ABD Sayıştayı’nın (GAO) Çarşamba günü yayımladığı bir rapor, Amazon ve gig ekonomisi çalışanlarının büyük bir kısmının temel ihtiyaçlarını karşılamak ve sağlık sigortasına erişmek için devlet yardımına bağımlı olduğunu ortaya koydu. Vermont Senatörü Bernie Sanders’ın talebiyle hazırlanan raporda, Amazon çalışanları arasında gıda yardımı ve Medicaid alanların sayısının 2020’den bu yana neredeyse üç katına çıktığı belirtildi. İncelenen eyaletlerde yaklaşık 12 bin 350 Amazon çalışanı gıda yardımına, 11 bin 350’si ise Medicaid’e kayıtlı durumda.
AMAZON ÇALIŞANLARI ARASINDA YARDIM BAĞIMLILIĞI ÜÇE KATLADI
Rapora göre, beş yıl önce görülmeyen bir durum olarak, Uber, Lyft, DoorDash, Grubhub ve Instacart gibi yolculuk ve yemek dağıtım şirketleri artık birçok eyalette bu iki güvenlik ağı programından yararlananların en büyük işverenleri arasında yer alıyor. GAO, Amerikan nüfusunun yaklaşık beşte birinin yaşadığı 11 eyaletten veri analiz etti. Walmart’ın 2020’de olduğu gibi incelenen tüm eyaletlerde bu yardımları alan işçilerin en büyük işverenlerinden biri olduğu görüldü. FedEx çalışanlarında ise Medicaid’e kayıtlı olanların sayısı üç kattan fazla, gıda yardımı alanların sayısı ise iki katına çıktı. Uzun süredir büyük şirketleri yaşanabilir ücret ödememekle eleştiren Sanders, “Milyarlarca dolar kâr eden bir şirkette çalışan hiç kimse yoksulluk içinde yaşamamalı” dedi.
ŞİRKETLERDEN RAPORA YANIT
Amazon, rapordan çıkarılan sonuçların yanlış olduğunu savundu. Şirket, ücret skalasının sektördeki en iyiler arasında olduğunu ve düzenli tam zamanlı çalışanların ilk iş gününden itibaren haftada 5 dolara bireysel sağlık sigortasına erişebildiğini belirtti. Amazon sözcüsü Rachael Lighty, “SNAP ve Medicaid’e uygunluk, bireysel ücretlere veya yan haklara değil, toplam hanehalkı gelirine ve aile büyüklüğüne dayanır. Bu nedenle bizim gibi isteyenlere yarı zamanlı seçenekler sunan işverenlerin uygun kişi sayısının daha fazla olması muhtemel” ifadelerini kullandı. Ülkenin en büyük işverenlerinden biri olan Amazon, Kovid-19 salgınından bu yana iş gücünü genişletti. Şirket, 2025 sonunda ABD’deki depo ve taşımacılık çalışanları için ücretleri artırmak ve sağlık maliyetlerini düşürmek amacıyla 1 milyar dolarlık bir yatırım yaparak ortalama taban ücreti saat başına 23 doların üzerine çıkardı. Amerika’nın en büyük özel sektör işvereni olan ve birçok giriş seviyesi çalışanı bulunan Walmart ise 2015’ten bu yana asgari ücretlerini yüzde 93 artırdığını ve çalışanlarının ortalama saat başına 18 dolar kazandığını açıkladı.
YOKSULLUK SINIRI VE YENİ FEDERAL ÇALIŞMA ŞARTI
GAO, 2024 nüfus sayımı verilerini de inceledi. Buna göre o yıl bir dönem çalışmış yaklaşık 14 milyon yetişkin Medicaid’e kayıtlıyken, 10,6 milyon yetişkin ise Gıda Yardımı Programı’ndan (SNAP) yararlanan hanelerde yaşıyordu. Bu kişilerin çoğu tam zamanlı çalışıyor ve ağırlıklı olarak ulaştırma, yemek hazırlama ve servis gibi beş meslek grubunda yer alıyordu. 2020’deki GAO raporunda ise yaklaşık 12 milyon ücretli yetişkin Medicaid kapsamındayken 9 milyon kişi gıda yardımı alıyordu. Gıda yardımına hak kazanmak için başvuru sahiplerinin federal yoksulluk sınırının yüzde 130’undan az kazanması gerekiyor. Bu da dört kişilik bir aile için yıllık yaklaşık 42 bin dolara denk geliyor. Medicaid alıcıları ise federal yoksulluk sınırının yüzde 138’inden, yani birey için yaklaşık 22 bin dolardan fazla kazanamıyor. GAO raporu, Başkan Donald Trump’ın geçen yaz imzaladığı “Büyük ve Güzel Yasa” kapsamında on milyonlarca gıda yardımı ve Medicaid alıcısının yardımlarını sürdürebilmek için ayda en az 80 saat çalışmak, gönüllü faaliyette bulunmak, okula gitmek veya iş eğitim programlarına katılmak zorunda kalacağı bir dönemde yayımlandı. Cumhuriyetçiler, çalışma şartının düşük gelirli Amerikalıların kendi kendine yeterli hale gelmesine ve yoksulluktan kurtulmasına yardımcı olacağını savunurken, eleştirmenler bu zorunluluğun daha fazla insanın aç kalmasına ve sigortasız kalmasına yol açacağını belirtiyor. SNAP’teki mevcut çalışma şartlarının genişletilmesi çoktan yürürlüğe girdi ve savunuculara göre milyonlarca alıcının yardımlarını kaybetmesine neden oldu. Medicaid’deki ilk federal çalışma zorunluluğu ise çoğu eyalette Ocak ayında başlayacak.
EYALETLER YENİ ÖNLEMLER ALMAK ZORUNDA
“Büyük ve Güzel Yasa” aynı zamanda bu güvenlik ağı programlarına yönelik federal desteği de kısıtlıyor. Bu durum eyaletleri maliyetlerin kendi paylarını karşılamak için yeni yollar bulmaya zorluyor. New Jersey, Medicaid’e kayıtlı 50 veya daha fazla tam zamanlı çalışanı olan işverenlere yıllık bir vergi getirmeyi tercih etti. 1 Temmuz’da yürürlüğe giren bu vergi, her çalışan ve bakmakla yükümlü olunan kişi için 325 ila 725 dolar arasında değişiyor.