Ontario’nun kuzeybatısındaki Namaygoosisagagun First Nation’da yaşayan Miiyah Paavola, 13 Temmuz Pazartesi günü gördüğü yoğun duman perdesinin birkaç saat içinde hayatını tehlikeye sokacağını tahmin edemezdi. Uzak yerleşim bölgesine Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından o gün acil bir tehlike olmadığı söylenmişti. Ancak saatler içinde topluluk can havliyle kaçışa geçti. “Her şey çok hızlı gelişti. Neler olduğunu düşünecek zaman bile olmadı,” diyen Paavola, ıslak bir havlu kaparak beş kişi, üç köpek ve bir kediyle birlikte küçük bir alüminyum tekneye binmeyi başardı. Collins First Nation olarak da bilinen bu izole topluluğa ulaşım yalnızca demiryolu ve Collins Gölü üzerinden sağlanıyor. Paavola, tekne kıyıdan ayrılana kadar tehlikenin boyutunu tam olarak kavrayamadı. “Her yer turuncu ve griydi, hava çok karanlıktı,” diye anlatan kadın, ikinci adanın etrafını dönerken alevlerin kıyı şeridine ulaştığını gördü. “Biraz daha bekleseydik ölmüştük,” ifadelerini kullandı.
SİVİLLER ALÜMİNYUM TEKNELERLE TAHİYE EDİLDİ
Yangın anında topluluğun 60 üyesinden sadece 25’i Collins’te bulunuyordu. Yetkililer, bu durumun can kaybını önlediğini belirtirken, tahliye sırasında insanlar onlarca yıllık motorlarla çalışan 12 ve 14 fiteki eski alüminyum tekneleri kullanmak zorunda kaldı. Pek çok kişi evcil hayvanını geride bırakmak zorunda kaldı. Miiyah, kaçış anının yangından daha korkunç olduğunu söylerken “Sık sık devrilecekmişiz gibi hissettim” dedi. Gölün kuzeyinden güneyine yaklaşık 40 dakikalık yolculuk sırasında tekneler güçlü dalgalarla mücadele etti ve bir kayaya çarparak neredeyse alabora oldu.
TOPLULUK LİDERİ ÇARESİZLİK İÇİNDEYDİ
Yangın çıktığında köyde bulunmayan Şef Helen Paavola, bir yetkilinin daha önce kendisine acil bir tehlike olmadığını söylediğini aktardı. Kızı ve iki oğluna ulaşamadığı anların ıstırabını “Tek düşünebildiğim, onların gittiğiydi. Çocuklarım gitti. Topluluğum yok oldu,” sözleriyle anlatan şef, herkesin tahliye olduğunu öğrendiğinde hissettiği rahatlamayı tarif edecek kelime bulamadı ancak evinin de tamamen yandığını söyledi. Ontario Başbakanı Doug Ford ile düzenlenen basın toplantısında yetkililer, yangının Collins’e alışılmadık derecede yakın başladığını ve müdahale için çok az zaman kaldığını açıkladı. Hükümet, duruma verdiği yanıtı gözden geçireceğini duyurdu.
30’DAN FAZLA EV KÜL OLDU
Collins’te 30’dan fazla ev ile idari ofis, okul, toplum merkezi, depolar ve araçlar tamamen yok oldu. Anishinabek Nation Büyük Konsey Şefi Linda Debassige, “Acil müdahale bekleseydik, çocukların, yaşlıların ve kadınların cesetlerini arayan bir kurtarma operasyonunda olacaktık,” dedi. Collins’i de temsil eden bu örgüt, tahliye edilenlerin konaklama ve iaşe masraflarını şu anda karşıladıklarını ancak hükümet desteğinin henüz ulaşmadığını belirtti. Yetkililer, Collins’in tam federal tanınma statüsüne sahip olmamasının kurtarma çalışmalarını zorlaştırdığını söyledi.
KÖYÜN YIKIMI YANGIN STRATEJİSİNİ SORGULATTI
Collins’in yok oluşu, Ontario’nun giderek şiddetlenen yangın mevsimlerine karşı stratejisinin yeterli olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme getirdi. Thunder Bay-Superior North Bölgesel Milletvekili Lise Vaugeois, kuzeybatı Ontario’da en az bir düzine topluluğun halen tahliye veya bekleme emri altında olduğunu söyledi. Bu bölgede toplulukların ilk kez Thunder Bay’e üç saat mesafeden tahliye edildiğine dikkat çeken Vaugeois, “Her yıl First Nations topluluklarının tahliye edilmesi bir şekilde kabul edilebilir hale geldi. Bu travmatik ve etkilerinin çok uzun süreceğine eminim,” dedi.
HAVA KİRLİLİĞİ YÜZLERCE KİLOMETRE ÖTEYİ VURDU
Yangın bölgesinin dışındaki şehirler de dumandan etkilendi. Thunder Bay’de kül yağışı görülürken hava kalitesi ciddi şekilde kötüleşti. Toronto’da Çarşamba sabahı gökyüzü turuncuya büründü ve odun kokusu havaya yayıldı. Environment Canada, hava kalitesi uyarıları yayınlayarak vatandaşları dışarıda zaman geçirmenin sağlık risklerine karşı uyardı. KOAH hastası olan Belleville sakini Scott Bailey, “Son iki gündür hava ciddi şekilde puslu. Her gün saat dokuz gibi,” diyerek nefes almanın bir pipetle nefes almak gibi olduğunu anlattı.
TOPLULUK YENİDEN İNŞA İÇİN UMUTLU
Yangınların ne zaman söneceği ve havanın ne zaman temizleneceği belirsizliğini korurken, Collins halkı için Ontario üzerinde asılı duran duman, geride bıraktıkları felaketin sürekli bir hatırlatıcısı. Şef Paavola, topluluğunun yaşadığı kaybın yasını tuttuğunu ancak umutlarını koruduğunu belirterek “Umutsuzluk, kafa karışıklığı, acı, yas var ama umut da var. Eve dönüyoruz. Yeniden inşa edeceğiz ve eve dönüyoruz,” dedi.