Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü, Gazmer Petrol Ürünleri Şirketi’nin bireysel başvurusunu değerlendirerek önemli bir karar aldı. Mahkeme, icra takibiyle satılan taşınmazı için açılan iptal davasını kaybeden borçlu şirkete kesilen 560 bin liralık para cezasının haksız olduğuna hükmetti. Kararda, cezanın ölçüsüz olduğu da vurgulandı.
İCRA SATIŞI VE YÜKSEK PARA CEZASI SÜRECİ
Borçlu şirket, bankadan aldığı kredinin teminatı olan taşınmazın icra yoluyla 5 milyon 600 bin liraya satılmasına itiraz etti. Bu nedenle ihalenin iptali için dava açtı. Dava dilekçesinde, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, borç miktarının yanlış bildirildiği ve satış ilanında önemli özelliklerin saklandığı belirtildi. Konya 2. İcra Hukuk Mahkemesi ise davayı reddetti ve borçlu şirkete ihale bedelinin yüzde 10’u oranında 560 bin lira para cezası verdi. Bu karar, İstinaf ve Yargıtay incelemelerinden geçerek kesinleşti. Borçlu şirket, mahkemenin gerekçe sunmadan ceza kestiğini belirterek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
KANUN DEĞİŞTİ AMA MAHKEMELER TAKDİR HAKKINI GEREKÇESİZ KULLANDI
Anayasa Mahkemesi kararında, İcra ve İflas Kanunu’ndaki son değişikliğe dikkat çekildi. Bu değişiklikle, davaları reddedilen kişilere otomatik olarak yüzde 10 ceza kesilmesi yerine, hakime “yüzde 10’a kadar” ceza belirleme yetkisi tanındığı hatırlatıldı. Mahkeme, yerel mahkemenin ve üst mahkemelerin bu yetkiyi gerekçesiz bir şekilde en üst sınırdan kullandığını tespit etti.
ADİL DENGE KURULAMADI
Anayasa Mahkemesi, haksız davaların ve icra sürecini uzatma amacının önüne geçmek için ceza uygulanmasının doğru olduğunu ifade etti. Ancak 560 bin liralık cezanın borçluya ağır bir yük bindirdiği belirtildi. Verilen cezanın, alacaklının hakkı ile borçlunun mahkemeye başvurma hakkı arasındaki dengeyi bozduğu ve mahkemeye erişim hakkını kısıtladığı vurgulandı.
YENİDEN YARGILAMA YAPILACAK
Anayasa Mahkemesi, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. İhlalin ortadan kaldırılması ve yeniden yargılama yapılması için karar örneği Konya 2. İcra Hukuk Mahkemesi’ne gönderildi.