ABD ekonomisinde tüketici harcamalarına ilişkin kritik veriler, ekonomik görünüme ilişkin endişeleri artırdı. Ticaret Bakanlığı’nın Cuma günü açıkladığı verilere göre, perakende satışlar Temmuz ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6 oranında geriledi. Bu düşüş, Haziran ayındaki yüzde 0,2’lik artışın ardından geldi ve ekonomistlerin yüzde 0,1 artış yönündeki beklentilerinin oldukça altında kaldı. Mevsimsel etkilerden arındırılmış ancak enflasyondan arındırılmamış veriler, Mayıs 2025’ten bu yana en keskin düşüşü işaret etti.
TÜKETİCİ HARCAMALARINDAKİ YAVAŞLAMA EKONOMİK BÜYÜMEYİ TEHDİT EDİYOR
Tüketici harcamaları, ABD ekonomisinin can damarı olarak kabul ediliyor ve ekonomik büyümenin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Cuma günü açıklanan rapor, bu ekonomik motorun ivme kaybetmeye başlayabileceğini gösteriyor. Benzin istasyonlarındaki satışlar, o ay enerji fiyatlarındaki düşüşe paralel olarak yüzde 0,9 oranında azaldı. Bu durum Temmuz ayı genel verisini aşağı çekerken, benzin satışları hariç tutulduğunda bile perakende harcamalarındaki düşüş yüzde 0,6 olarak kaydedildi. Dalgalı kategoriler hariç tutularak hesaplanan ve temel talebin göstergesi olarak kabul edilen perakende satış ölçütü de beklentilerin altında kalarak Temmuz ayında yüzde 0,44 oranında geriledi. Bu dönemde ekonomistler yüzde 0,4 oranında artış öngörmüştü. Perakende satışlar, Temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5 artış gösterdi; bu, ABD ekonomisindeki genel büyümeyi ve fiyat artışlarını yansıtıyor. Ancak bu oran, Mayıs ayında ulaşılan 3,5 yılın zirvesinden gerilemiş durumda.
YÜKSEK ENERJİ FİYATLARI VE ERİYEN BÜTÇELER TÜKETİCİYİ YORDU
Perakende harcamaları, daha yüksek vergi iadelerinin etkisinin kaybolması ve enerji fiyatlarındaki artışın maaşları erimesiyle birlikte ilkbahardan bu yana düşüş eğiliminde seyrediyor. Amerikalı tüketicilerin ekonomiye yönelik tutumları da savaş dönemi fiyat artışları nedeniyle olumsuz bir seyir izliyor. Navy Federal Credit Union Başekonomisti Heather Long, konuya ilişkin değerlendirmesinde “Amerikalı tüketiciler yorgunluk belirtileri gösteriyor. Temmuz ayındaki geri çekilmenin bir kısmı, Amazon Prime Days, Walmart+ ve Target Circle kampanyalarının Haziran ayında yapılmasından kaynaklanıyor. Ancak Temmuz ayında benzine daha az harcama yapılmasına rağmen tüketiciler başka alanlarda da harcama yapmaya istekli değildi” ifadelerini kullandı. Online satışlar Temmuz ayında tüm kategoriler arasındaki en büyük düşüşü göstererek yüzde 2,2 oranında azalırken, otomobil bayilerindeki satışlar da yüzde 2 geriledi. Buna karşın restoran ve barlardaki harcamalar geçen ay yüzde 0,5 oranında arttı.
İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ KIRILGANLIK FED'İN KARARLARINI ETKİLEYEBİLİR
Yıllardır Amerikalı tüketici, Fed’in 2022-2023 döneminde enflasyonu kontrol altına almak için uyguladığı agresif faiz artırım kampanyası ve Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminde hayata geçirdiği kapsamlı politika değişikliklerinden kaynaklanan belirsizlikler gibi bir dizi ekonomik zorluk karşısında dirençli bir görünüm sergilemişti. Harcamalar büyük ölçüde kalıcı düşük işsizlik oranı ve birçok hane halkının servetini artıran güçlü borsa performansı sayesinde ayakta kaldı. Devlet verilerine göre, Temmuz ayında işverenler 23 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı ve işgücüne katılım oranı, pandemi dönemi hariç tutulduğunda 1976’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Ancak işsizlik oranı tarihsel olarak düşük bir seviyede, yüzde 4,1 olarak kalmaya devam ediyor ve işgücüne katılımdaki düşüşün bir kısmı nüfusun yaşlanmasına bağlanıyor. Eğer işgücü piyasası zayıflamaya başlar ve tüketiciler harcamalarını kısarsa, bu durum en azından Fed’in Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırma olasılığını azaltacaktır. Morgan Stanley Wealth Management Başekonomik Stratejisti Ellen Zentner, Cuma günü yayınladığı analist notunda “piyasalar, verileri kısa vadede faiz artırımlarından kaçınma ihtimalini güçlendirdiği için memnuniyetle karşılayabilir” değerlendirmesinde bulundu. Fed’in görevi, İran’la süren savaş nedeniyle giderek büyüyen bir sorun haline gelen enflasyonla mücadele etmek; ancak aynı zamanda işgücü piyasasının sağlam kalmasını sağlamak da Fed’in sorumlulukları arasında yer alıyor. Fed, 2024 yılında işgücü piyasasındaki zayıflamanın önüne geçmek için kararlı bir adım atarak yarım puanlık cesur bir faiz indirimine gitmişti. Bu yıl yetkililer faiz artırımı seçeneğini değerlendiriyor; ancak ekonomik veriler işgücü piyasasının daha büyük bir sorun olduğunu gösterirse bu durum değişebilir.