ABD ordusunun mühimmat stokları, özellikle de kritik hava savunma füzeleri, son haftalarda İran ile yaşanan büyük çaplı çatışmaların ardından ciddi şekilde tükendi. Pentagon verilerine yakın üç kaynak ve dış analistlerin yeni bir raporuna göre, savaşı sona erdirecek kapsamlı bir uzlaşıya henüz ulaşılamazken, bu füzelerdeki kıtlık ABD’nin başka cephelerde angaje olma kabiliyetini de etkileyebilir. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) düşünce kuruluşu tarafından hazırlanan bir raporda, ABD stoklarında 827’den az Patriot önleme füzesi ve 278’den az THAAD balistik füze önleyicinin kaldığı tahmin ediliyor. Konuya vakıf üç kaynak, CSIS tahminlerinin hükümetin kendi verilerine oldukça yakın olduğunu belirtti. Bu rakamlar, savaş öncesi stokun önemli ölçüde azaldığını gösteriyor; CSIS, savaş öncesinde iki en modern varyantıyla yaklaşık 2.200 Patriot ve 452 THAAD füzesi bulunduğunu hesaplamıştı. Bu sistemler, ABD ordusunun düşman balistik füzelerini düşürmek için kullandığı başlıca araçlar ve her bir önleme füzesi milyonlarca dolara mal oluyor.
STOKLAR KRİTİK SEVİYEYE GERİLEDİ
CSIS raporunun yazarları, “Azalan stoklar, ABD ve koalisyon ortaklarını önleme konusunda daha fazla risk almaya zorlayabilir. Balistik füze savunması için Patriot ve THAAD’ın iyi bir alternatifi yok. Bu tür tehditleri önleyebilen Standart Füzelerle donatılmış donanma gemileri genellikle çok uzakta” ifadelerini kullandı. Başkan Donald Trump, Pazartesi günü Air Force One uçağında mühimmat stoklarıyla ilgili bir soru üzerine “daha karmaşık şeyleri” yenilemek istediğini belirtse de stokların “çok iyi durumda” olduğunu savundu. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ise geçen hafta senatörlere, talep edilen ek fon sağlanmazsa Pentagon’un “ihtiyaç duyulan mühimmatı alamayacağını” söyledi. Caine’in, başkomutanın savaşta büyük bir tırmanışı değerlendirdiği bir Cuma günü Trump’la yaptığı toplantıda azalan mühimmat stokuna dikkat çektiği bildirildi. Çatışmayı tırmandırmanın ek dezavantajları konusunda Caine ve diğerleri tarafından bilgilendirilen Trump, toplantının ardından İran’a yönelik saldırılara ara verildiğini duyurdu.
YENİ ORTAK SALDIRILAR VE SÜRPRİZ ATAK İDDİASI
Ancak bu ara kısa sürdü. Salı günü ABD ve Suudi güçleri Irak’taki İran vekillerine karşı ortak hava saldırısı düzenlerken, ABD ordusu İran’ın Ortadoğu’daki ABD güçlerine yönelik bir “sürpriz saldırısını” önlediğini açıkladı. CSIS raporunun başyazarı, savunma analisti ve emekli Deniz Piyade Albayı Mark Cancian, İran’la çatışmanın devam etmesi halinde stokların o kadar tükenebileceğini ve bunun ABD ordusunun Çin ve hatta Kuzey Kore ile savaşma kabiliyetini etkileyebileceğini belirtti. Bu arada ABD’li komutanların, önleme füzelerini boşa harcamak istememeleri nedeniyle bölgedeki üslerinin ıssız bölgelerine düşecek İran mermilerini düşürmemeyi tercih ettikleri öne sürüldü. Bildirilen bu taktik, Haziran 2025’te Katar’daki Al-Udeid Hava Üssü’nü İran balistik füzelerine karşı savunan bir ABD’li Patriot müfrezesinin olduğu bölgedeki önceki hava ve füze savunma uygulamalarından bir sapma anlamına geliyor.
YENİDEN DOLDURMA ÇABALARI YILLAR ALABİLİR
Savunma Bakanlığı son aylarda önleme füzesi üretimini artırma çabalarını hızlandırdı. Bu kapsamda bu hafta Patriot ve THAAD roket motoru üretimini artırmak için iki anlaşma imzalandı. Ancak bir sözcü, genişlemenin ne zaman sonuç vereceğine dair soruları yanıtlamadı. Analistler, Patriot füzeleri gibi yüksek teknoloji mühimmat stokunun tamamen yenilenmesinin, bu silahların üretimindeki teslim süresi nedeniyle yıllar alabileceğini söylüyor. Pentagon Baş Sözcüsü Sean Parnell, Nisan ayından bu yana aynı ifadelerle gönderilen bir açıklamada, ordunun “dünyanın en güçlüsü olduğunu ve Başkan’ın seçtiği zaman ve yerde hareket etmek için ihtiyaç duyduğu her şeye sahip olduğunu” savundu. Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ise mühimmat kıtlığını büyük ölçüde eski Başkan Joe Biden yönetimine bağlıyor. Ancak bu sorun, CSIS’in ABD ordusunun kilit Patriot ve THAAD önleyicilerinin yüzde 60’ından fazlasını ateşlediğini değerlendirdiği İran’la savaş nedeniyle daha da derinleşti. Her iki partiden yasa koyucular, mühimmat açığının tek bir yönetimden daha büyük olduğunu ve çözüm için iki partili desteğin gerektiğini savundu. Maine’li Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins, “Mühimmattaki açıklar bir süredir bu komite tarafından biliniyor. Bu açıklar yıllardır oluşuyor olsa da giderek daha acil hale geliyor” dedi.