Yeni bir araştırma, şekerli gıdaların antibiyotik tedavisiyle birlikte alındığında bağırsak mikrobiyomuna zarar verebileceğini ve bu durumun kişileri tehlikeli enfeksiyonlara karşı savunmasız bırakabileceğini ortaya koydu. Çalışma, Nature dergisinde yayımlandı ve kanser hastalarının stem hücre nakli öncesinde sürekli antibiyotik tedavisi gördüğü dönemlerde bağırsak bakterilerinin ne şekilde etkilendiğini inceledi. Hastalar yalnızca hastane tarafından hazırlanan yemekleri tükettikleri için, araştırmacılar bu dönemde yedikleri gıdaların tam olarak ne olduğunu ve ne kadar tükettiklerini biliyordu; bu durum, genellikle katılımcıların yedikleri yiyecekleri hatırlamakta zorlandığı beslenme çalışmaları için nadir bir fırsat sundu.
BAĞIRSAK MİKROBİOMUNUN ROLÜ
Bağırsak mikrobiyomu, insan bağırsağında bulunan trilyonlarca bakteri, virüs ve diğer mikroplardan oluşur. Bu mikroskobik organizmalar, sindirime yardımcı olma, hayati vitaminler üretme ve bağışıklık işlevlerinde rol oynama gibi birçok işlevi yerine getirir. Bilim, mikrobiyomun aynı zamanda beyinle iletişim kurarak serotonin gibi nörotransmitterler ürettiğini göstermiştir; bu maddeler uyku, ruh hali ve stres seviyeleri üzerinde önemlidir. Çeşitli, bitki bazlı ve lif açısından zengin diyetler tüketen bireylerin bağırsaklarındaki organizma çeşitliliği, daha işlenmiş gıdalarla beslenenlere göre genellikle daha yüksektir. Genel olarak, daha çeşitli bir mikrobiyom, daha sağlıklı bir mikrobiyomdur.
ANTİBİYOTİK ETKİLERİ
Çalışmanın yazarlarından Dr. Jonathan Peled, bu araştırmayı diğerlerinden ayıran bir unsurun, hastaların hem mikrobiyomlarının zarar görmesi hem de kanser tedavisi nedeniyle beslenme durumlarının bozulması olduğunu belirtti. Araştırma, Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi ve NYU Langone Health ile Los Angeles’taki City of Hope Kanser Merkezi’nden bilim insanları tarafından yürütüldü. Antibiyotikler ve hastane yemekleri normal bağırsak florasını nasıl etkilediğini araştırdılar. Araştırmacılar, belirli gıdaların bağırsak mikrobiyomunun bileşimi üzerindeki etkilerini görmek için bu bozulma durumunu bir pencere olarak kullandılar.
ŞEKERLİ GIDALARIN ETKİSİ
Veriler, 173 hastadan toplanan 1,000’den fazla dışkı örneğinden elde edildi ve bu hastalar 9,400’den fazla hastane yemekleri tüketti. Genel olarak, hastaların antibiyotik tedavisinin yoğunluğu arttıkça mikrobiyomlarındaki çeşitlilik kaybı da artış gösterdi. Araştırma bulguları, şekerli gıdaların tüketiminin bağırsak bakterilerinin çeşitliliğinde önemli bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Antibiyotik tedavisi sırasında tatlı tüketiminde her 100 gram artış, hastaların dışkı örneklerindeki mikrobiyom çeşitliliğini yaklaşık %24 oranında azalttı.
ENTEROKOK BAKTERİSİ VE SONUÇLARI
Bağırsak bakterileri çeşitliliğindeki bu azalma, Enterococcus faecium gibi bazı zararlı bakterilerin artışıyla ilişkili bulundu. Enterococcus, bağırsakta zararsız bir şekilde bulunan ve diğer bakteriler tarafından kontrol altında tutulan bir organizmadır. Ancak antibiyotik tedavisiyle bu kontrol kaybolduğunda, Enterococcus aşırı büyüyebilir. Bu durum, bakterinin bağırsak duvarını geçerek kan dolaşımına sızmasına ve sepsis gibi tehlikeli durumlara yol açmasına sebep olabilir.
DENEKLER ÜZERİNDE YAPILAN TESTLER
Araştırmacılar, insan kanser hastalarında gözlemledikleri mikrobiyom değişimlerini fareler üzerinde de yeniden yaratmayı denediler. Farelere geniş spektrumlu bir antibiyotik enjekte ettiklerinde Enterococcus bakterisinin az bir artış gösterdiğini gördüler. Antibiyotik uygulamasından sonra farelere ek şeker verildiğinde, Enterococcus miktarı üçüncü günde 16 kat, altıncı günde ise 33 kat artış gösterdi.
ŞEKER TÜKETİMİNİN RİSKLERİ
Araştırmaya göre, ortalamadan fazla şeker tüketen hastaların, nakil sonrasında enfeksiyon kapma riski %12 oranında daha yüksekti. Bu, küçük ama önemli bir risk artışıdır. Antibiyotik tedavisi sonrasında Enterococcus bakterisinin artışı yaklaşık sekiz gün sürdü. Dr. Anthony Maresso, çalışmanın önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti ve hastanelerde enfeksiyon riskinin en büyük endişelerden biri olduğunu vurguladı.
DİYET DEĞİŞİKLİĞİ GEREKİR Mİ?
Peled, bu çalışmanın dikkat çekici olduğunu, ancak farklı diyetlerin test edilmediği, randomize kontrollü bir klinik deneme olmadığını ifade etti. Şeker tüketiminin genelde sınırlandırılmasının iyi bir fikir olduğunu belirten Peled, antibiyotik tedavisi sırasında şeker alımını azaltmanın mantıklı olabileceğini vurguladı. “Çalışmamız, şeker veya şekerli gıdalardan tamamen kaçınmanın değil, özellikle antibiyotik kullanırken sınırlandırmanın etkili olabileceğini gösteriyor,” dedi.