İnsanoğlu milyonlarca yıllık evrimini Dünya yerçekimine uyum sağlayarak tamamlarken, bilim dünyası son çalışmalarla uzay yolculuklarının insan beyninde kalıcı değişimlere yol açtığını keşfediyor. Yerçekimsiz ortamın kas ve kemik yapısı üzerindeki etkileri uzun zamandır biliniyordu. Ancak beynin mikroçekim ortamına nasıl tepki verdiği yeni yeni anlaşılıyor.
BEYİN MİKROÇEKİMDE KENDİNİ YENİDEN YAPILANDIRIYOR
Yeni bir araştırma yerçekimi ortadan kalktığında beyinde kalıcı değişimler yaşandığını ortaya çıkardı. Bilim insanları mikroçekim ortamında beynin hareket denge ve vücut farkındalığını yöneten bölgelerinde farklılaşmalar tespit etti. Bu süreç nöroplastisite olarak adlandırılıyor ve beyin kendisini yeniden kabloluyor. Bu uyum astronotların yeni çevreye adaptasyonunu kolaylaştırıyor. Ancak dünyaya dönüş anında büyük tehlikeye dönüşebiliyor.
MARS GÖREVLERİNDE YÖN DUYGUSU KAYBI RİSKİ
Astronotlar bugüne kadar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda geçirdikleri sürenin ardından Dünya’ya döndüklerinde rehabilitasyon sürecinden geçiyordu. Ancak Mars görevlerinde durum farklı olacak. Sekiz aylık yolculuğun ardından astronotlar Mars’a kendi kararlarıyla iniş yapmak zorunda kalacak. Mikroçekime adapte olmuş beyin Mars’ın yerçekimiyle karşılaştığında yön duygusu kaybı yaşayabilir. Uzmanlar duyusal motor değişimlerinin tüm görevi tehlikeye atabileceği konusunda uyarıyor.
ALTERNATİF YÖNTEMLERLE BEYİN ADAPTASYONU
Yapay yerçekimi oluşturan dönen uzay araçları teorik olarak ideal çözüm olarak kabul ediliyor. Ancak bu sistemler yüksek maliyet ve mühendislik zorlukları barındırıyor. Bilim insanları bu nedenle alternatif yöntemler üzerinde çalışıyor. Astronotların beyinlerindeki yerçekimi algılayan merkezler hafif elektrik akımlarıyla uyarılabiliyor. Araştırmacılar uzay görevlerinin insan beyninin esnekliğini anlamak için eşsiz fırsat sunduğunu belirtiyor.