaklaşık 23 milyonu yeni kılavuzlara göre tedavi için yeni uygun hale gelebilir. Bu 23 milyon kişinin 9,7 milyonu ise hiç tedavi görmüyor. Tansiyon ilacı almaya uygun hale gelmek, tedavi almamaya kıyasla ölüm riskinde yüzde 23, kalp kaynaklı ölüm riskinde ise yüzde 50 azalma ile ilişkilendirildi.
DİYABET HASTALARI TEDAVİDEN EN FAZLA FAYDA GÖRECEK GRUP
Çalışma ayrıca diyabetli yetişkinlerin tedaviden en fazla fayda göreceğini ortaya koydu. Al-Jarshawi, diyabet ve yüksek tansiyonun sıklıkla birlikte görüldüğünü ve bunun kardiyovasküler riski önemli ölçüde artırdığını belirtti. Uygun durumdaki herkesin, uzun vadeli riskleri azaltmak için yaşam tarzı değişikliklerinin yanı sıra ilaç tedavisine başlamaktan çekinmemesi gerektiğini vurgulayan Al-Jarshawi, yüksek tansiyon kontrolünün sağlığa uzun vadeli bir bağlılık gerektirdiğini söyledi.
UZMANLAR GÜNLÜK ALIŞKANLIKLARA DİKKAT ÇEKİYOR
George Washington Üniversitesi’nde acil tıp uzmanı ve yardımcı doçent olarak görev yapan Dr. Leana Wen, fiziksel aktivite düzeyi, beslenme, alkol ve esrar dahil madde kullanımı, stres düzeyi ve sağlıklı kilo olmak üzere beş temel günlük alışkanlığa dikkat edilmesini önerdi. Wen, “Sağlığınızda fark yaratmak için her şeyi mükemmel yapmanız gerekmiyor” dedi ve küçük yaşam tarzı değişiklikleriyle başlanmasını önerdi. “Birçok insan hayatındaki stresi kolayca azaltamaz ama belki daha kolay bir şekilde daha fazla meyve ve sebze yemeye başlayabilir.”
İLAÇ TEDAVİSİNDE DÜZENLİ KULLANIMIN ÖNEMİ
Yeni çalışmanın bulguları, yüksek tansiyon kontrolünün önemini gözler önüne seriyor. Freeman, “Batı dünyası çeşitli kardiyometabolik ve böbrek hastalıklarından mustarip. Yüksek tansiyon riski büyük ölçüde artırıyor ve bu riski düşürmek için elimizden geleni yapmalıyız; tansiyon konusunda agresif olmak çok kolay bir adım” dedi. Ancak Freeman, ilaçların yalnızca kullanıldığında işe yaradığına ve şişede bekleyen ilacın fayda sağlamayacağına dikkat çekti. Temmuz 2025’te JAMA Cardiology dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, ABD’de yüksek tansiyonu olan yetişkinlerin yaklaşık yarısı reçete edilen ilaçlarını düzenli olarak kullanmıyor.
İLAÇ UNUTANLAR İÇİN PRATİK ÖNERİLER
Freeman, hap kutusunu alarm veya diş fırçasının yanında tutmak gibi alışkanlık oluşturmayı öneriyor. “Kendinize hatırlatmanın bir yolunu bulun” diyen Freeman, “Unutanlar için çantanızda, cüzdanınızda veya arabanızda küçük bir miktar bulundurmayı düşünün, böylece her zaman almayı hatırlarsınız” ifadelerini kullandı. Çalışmanın bulguları, hekimlerin hastalığın erken belirtilerine karşı dikkatli olması ve gençler de dahil olmak üzere tansiyon tedavisini değerlendirmesi gerektiğine de işaret ediyor. Freeman, “Artık kronik hastalık ve diyabet gibi nispeten hafif ancak risk oluşturan durumlara sahip çok daha fazla genç görüyoruz ve daha agresif olmamız gerekiyor” dedi.