Anayasa Mahkemesi, 4721 Sayılı Kanun’un paylı mülkiyetli taşınmazların satışıyla ilgili maddelerine yönelik iptal başvurusunu değerlendirdi. Paylı mülkiyette, bir paydaşın başka birine satış yapması durumunda diğer paydaşların alım hakkını kullanmak için dava açtığı biliniyor. Yüksek Mahkeme, bu süreçte hakimlerin rayiç bedel belirleme yetkisinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
Rayiç Bedel Belirleme Yetkisi
4731 Sayılı Medeni Kanunu’nun 732. maddesi, paydaşların taşınmaz üzerindeki paylarını üçüncü kişilere satmaları durumunda diğer paydaşların önalım hakkını kullanabileceğini belirtiyor. Uygulamada, hak sahipleri, başka bir paydaşın payını satması hâlinde alım hakkına sahipti. Ancak, yapılan bir ekleme ile hakimlere rayiç bedel belirleme yetkisi verildi.
Yükümlülüklerin Belirlenmesi
Eklenen maddede, “Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir” ifadesi yer aldı. Önalım hakkı sahibi, belirlenen bedeli mahkeme tarafından belirlenen süre içinde yatırmakla yükümlü kılındı. Bu yükümlülük, sürenin dolması hâlinde önalım hakkının kaybolmasına yol açabiliyordu.
Anayasa'ya Aykırılık İddiası
Anayasa Mahkemesi’ne yapılan itirazda, bu maddenin Anayasa’ya aykırı olduğu öne sürüldü. Mahkeme, başvuruları inceleyerek itirazların gerekçelerini değerlendirdi. İptal kararında, rayiç belirleme yetkisinin alım hakkını kullanmak isteyen paydaşın ödeme yükümlülüğünü sınırladığına dikkat çekildi.
Kararın Yürürlüğe Girmesi
Yüksek Mahkeme, mülkiyet hakkının kullanılmasına engel olduğunu düşündüğü ek maddenin bazı ibarelerinin iptaline karar verdi. İptal edilen ifadeler arasında “rayiç bedeli”, “gecikmesizin” ve “kesin süre” yer alıyor. Kararın 9 ay sonra yürürlüğe girmesi öngörülüyor.