Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi, üçüncü ülkelerle geri dönüş merkezi anlaşmaları yapılmasına yasal zemin sağlayacak düzenleme üzerinde uzlaştı. Anlaşma, geri gönderme kararı sonrası kişinin ülkeyi derhal veya belirli sürede terk etme yükümlülüğünü içeriyor. Geri dönüş merkezi anlaşmaları yalnızca insan haklarına saygılı ülkelerle yapılabilecek. Refakatsiz çocuklar bu anlaşma kapsamına dahil edilmeyecek. Üye ülkeler anlaşmalar yürürlüğe girmeden önce AB Komisyonu’nu bilgilendirmek zorunda olacak. Geri gönderme kararları Schengen Bilgi Sistemi’nde erişilebilir hale gelecek.
AB KOMİSYONU DÜZENLEMEYİ MEMNUNİYETLE KARŞILADI
AB Komisyonu anlaşmayı memnuniyetle karşıladı. Komisyona göre düzenleme AB genelinde geri dönüşleri daha hızlı ve etkili hale getirecek. AB İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner, yeni kurallarla AB’ye kimin girebileceğine dair kontrolün arttığını söyledi. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için AB Konseyi ve AP’nin nihai onayı gerekiyor. Onay sonrası düzenleme AB Resmi Gazetesi’nde yayınlanarak yürürlüğe girecek. AB ülkeleri Aralık 2025’te sığınma başvurusu reddedilen göçmenlerin geri gönderilmesini kolaylaştıran düzenlemede anlaşmıştı. AP Genel Kurulu Mart ayında bu düzenleme için müzakerelere başlamayı kabul etmişti.
İTALYA-ARNAVUTLUK MERKEZLERİ TARTIŞMA YARATTI
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile Arnavutluk Başbakanı Edi Rama Kasım 2023’te Roma’da anlaşma imzaladı. Anlaşma, Akdeniz’de kurtarılan reşit ve sağlıklı erkek sığınmacıları Arnavutluk’a nakletmeyi öngörüyor. Sığınmacılar, iltica talepleri incelenene kadar Arnavutluk’ta kalacak. Bu anlaşma, bir AB ülkesinin göçmenleri Birlik dışındaki bir ülkeye göndermesini düzenleyen ilk anlaşma oldu. İtalya, Arnavutluk’ta Şingin Limanı’nda ilk kabul merkezi kurdu. Gjader bölgesinde ise geri gönderme merkezi oluşturuldu. Ekim 2024, Kasım 2024 ve Ocak ayında üç farklı göçmen grubu Arnavutluk’a taşındı. Roma Mahkemesi kararları nedeniyle tüm gruplar İtalya’ya geri götürüldü. Bu durum nedeniyle merkezler tam olarak faaliyete geçemedi. Meloni hükümetinin caydırıcı unsur olarak sunduğu merkezler, muhalefet ve sivil toplum tarafından eleştiriliyor.