Yaz aylarında kayak, Avrupa’nın yüksek Alpleri’nde uzun yıllardır bir gelenek haline geldi ancak bu yıl yaşanan olağanüstü sıcaklar, işletmecileri yaz aylarında telesiyejleri kapatmak zorunda bırakabilir. İsviçre’deki Zermatt ve Saas-Fee, Fransa’daki Tignes ve Les 2 Alpes ile İtalya-İsviçre sınırındaki Passo Stelvio gibi birkaç yüksek irtifa tesisi, yaz aylarının en az bir kısmında kayak imkanı sunmaya devam ediyor. Ancak, insan kaynaklı iklim değişikliği, Mayıs’tan Ağustos’a kadar Kuzey Yarımküre’de ardı ardına gelen sıcak hava dalgalarıyla birleşince, Alp Dağları’ndaki yüksek sıcaklıklar ve gece don olayının eksikliği, bu yaz buzul erimesini hızlandırdı ve işletmecileri güvenlik gerekçesiyle kayak faaliyetlerini durdurmaya zorladı. Bu durum, yıllardır ilk kez Alpler’de yaz sezonunda düzenli liftli kayak imkanı olmaması anlamına geliyor.
KAYAK FAALİYETLERİNE ARA VERİLDİ
Zermatt, 1 Ağustos’ta “devam eden yüksek sıcaklıklar, gece soğumasının olmaması, tekrar eden gök gürültülü fırtınalar ve değişen kar-buzul koşulları” gerekçesiyle kayak operasyonlarını geçici olarak durdurdu. Bu, güvenlik nedenleriyle liftlerin kapatıldığı ikinci yaz oldu. Zermatt Bergbahnen’in CEO’su Martin Hug, “Müşterilerimizin ve personelimizin güvenliği her zaman önceliğimizdir” dedi. Sadece İsviçre kayak takımı, özel izinle antrenmanlarına devam edebildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ
PDS Snowsport’tan Zermatt merkezli eğitmen Simon Wells, 38 yıllık kariyerinde “çok belirgin değişiklikler” gördüğünü, özellikle eriyen buzul alanlarının küçüldüğünü belirtiyor. Bu yıl hava koşullarının “uç noktaları” yaşattığını dile getiren Wells, “Bir anda bolca kar varken, sonra sert, sürekli bir sıcaklık oluşuyor” diyor. Geçmişte gece don olaylarının yaşandığını ancak bu yaz bunun olmadığını vurguluyor.
DİĞER KAYAK MERKEZLERİ DE ETKİLENDİ
Saas-Fee, Fee Buzulu üzerindeki yaz kayak pistlerinde 12 milin üzerinde bir alan işletiyor ancak bu yıl 10 Ağustos’ta faaliyetlerini durdurdu. 2026 Kış Olimpiyatları’nın düzenleneceği Bormio yakınlarındaki Passo Stelvio kayak merkezi, 15 Ağustos’ta “gece soğuması ve kar paketi yeniden donması eksikliği” nedeniyle kayak yapmaya ara verdi. Bu, zorunlu hava koşulları nedeniyle alınan “acı ama gerekli” bir karar olarak tanımlandı.
KÜRESEL ISINMA VE BUZULLAR
1850’den bu yana, Alp buzul alanlarının %30-40’ını kaybettiği belirtiliyor. Ayrıca, 2000 ile 2023 arasında Orta Avrupa’daki buzul hacminin yaklaşık %39 oranında azaldığı saptandı. Tignes’de ise buzul kalınlığının her yıl 3-4 metre azaldığını ifade eden Colin, “Buz eridiğinde birçok taş ortaya çıkıyor” diyor.
GELECEK VE ADAPTASYON
Zermatt ve Val d’Isère gibi yüksek irtifa tesislerinin, yapay kar üretmek için kar ve soğuk dönemlerin devam edeceği öngörülüyor. Ancak, kayak sezonlarının tarihleri yeniden düzenlenmek zorunda kalacak. Wells, “Dağların her zaman canlı olduğunu düşünüyoruz, bize ne yapacağımızı söyler” diyerek umutlu bir yaklaşım sergiliyor.