Uluslararası zaman ölçüm yetkilileri, artık saniye uygulamasını sona erdirecek bir teklifi oylamaya hazırlanıyor. Bu değişiklik, Dünya’nın dönüşü ile kritik altyapılarda kullanılan dünya zaman standardı arasındaki bağı ortadan kaldıracak. 1972’den bu yana küresel saatlere eklenen artık saniyeler, astronomik zaman ile atom saatleri tarafından belirlenen Eşgüdümlü Evrensel Zamanın eş zamanlı çalışmasına olanak tanıyordu.
İki Zaman Ölçüm Yönteminin Farklılıkları
İki zaman ölçüm yöntemi, Dünya’nın sabit bir hızla dönmemesi nedeniyle farklılık gösteriyor. Bu durum, Ay’ın yerçekimi kuvveti ve iklim krizi gibi etkenlerden kaynaklanan yüzey hareketleriyle daha da karmaşık hale geliyor. Artık saniyeler, bu iki sistem arasında bir uzlaşma sağlayarak işlev görüyordu. Ancak çoğu insan artık saniyeleri fark etmiyordu. Düzensiz aralıklarla eklenen bu saniyeler, veri sunucuları ve hassas zaman ölçümüne dayanan altyapılar için sorun oluşturuyordu.
Teknoloji Devlerinin Talepleri
2012 yılında eklenen bir fazladan saniye, büyük sosyal medya ağlarını ve uçak rezervasyon sistemlerini çökertmişti. En son 2016’da eklenen artık saniye, bulut hizmet sağlayıcılarının müşterilerinde kısa süreli kesintilere neden olmuştu. Teknoloji devleri, artık saniye uygulamasının kaldırılmasını talep ediyordu.
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu'nun Kararı
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu, artık saniyenin kaldırılmasına ilişkin kararı oylamak üzere 69 ülkenin katılımıyla bir toplantı gerçekleştirecek. Eğer kabul edilirse, karar Mayıs 2027’de yürürlüğe girecek. Atom saati ilk tanıtıldığında astronomik zamana bağlı kalmak önemliydi. Ancak GPS’in yaygınlaşmasıyla bu durum değişti. Üyeler, artık saniyenin 2035 yılına kadar kademeli olarak kaldırılmasını öngören bir kararı daha önce kabul etmişti.
Negatif Artık Saniye Riski
Uzmanlar, gelecekte bir saniye eklemek yerine bir saniye çıkarmanın gerekebileceğini belirtiyor. Dünya’nın dönüşü uzun vadede yavaşlasa da kısa vadede hızlanıyor. Bu durum, astronomik zaman ile atom zamanını eşitlemek için Eşgüdümlü Evrensel Zaman’dan bir saniye çıkarılmasını gerektirebilir. Ancak bir saniyenin silinmesi daha önce hiç denenmedi ve bu, dijital dünyada karmaşaya yol açabilir.
Resmi Zaman Ölçümünde Değişiklikler
Öneri, atom zamanının astronomik zamandan kademeli olarak uzaklaşmasına olanak tanıyacak. Böylece resmi zaman ölçümü, Dünya’nın dönüşünden bağımsız hale gelecek ve artık saniye eklenmeyecek. Ancak öneri, atom zamanı ile astronomik zaman arasındaki maksimum farkın bir saati aşmamasını tavsiye ediyor. Bu farkın oluşması ise 3 bin yıldan fazla sürecek. Gelecek nesiller, o zaman geldiğinde bir artık saat uygulamasına geçip geçmeyeceklerine karar verecek.