Amerikalılar, beş yılı aşkın süredir devam eden yüksek fiyatlara rağmen harcamalarını sürdürdü. Ancak bu harcamaların kaynağı olan maaşlar, artık güç kaybetmeye başlıyor. Cuma günü açıklanacak istihdam raporu, maaş artışlarının enflasyon karşısında ne kadar geride kaldığını gösterebilir.
İSTİHDAMDAKİ DEĞİŞİMLER
İstihdam artışı geçen yıla göre iyileşirken, işsizlik oranı da düşük seviyelerde kalmaya devam ediyor. Bununla birlikte, “düşük işe alım, düşük işten çıkarma” modeli içinde bazı zayıflıklar mevcut. Harcamaları destekleyen maaşlar, enflasyon karşısında değer kaybediyor. ABD-İsrail savaşı ile İran’daki enerji krizi, son beş aydır enflasyonun maaş artışlarını geride bırakmasına neden oldu. Eylül ayı istihdam raporunun açıklanmasıyla bu sürecin altı aya çıkması bekleniyor.
ENFLASYON VE MAAŞ ARTIŞLARI
Ortalama saatlik kazançların Eylül ayında %0.3 artması bekleniyor ki bu da yıllık oranı %3.2’ye çıkarabilir. Ancak o dönemde enflasyon %2.3 iken günümüzde %3.4 seviyesinde bulunuyor. Cleveland Federal Rezerv Bankası’nın tahminlerine göre, Eylül ayında enflasyonun %3.6’ya yükselebileceği öngörülüyor. Uzmanlar, maaş artışlarının yanlış yönde ilerlediğini belirtiyor.
İSTİHDAMDA YENİ DÖNEM
ABD ekonomisi, işsizlik oranını sabit tutmak için geçmişteki kadar yeni iş eklemeye ihtiyaç duymuyor. Yaşlanan nüfus, emekli olan Baby Boomer kuşağı ve net göçteki azalma, iş gücü piyasasında yapısal bir değişikliğe neden oluyor. Eylül ayında işsizlik oranının %4.1 seviyesinde kalması ve 94,000 yeni iş eklenmesi bekleniyor. Ancak bu, Ağustos’taki 162,000 iş artışından daha düşük bir seviyeyi işaret ediyor.
İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ RİSKLER
Banka ekonomistleri, iş gücü piyasasında yaşanan dalgalanmaların çeşitli nedenlere bağlı olduğunu vurguluyor. Aşırı hava koşulları, grevler ve sezonluk ayarlamalar, bu dalgalanmalara neden olan faktörler arasında yer alıyor. Öte yandan, Eylül ayında işten çıkarmaların düşük kalması bekleniyor; bu da yıllık bazda %18 azalmayı gösteriyor.
GELECEK BEKLENTİLERİ
İşverenlerin, daha fazla işten çıkarma planlamadıkları görülüyor. Ancak, yüksek enerji maliyetleri, belirsiz bir savaş ve artan sağlık harcamaları gibi faktörler iş gücü piyasasında başlıca engeller arasında. Araştırmalar, düşük işsizlik oranının yalnızca düşük iş kaybı oranından kaynaklanıyorsa, iş gücü piyasasının daha kırılgan hale gelebileceğine dikkat çekiyor. Eylül ayı istihdam raporu, bu durumun etkilerini de gösterebilir.