1-) ASM tarafından bebeğinize ilk aşısı yapılmak üzere ASM'ye davet edildiğinizde, bu davete icabet ederek bebeğinize aşı yaptırmak istemediğinizi ifade edip buna ilişkin hazırlanacak tutanağın imzalanması gerekir.
Bu tutanağın bir kez imzalanması yeterlidir. Her aşı için ayrı ayrı tutanak imzalanmasına gerek yok. İlk tutanakla, "bebeğime hiçbir aşıyı yaptırmak istemiyorum" şeklinde tutulursa bir daha tutanak imzalamak üzere davet edilmeyeceksiniz. Davete icabet edilmeyip ASM gidilmemesi halinde ASM görevlileri tarafından sürekli olarak aranacaksınız bundan hiç kuşkunuz olmasın.
Bebeğinize aşı yaptırmak istemediğinize ilişkin tutanağı imzaladıktan sonra halen bebeğinize aşı yapılmak üzere ASM tarafından sürekli olarak aranarak "aşı yaptırmadığınız takdirde bebeğinizin velayeti elinizden alınacak, belki hapse atılacaksınız, bu çocuk istismarına girer, sizin için iyi olmaz" gibi tehditlerle ASM ye davet edilmeniz durumunda, Türk Ceza Kanununun 257. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma ve 123. maddesinde düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçları nedeniyle ilgililer hakkında bulunduğunuz yer Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunabilirsiniz. Hiçbir yazılı mevzuat hükmünde aşıların zorunlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmamasına ve aşı yaptırmak istemediğinize ilişkin tutanak imzalamış olmanıza rağmen sizi bu şekilde tehdit etmelerine izin vermeyin.
2-) Tutanak imzalandıktan sonra Türkiye'nin büyük bir kısmında size karşı herhangi bir dava açılmıyor. (Bu nedenle Nerede oturduğunuzu önemli, benim gibi bahtsız iseniz biraz uğraşacaksınız.) Ancak Türkiye'nin belli yerlerinde İl Sağlık Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü vasıtası ile Aile Mahkemesinden çocuk hakkında aşırı yaptırılmamış olması nedeni ile Sağlık Tedbiri Kararı talebinde bulunuyor.
a-) Bazı yer mahkemeleri bu talebi duruşma açıp çocuğun anne ve babasını duruşmaya çağırmaksızın dosya üzerinden değerlendirerek karara bağlıyor. Bu karar aileye tebliğ ediliyor, 7 gün içerisinde bu kararı itiraz edilmelidir.
Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre dosya üzerinden duruşma açılmaksızın karar verilmesi hukuka aykırı mutlak surette bozma sebebidir. Süresi içerisinde itiraz edilmesi halinde bir üst mahkeme tarafından dosya yargıtaya gönderiliyor veya alt mahkemenin vermiş olduğu karar kaldırılıyor. İtiraz konusunda tüm arkadaşlarımıza bundan önce olduğu gibi bundan sonra da yardımcı olunacaktır.
b-) Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü vasıtası ile çocuğunuz hakkında sağlık tedbiri talebinde bulunulduktan sonra normal işlenmesi gereken süreç; mahkemenin tensiple duruşma günü belirleyerek size davetiye göndermesi ve sizi duruşmaya davet etmesi şeklinde olacaktır. Bu durumda mutlak surette duruşma gününden önce neden aşı yaptırılmak istenmediğine ilişkin hukuki ve tıbbi gerekçeleri içeren yazılı savunma mahkemeye verilmelidir.
Duruşma günü mahkemede, daha önce mahkemeye verilmiş olan yazılı savunma ve gerekçeler tekrar edilerek/3-5 cümle ile özetlenerek neden aşağı yaptırılmadığı hâkime sözlü olarak izah edilmelidir. Kararın aleyhinize çıkması durumunda verilen karar yazıldıktan sonra size tebliğ edilecek, bu tebliğden itibaren mutlaka 15 gün içerisinde verilen karar Yargıtay'a gönderilmek üzere temyiz edilmelidir. Bundan önce olduğu gibi bundan sonra da mahkemeye verilecek savunma ve Yargıtaya temyiz dilekçeleri konusunda bütün üyelerimize yardımcı olunacaktır.
c-) Verilen karar lehinize olursa yani Aile Mahkemesi tarafından Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü'nün çocuk hakkında Sağlık Tedbiri uygulanması talebinin reddine karar verilmesi halinde; bu karar yazılıp taraflara tebliğden itibaren 15 gün içerisinde Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü avukatı tarafından temyiz edilecektir. Temyiz dilekçesinin bir sureti davalı tarafa yani aileye tebliğ edilecek, temyiz dilekçesine karşı aile istemesi halinde 15 gün içerisinde temyiz dilekçesine karşı cevap dilekçesi yazıp mahkemeye verebilir.
3-) Yerel mahkeme tarafından dosyanın Yargıtaya gönderilmesi durumunda Yargıtay tarafından iki şekilde karar verilebilir.
a-) Yerel mahkemenin vermiş olduğu karar lehinize ise ve Yargıtay lehinize verilmiş olan kararı ONARSA sizin yününüzden karar kesinleşmiştir. Artık kimse sizin çocuğunuza zorla aşı yapmaya kalkışamaz. Ayrıca bu karar örnek/emsal bir karar olarak yerel mahkemeler tarafından dikkate alınır. Yerel mahkeme tarafından lehinize verilmiş olan karar Yargıtay tarafından bozulursa dosya tekrar yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye geri gelir süreç baştan itibaren yeniden işlemeye başlar.
b-) Yerel mahkeme sizin aleyhinize karar vermiş, siz de bu kararı 15 günlük yasal süre içerisinde temyiz etmiş iseniz; yukarıda olduğu gibi Yargıtay yine iki şekilde karar verebilir. Sizin mahkemeye sonmuş olduğunuz hukuki ve tıbbi gerekçelerinizi yerinde ve yeterli bulursa aleyhinize verilmiş olan yerel mahkeme kararını bozarak dosyayı yerel mahkemeye iade eder, bu durumda süreç yeni baştan işlemeye başlar.
Aleyhinize verilmiş olan karar dosyasında, Yargıtay dosyaya sunmuş olduğunuz hukuki ve tıbbi gerekçelerinizi yerinde ve yeterli bulunmaz ise mahkemenin vermiş olduğu kararı onar. Bu karara karşı karar düzeltme yoluna gidilebilir. Ancak bu yolla netice almak neredeyse mümkün değildir. Zira karar düzeltme işlemini de dosyayı bozan veya oynayan Yargıtay ikinci Hukuk Dairesi tekrar incelemekte ve karara bağlamaktadır. Bu durumda her şey bitmiş midir? Hayır her şey bitmiş değildir, kesinleşmiş olan bu karara karşı hak ihlali nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı kullanılarak müracaat edilebilir. Anayasa Mahkemesi tarafından talebinizin reddedilmesi halinde hak ihlali nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne müracaat etme hakkınız vardır. Bütün bu süreçler tamamlanıncaya kadar sizin çocuğunuz bağışıklık sistemini güçlenmiş, gayet sağlıklı ve sıhhatli bir şekilde en az anaokuluna başlamış olur. Yeter ki yasal süreçleri iyi takip edip zamanında başvurularımızı yapalım.
Ordu Cumhuriyet Savcısı Hüseyin Ayyayla