Dünyada insanlar, son yıllarda daha uzun yaşamaya başladı. 1995 ile 2024 arasında doğuşta yaşam beklentisi 8.4 yıl artarak ortalama 73.3 yıla ulaştı. Doğum oranlarının düşmesiyle birlikte, 2050 yılına gelindiğinde her altı kişiden birinin 65 yaşın üzerinde olacağı öngörülüyor. Ancak yaşlanan nüfus, zaten zor durumda olan sağlık hizmetleri ve sağlayıcıları üzerinde baskı oluşturuyor.
YAŞLI BAKIMI İÇİN YENİ TEKNOLOJİLER
Belçika merkezli Nobi, yaşlı bireyleri gözlemleyen yapay zeka destekli bir lamba geliştirdi. Bu lamba, yaşlıların bakım evlerinde, destekli yaşam alanlarında veya kendi evlerinde düşme durumlarını tespit ederek bakım verenlere alarm gönderiyor. Nobi’nin CEO’su Roeland Pelgrims, “Birkaç yıl önce Avrupa’da 1.8 milyon bakım görevlisi açığı vardı. 2030’a kadar bu rakam 4 milyona çıkacak. Bu bir değişim değil, bir kırılma noktası” diyor.
DÜŞME RİSKİ VE ETKİLERİ
Yaşlı bireylerin düşme riski, fiziksel zayıflık, demans gibi bilişsel durumlar ve baş dönmesi veya kafa karışıklığına neden olan ilaçlar nedeniyle artıyor. Birleşik Krallık’taki Ulusal Sağlık Servisi’ne göre, 65 yaş üstü her üç kişiden biri yılda bir kez düşme yaşıyor. Bakım evlerinde düşmeler, acil hastaneye sevk edilmenin en yaygın nedeni. Her bir ambulans çağrısı, yaklaşık 252 sterline mal olurken, düşme sonucu kalça kırıkları, NHS’ye kişi başına 14,000-14,600 sterlin arasında bir maliyet getiriyor.
NOBİ'NİN TEKNOLOJİSİNİN AVANTAJLARI
Nobi’nin akıllı lambaları, bir düşme öncesindeki 30 saniyelik görüntüleri kaydediyor; bu görüntüler, bakım ekipleri tarafından ambulans çağrısı gerekip gerekmediğini değerlendirmek için incelenebiliyor. Lancaster Üniversitesi’nden profesör Carol Holland, “Bakım verenler, kişinin başını çarpıp çarpmadığını görebilir. Eğer bir kişi demansa sahipse, düştüğünde neye çarptığını söyleyemeyebilir” diyor. Nobi’nin teknolojisi, 80 bakım evinde yapılan bir pilot çalışma sonucunda, ambulans çağrılarını %24 oranında azalttı ve her evde yıllık net tasarrufun 490,237 ile 1,487,480 sterlin arasında olduğu tahmin ediliyor.
GÜVENLİK ÖZELLİKLERİ VE HIZLI MÜDAHALE
Gece vakti, lamba, kullanıcının yataktan kalktığını algıladığında otomatik olarak tam parlaklıkta yanıyor. Bu, görme bozukluğu olan yaşlılar için hayati bir güvenlik özelliği sağlıyor. Lambalar, aynı zamanda bakım verenleri, gece tuvalete giden yaşlıların düşme riski taşıdığı konusunda da uyarıyor. Pelgrims, “Nobi, birinin banyo da olduğunu ve bu kişinin düşme riski yüksek olduğunu biliyorsa, hemen o odaya birini gönderir” diyor.
TEKNOLOJİ DESTEĞİYLE KALİTE ARTIŞI
Lancaster Üniversitesi’nin çalışması, Nobi’nin teknolojisinin düşme anında bakım personelinin yanıt süresini 11 dakikadan üç dakikanın altına indirdiğini ortaya koydu. Holland, “Amaç, insanların uzun süre yerde yatmalarını önlemek; bu durum hipotermi, dehidrasyon ve kas değişikliklerine yol açabilir” diyor. Cihaz, sürekli kayıt yapıyor ancak düşme tespit edilmediği sürece görüntüler siliniyor ve bakım ekiplerinin bunları izlemek için iki haftalık bir süresi var. Kullanıcılar, görüntülerin klinik ekiplerle paylaşılmasını isteyebilir veya sadece bir düşme uyarısı gönderilmesini seçebilir.
YAŞLI TEKNOLOJİ PAZARI VE ENGELLER
Küresel yaşlı teknoloji endüstrisi, yaşlı bireylerin işlevsel yeteneklerini, mali güvenliğini veya sosyal katılımını artırmayı hedefleyen ürün ve hizmetlerin yüz milyarlarca dolarlık bir pazar oluşturduğu tahmin ediliyor. Pelgrims, bazı pazarların yeni teknolojilere direnç gösterdiğini belirtiyor. “Kıtasal Avrupa pazarında, yaşlı yaşamı için finansman akışı çoğunlukla hükümet tarafından sağlanıyor; bu da bakım kuruluşlarının herhangi bir yeniliği uygulamak için hükümet fonuna ihtiyaç duyması anlamına geliyor” diyor.
GELECEKTEKİ HEDEFLER
Her iki uzman da Nobi gibi teknolojilerin sadece yaşlı bakım sektörünü değil, sağlık hizmetlerini de devrim niteliğinde değiştirebileceğine inanıyor. Holland, “AI destekli izleme teknolojileri, sık sık gözlem gereksinimini azaltabilir ve personel üzerindeki baskıyı hafifletebilir” diyor. Pelgrims, Nobi lambalarının düşme tespitinin ötesinde kullanımını hedefliyor; lambalar, gece beyaz gürültü yayarak uyku kalitesini artırabilir ve uzaktan iki yönlü iletişim sağlayabilir. “Teknoloji için başarı, bakımın her zaman gerektiğinde mevcut olmasıdır” diyor.