Washington — Geçtiğimiz ay Miami’de pistten çıkan Amazon Air kargo uçağının, iniş yapmadan önce pistin eşiğini neredeyse ¾ mil geçene kadar yere değmediği ve kaptanın, sadece 930 feetlik asfalt kaldığında inişi iptal etmeye çalıştığı ortaya çıktı. Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) tarafından açıklanan ön rapor, yüksek hızda dengesiz bir inişin nasıl ölümcül hale geldiğine dair yeni bilgiler sunuyor. 6 Eylül’de Miami Uluslararası Havalimanı’nda, tüm kargo taşıyıcısı 21Air tarafından işletilen Boeing 767, pistten çıkarak birçok araca çarptı, alev aldı ve havaya yoğun siyah duman yaydı. Olayda beş kişi hayatını kaybetti, üç kişi ciddi yaralandı ve iki pilot hafif yaralar aldı.
Uçağın Hızlı İnişi
Raporda, Boeing 767’nin kaptanının uçağı kullandığı ve ilk pilotun uçağın çok hızlı inmekte olduğunu defalarca kendisine bildirdiği belirtiliyor. Araştırmacılar, kaptanın hız uyarılarına “tutarlı bir sözlü yanıt” vermediğini ifade etti. Uçak, pistin eşiğini geçtiğinde yerden yaklaşık 105 feet yükseklikteydi ve 200 milin üzerinde bir hızla ilerliyordu. Uçak, pistin %40’ını geçtikten sonra, asfaltın başlangıcından yaklaşık 3,750 feet ötede, 185 mil hızla yere iniş yaptı. Uçağın ağırlığı tamamen yere oturmadan önce 2,880 feet daha geçti.
Kontrol Sistemindeki Sorunlar
NTSB’nin kara kutu verileri ve kokpit kontrol pozisyonları, uçağın hız frenleri ve itme tersleyicilerinin kullanılmadığını gösteriyor. Pilot, tekerlek frenlerini uyguladı ancak pedallardan ayaklarını kaldırarak 1000 feetten az bir mesafe kaldığında “devam et” çağrısında bulundu. Dört saniye sonra durmaya çalışmaya yeniden başladı ama çok geçti. Uçak, pistin çıkış noktasını geçerek yaklaşık 115 mil hızla navigasyon ekipmanlarına ve havaalanı lambalarına çarptı. Uçak, beş kişinin hayatını kaybettiği bir Ford Econoline yolcu minibüsüne ve ardından bir Toyota Corolla Cross SUV’a çarparak, asfalt yüzeyin yaklaşık 1,200 feet ötesinde alev aldı.
Pilotların Deneyimi
6 Eylül’deki San Juan, Puerto Rico’dan Miami’ye olan uçuş, uçağın gün içerisindeki üçüncü ve pilotların ikinci uçuşuydu. Kaptan, toplamda 7,267 saat uçuş deneyimine sahipti ancak Boeing 767’de yalnızca 150 saat tecrübesi bulunuyordu. İlk pilotun 2,800 saat toplam uçuş deneyimi ve 767’de 800 saati vardı. Kaza anında kontrol kulesindeki hava trafik kontrolörü, sadece 17 dakikadır görevdeydi ve toplam 11 yıllık deneyimi vardı. 2019 yılında Miami Uluslararası Havalimanı’nın bu bölümünü yönetmek üzere sertifikalandırılmıştı.
Uçuş Bilgileri ve Hava Durumu
Araştırmacılar, kontrolörün pilotlara iniş izni verirken gereken rüzgar bilgilerini vermediğini belirtti. NTSB’nin notlarına göre, FAA’nın bir emri, kuyruk rüzgarı olduğunda pistin kullanılmasına izin verilirken hem rüzgar yönü hem de hızının belirtilmesini zorunlu kılıyor. Uçak, kuzeybatıya iniş yapıyordu ve kaza anında rüzgar güneyden saatte yaklaşık 20 mil hızla esiyordu.
Şirketin Açıklaması
Amazon Air, kazadan sonra 21Air ile olan operasyonlarını askıya aldı. 21Air, ön raporu gözden geçirdiğini ve NTSB ile iş birliği içinde çalıştığını bildirdi. Şirket, kazadan etkilenen herkes için destek sağlamaya odaklandığını belirtti ve güvenliklerini geliştirmek için gerekli tüm önlemleri alacaklarını vurguladı. NTSB, kazanın nedenini henüz belirlemedi ve bu süreç genellikle bir yıldan fazla sürüyor. Araştırmanın amacı, neler olup bittiğini ve nedenini belirlemek; suç veya ceza sorumluluğu atamak değil, bir daha asla böyle bir kazanın yaşanmamasını sağlamak.