İlkokul beşinci sınıftayken babamla birlikte Verizon mağazasına gidip ilk cep telefonumu aldığım günü hâlâ dün gibi hatırlıyorum. Samsung Glyde, dokunmatik ekranı ve sürgülü klavyesiyle beni anında kendine hayran bırakmıştı. Okul dönüşü otobüste rehberimdeki herkese “heyyyy! nasılsın?” yazıp mesaj atarak yepyeni bir eğlence keşfetmiştim. 2013’te 13 yaşıma bastığımda ise ilk iPhone’uma kavuştum ve tam zamanlı bir özçekim makinesine dönüştüm. En sevdiğim parti numarası, ortaokul arkadaşlarım dehşet içinde bakarken Siri’ye “Bir cesedi nereye gömebilirim?” diye sormaktı. Siri’nin cevabı ise “Yakınınızda üç mezarlık buldum” olmuştu.
İLK İSYAN SOSYAL MEDYADA PATLADI
Ardından Apple’ın devrim niteliğindeki parmak izi tuşlu iPhone’una “ücretsiz” yükseltme gelmişti. O telefon, üniversite kampüsünün yakınında bir yerde kayboldu ve sonsuza dek huzur içinde yatsın. Neyse ki babam o sırada ziyaretime gelmişti ve beni en yakın Verizon mağazasına götürüp yeni bir telefon almıştı. Yıllar boyunca kırılan ekranlar, yanan telefonlar ve panik dolu Verizon mağaza ziyaretleri boyunca hiçbir şey değişmedi: Babam tüm bu dertleri ve faturayı üstleniyordu. Ta ki iş yerinde Donald Trump’ın son tarife tehdidini incelerken telefonumda farklı bir acil haber mesajı alana dek: Aile telefon planından atılıyordum. Ne cüret ama! Ailesini aile planından kim bu kadar acımasızca çıkarabilirdi? Sonuçta ben bedavadan yararlanmıyordum, hat başına maliyeti düşürüyordum. Öfke anımda Instagram’da Yakın Arkadaşlar hikâyesi paylaştım: Babamın gönderdiği e-postanın ekran görüntüsünü “YARDIM! AİLE PLANINDAN ATILIYORUM” notuyla yayınladım. Bir arkadaşım “Sendikalaş!!!” yanıtını verdi. Ardından arkadaşlarımın, kendi ailelerine de bu fikri verebileceği için babalarına söylememe yönündeki ricalar yağdı. Başka bir arkadaşım ise babasının yakın zamanda aynı şeyi denediğini söyledi ve “Ben de ona bağırıp vazgeçirdim” diye ekledi.
AİLE TELEFON PLANI SADECE FATURA DEĞİL
Canımı acıtan şey yalnızca müşteri hizmetleri dertlerini devralmak ya da 27 yaşında ilk kez kendi telefon faturamı ödemek değildi. Asıl yıkıcı olan, değerini kaybedene kadar fark etmediğim ortak bir deneyimin sessizce çözülmesiydi. Aile telefon planında olmanın tuhaf bir bağlayıcılığı var. “Benim de mi servisim kötü yoksa tek bende mi?” yazışmaları ve ortak veri sınırına yaklaşıldığında gelen suçlayıcı bakışlarla dolu uyarılar… Müşteri hizmetlerini her aradığımda babamı telefona vermek zorunda olmam biraz saçma hissettirse de bu bizim için kaliteli zaman demekti. 45 yaş üzeriyseniz muhtemelen şu iki şeyden birini düşünüyorsunuz: “Ben de çocuklarımı aile planından atmalıyım” ki bu durumda kurbanlar için çok üzgünüm. Ya da “27 yaşında çalışan bir insanın aile planında ne işi var? Büyü artık!” Haklısınız ama yalnız olmadığımı garanti ederim.
İSTATİSTİKLER NE SÖYLÜYOR?
Telefonum ve aile Spotify planım dışında -ki muhtemelen bir sonraki atılacağım yer orası- üniversiteden mezun olduğumdan beri ailemden maddi destek almıyorum. Bu da beni, ebeveynlerine son maddi bağı olarak aile telefon planına tutunan pek çok Y kuşağı ve Z kuşağı üyesiyle aynı konuma koyuyor. Federal Rezerv’in mayıs ayında yayımladığı son Hanehalkı Ekonomisi ve Karar Alma Anketi’ne göre, 18-29 yaş arasındaki Amerikalı yetişkinlerin neredeyse yarısı geçen yıl hane dışından birinin masraflarını üstlendiğini söyledi. Konut, sağlık ve eğitim gibi takip edilen yedi harcama kategorisi arasında en yaygın olarak başkası tarafından karşılanan gider telefon faturalarıydı. 30-44 yaş arasındaki Amerikalıların yaklaşık yarısı ise hane dışından maddi yardım alıyor ve bu grupta telefon faturaları, konut ve genel giderlerin ardından üçüncü sırada yer alıyor.
Z KUŞAĞININ SON BAĞIMSIZLIK İPİ
Maaşların enflasyona zar zor yetiştiği bu dönemde bu küçük ama anlamlı bir sübvansiyon. Ancak bebek patlaması kuşağındaki ebeveynler emekliliği düşünüp giderlerini ve gereksiz dertlerini gözden geçirdikçe, eminim daha fazla kişi benim durumuma düşecek. Kardeşlerimle yeni bir aile -yani telefon- planı kurmayı düşündüm. Ancak fiyatları araştırdığımda grup tarifesi tek başına olmaktan pek de iyi değilmiş. Duygusal maliyeti ise hesaplaması çok çok daha zor.