ABD’nin gümrük tarifeleri, fiyatlamalar üzerinde etkisini devam ettirirken, ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ekim’den itibaren ithal olan ilaçlar, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilyalar ile ağır kamyonlara uygulanacak gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Fed yetkililerinin açıklamaları, emtia piyasalarını etkilemeyi sürdürüyor. Bazı üyeler iş gücü piyasasının korunması için daha etkili faiz indirimleri yapması gerektiğini savunuyor, diğerleri ise enflasyon konusunda daha dikkatli olunmasını öneriyor. Fed Başkanı Jerome Powell, geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada, tarifelerin yol açtığı enflasyon etkilerinin kısa süreli olacağını belirterek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir.” dedi. Bu tek seferlik fiyat artışının bir enflasyon sorununa dönüşmesine engel olacaklarını vurgulayan Powell, “Orta derecede kısıtlayıcı olarak gördüğüm bu politika duruşu, olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için bizi iyi bir konumda bırakıyor.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
GÜÇLÜ GSYH VERİLERİ
ABD Ticaret Bakanlığı, 2025’in nisan-haziran dönemi için gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) nihai verilerini açıkladı. Verilere göre, ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde güçlü tüketici harcamaları ve yatırımların etkisiyle yüzde 3,8 büyüdü ve 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı yıllık büyüme olarak kayıtlara geçti. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 20 Eylül ile biten haftada 218 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Fed’in dikkatle izlediği çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 2,9 artarak tahminlerle uyumlu gerçekleşti. Yeni konut satışları da aynı dönemde yüzde 20,5 artarak beklentileri aştı. Analistler, açıklanan makro ekonomik verilerin güçlü gelmesinin, Fed’in ekstra faiz indirimlerine ihtiyaç duymayabileceğine dair bir işaret olduğunu belirtiyor.
FAİZ İNDİRİM BEKLENTİLERİ
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, istihdama dair zayıflamayı gösteren verilerle Fed’in faiz indirim beklentilerini etkiliyor. Tamamlanan haftada açıklanan güçlü büyüme verileri sonrası bu beklentiler azalma gösterdi. Bankanın ekim ayında 25 baz puanlık faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 89 düzeyinde fiyatlandı, aralık toplantısındaki ilave indirime yönelik olasılık ise yüzde 63’e geriledi. Öte yandan, jeopolitik gelişmelere dair haber akışı yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. Rusya-Ukrayna hattındaki gelişmeler sonrası ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,19 seviyesinde kapatırken, dolar endeksi de yüzde 0,5 artışla 98,2’ye yükseldi.
DEĞERLİ METALLERDE YÜKSELİŞ
Değerli metaller, Fed’in para politikasında artan belirsizliklere ve Powell’ın açıklamalarına karşın, tarifeler ve jeopolitik risklerin etkisiyle haftayı pozitif bir seyirle tamamladı. Altının ons fiyatı, üst üste altıncı haftada da artış göstererek haftayı 3 bin 759,7 dolardan kapatırken, hafta içinde 3 bin 791,1 dolara çıkarak rekor kırdı. Fed Başkanı Powell’ın faiz yöndeki net sinyali vermemesi, dolar endeksini yükseltti fakat güvenli liman talebi, altın fiyatlarının artışını destekliyor. Gümüşün ons fiyatı, haftayı 46,1 dolardan tamamlayarak 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Analistler, gümüş fiyatındaki yükseklik nedeniyle olası kar satışlarının volatilite yaratabileceğine dikkat çekti. Platin fiyatları ise sekizinci haftada yükselişine devam ederek haftayı 1.571,4 dolardan tamamladı. Bu süreçte değerli metallerde, ons bazında fiyatlar, paladyumda yüzde 10,5, gümüşte yüzde 6,9, platinde yüzde 3,7, altında ise yüzde 2 değer kazandı.
BAZ METALLER KARIŞIK SEYİRDE
Baz metaller, tamamlanan haftada açıklanan makroekonomik veriler nedeniyle karışık bir seyir izledi. Bakır fiyatları, kurumsal gelişmelerin etkisiyle şekillendi. Goldman Sachs, Endonezya’daki Grasberg bakır madenindeki problemler nedeniyle 2025 ve 2026 yıllarına ilişkin küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncelledi. Bu durum baz metallerde, bakırda yüzde 0,4 ve kurşunda yüzde 0,1 değer kazanırken, çinkoda yatay kalırken, nikelde ve alüminyumda yüzde 0,8 düşüş yaşandı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ
Petrol fiyatları, Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları ve ABD’deki ticari ham petrol stoklarındaki düşüşle yükseldi. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasada akaryakıt sıkıntılarının yılsonuna kadar devam etmesi nedeniyle benzin ihracatına yasak getirme planlarından bahsetti. Ülkede, petrol rafinerilerinin İHA saldırısına uğraması ve artan tarım talebi nedeniyle benzin fiyatları artış gösterdi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin verilerine göre, ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 600 bin varil azalarak 414 milyon 800 bin varile geriledi. Piyasa beklentisi ise stokların 800 bin varil artacağı yönündeydi. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ise petrol üreticisi firmalar ve Irak Petrol Bakanlığı arasında yapılan anlaşmayı duyurdu. Analistler, OPEC+’ın nisan ayından bu yana hedeflediği ek petrol üretiminin yaklaşık yüzde 75’ini gerçekleştirdiğini belirtiyor ve bu oranın ilerleyen dönemlerde yarıya kadar gerileyebileceğini ifade ediyor.
DOĞAL GAZDA YATIRIMCILARIN DİKKATİ
Doğal gaz tarafında, yatırımcılar ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın Avrupa’nın enerji arzına ilişkin değerlendirmelerini takip ediyor. Wright, Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz satışını tamamen kesmesinin ABD’nin elindeki en etkili baskı aracı olduğunu vurguladı. ABD’nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının, Rus gazını ikame edebileceğini ifade eden Wright, Avrupa Birliği’ni Rus gazından hızla uzaklaşmaya teşvik ettiklerini belirtti. Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,9 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi fiyatı da yüzde 11 değer kazandı.
TARIM EMTİALARINDA KARIŞIK SEYİR
Tarım emtia fiyatları, tamamlanan haftada Arjantin’in vergi politikası, ABD’deki hasat süreci ve Çin’in alımları nedeniyle karışık bir seyir izledi. Arjantin hükümetinin soya fasulyesi ihracat vergilerini kaldırması, küresel ticaret akışını etkileyerek Çin’in alımlarını artırdı. Ancak buğdayda küresel rekabet fiyatları baskılamaya devam etti. ABD’de mısır hasadının hız kazanması da fiyatlar açısından aşağı yönlü bir baskı oluşturdu. Bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatları yüzde 3,3, soya fasulyesi yüzde 1,2, buğday yüzde 0,7 ve mısırda yüzde 0,5 azaldı. Emtia borsası Intercontinental Exchange’te pamuk fiyatları yatay, kahve fiyatları yüzde 11,5, şeker fiyatları ise yüzde 2,7 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 4 azalışla geçirdi.