Yedi yıl önce San Francisco’da bir robotik girişim kuran Rajat Bhageria, şimdi Çin’den yardım almadan robot üretme zorluğuyla karşı karşıya. ABD merkezli robotik firmaların çoğu gibi, Chef Robotics de hazır yemeklerin montajını otomatikleştirmek için gıda üreticilerine sattığı robot kollarında Çin malzemelerine büyük ölçüde bağımlı hale geldi. Ancak Çin’in ucuz parçaları karşılaştırılamaz hacimlerde üretme yeteneği, dünya genelinde rekabetçi teknoloji ürünleri için kritik bir kaynak haline geldi.
ÇİN TEKNOLOJİSİNE BAĞIMLILIK ENDİŞELERİ
Çin’in elektrikli araçlardan otomatik fabrikalara kadar gelişmiş sanayileri domine etmesiyle, Donald Trump yönetimindeki ABD, Çin teknolojisinin yerel kullanımına yönelik kısıtlamaları artırdı. Bhageria, yatırımcıların ve müşterilerin kendisine “Hala neden yabancı parçalar kullanıyorsunuz?” sorusunu sormaya başladığını belirtti. Bu artan rekabet, Çin sistemlerine ve tedarik zincirlerine aşırı bağımlılığın ulusal güvenlik risklerini derinleştiriyor.
ÜRETİM ZORLUKLARI
ABD’li yetkililer, hassas tüketici ve devlet verilerini korumak için yabancı üretim teknolojilerini yasaklarken, yerli üretimi teşvik etme gereğini de vurguluyor. Ancak uzmanlar, bu kısıtlamaların beklenmedik bir etki yaratarak Amerikalı şirketlerin Çinli rakipleriyle rekabet etme yeteneğini engelleyebileceğine dikkat çekiyor. Uzun yıllar süren dışa bağımlılık, Amerikalı üreticilerin talebi karşılamakta yetersiz kalmasına yol açıyor; bu da yüksek maliyetler ve daha uzun bekleme süreleri anlamına geliyor.
ALTERNATİF TEDARİKÇİLER ARAYIŞI
Bhageria, alternatif tedarikçiler arayışına şu anda başlamanın, gelecekteki ekonomik acıları hafifletebileceğini umuyor. Robot kollarındaki parçaların henüz yasaklardan etkilenmediğini belirten Bhageria, bu durumun uzun sürmeyeceğinden endişe ediyor. Şirketin son montajı ABD’de yapılmasına rağmen, robot kollarına bağlı makinelerin bileşenleri şu anda tamamen Çin’de üretiliyor.
KISITLAMALARIN GENİŞLEMESİ
ABD yönetimi, Çin teknolojisinin kullanımını engellemeye kararlı bir tutum sergilerken, yasaklı ürünlerin listesi de genişlemeye devam ediyor. Temmuz ayında, Federal İletişim Komisyonu, güç inverterleri ve koşabilen, zıplayan, dans eden ve dövüşen insansı robotları yasaklı teknolojiler listesine ekledi. Bu yasaklar, Ford gibi büyük Amerikan şirketlerini de etkiliyor; şirket, Trump yönetimi tarafından Çin teknolojisiyle olan bağlantıları nedeniyle eleştiriliyor.
AMERİKAN ŞİRKETLERİ VE REKABET
Amerikan şirketleri, Çin’in geniş tedarik zincirine erişimlerinin kısıtlanmasının, hem ileri teknoloji endüstrilerinde hem de geleneksel imalatta ilerlemelerini engelleyebileceği konusunda endişeli. Bazı uzmanlar, bir Amerikan şirketinin ilk prototipini üretmesi için geçen süre zarfında, bir Çinli şirketin üçüncü versiyona geçebileceğini belirtiyor. Eğer alternatifler yeterince hızlı oluşturulmazsa, bu durum Amerikan iş dünyası için ciddi bir engel teşkil edebilir.
GÜNDÜZ KULLANILAN ÜRÜNLER DE ETKİLENİYOR
Hükümetin hedefinde sadece endüstriyel ürünler yok; günlük tüketim malları da yasakların kapsamına giriyor. Mobil robotlar üzerindeki yasak, robot süpürgeler, havuz temizleme cihazları ve çim biçme makineleri gibi otomatik cihazların yeni versiyonlarını da kapsıyor. Uzmanlar, üretimi ABD’ye kaydırmanın son derece zor olduğunu vurguluyor ve bunun uzun vadede oldukça maliyetli olacağını belirtiyor.