AA muhabirinin Avrupa Komisyonu’nun haftalık petrol bülteni verilerinden derlediği bilgilere göre, AB genelinde benzin fiyatları 23 Şubat’ta litre başına 1,64 avro iken, 7 Eylül’de yaklaşık yüzde 24 artışla 2,04 avroya yükseldi. Aynı dönemde dizel fiyatları daha hızlı bir artış gösterdi. 23 Şubat’ta 1,59 avro olan dizel fiyatı, 7 Eylül’de yüzde 33 artışla 2,11 avroya çıktı.
AKARYAKIT FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞİN NEDENLERİ
Akaryakıt fiyatlarındaki artışta, Orta Doğu’daki savaşın etkileri önemli rol oynadı. Bu durum, küresel petrol piyasalarında arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı. Bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesi, enerji altyapısına yönelik saldırı risklerini artırdı. Ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığına dair belirsizlikler de fiyatları etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı, eylül ayında 100 doların üzerine çıktı.
BENZİN FİYATLARINDAKİ EN YÜKSEK ARTILAR
Üye ülkeler bazında yapılan karşılaştırmada, en yüksek benzin fiyatı artışı Danimarka ve Finlandiya’da görüldü. Danimarka’da litre fiyatı yaklaşık yüzde 36 artışla 1,94 avrodan 2,63 avroya yükseldi. Finlandiya’da da litre başına benzin fiyatı yüzde 36 artışla 1,71 avrodan 2,32 avroya çıktı. Danimarka ve Finlandiya’yı yüzde 32 ile Çekya ve Polonya, yüzde 29 ile Litvanya izledi.
DİZEL FİYATLARINDAKİ ARTIŞLAR
Dizel fiyatlarında en yüksek artış Bulgaristan’da kaydedildi. Bulgaristan’da litre başına dizel fiyatı yüzde 47 artışla 1,23 avrodan 1,81 avroya yükseldi. Bulgaristan’ı yaklaşık yüzde 44 artışla Çekya, yüzde 42 ile Finlandiya, yüzde 39 ile Polonya ve yüzde 38 ile Belçika takip etti. Bu ülkeler, hem benzin hem de dizelde en sert fiyat artışı yaşayan ilk beş ülke arasında yer aldı.
FİYAT FARKLILIKLARININ NEDENLERİ
Ülkeler arasındaki fiyat farklılıkları, vergi oranları, ulusal para birimlerindeki dalgalanmalar ve rafineri ile akaryakıt tedarik yapıları gibi etkenlerden kaynaklanıyor. Avrupa Komisyonu, 8 Eylül’de Orta Doğu’daki durumun istikrarsız olduğunu açıkladı. Jeopolitik belirsizliklerin dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerde fiyat oynaklığını artırdığı bildirildi. Komisyon, mevcut durumda AB’de petrol arz güvenliği açısından acil bir sorun olmadığını belirtse de, çatışmanın seyrinin piyasaları daha da sıkılaştırabileceği ifade edildi.