Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerde en kritik başlıklardan biri İran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku oldu. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı verilerine göre İran’da yüzde 60 saflıkta yaklaşık 440 kilogram uranyum bulunuyor. Bu miktarın yaklaşık 10 nükleer bomba yapmaya yeteceği tahmin ediliyor. ABD ve İsrail’in en büyük kaygısı İran’ın nükleer silah üretebilecek kapasiteye ulaşması. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın nükleer silah edinmesine izin vermeyeceklerini sık sık vurguladı.
URANYUMUN SAKLANMA YERİ BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun büyük kısmı büyük olasılıkla İsfahan nükleer kompleksi yakınında yer altında tutuluyor. Bu malzemenin nükleer silahta kullanılabilir hale gelmesi için yalnızca birkaç hafta yeterli görülüyor. Analizlere göre uranyum İsfahan’da dağın derinliklerinde ve sığınak delici bombaların menzilinin ötesinde bulunuyor. Geçtiğimiz yıl 12 gün süren savaşta İsfahan Nükleer Tesisi sığınak delici bombaların hedefi olmuştu. Washington yönetiminin uranyumu ele geçirme planları kamuoyuna yansısa da henüz uygulanmadı. Olası bir ABD operasyonu büyük riskler barındırıyor.
DİPLOMATİK ÇABALAR VE ASKERİ HAZIRLIKLAR
Trump yönetimi diplomatik yollarla İran’ı uranyumu teslim etmeye ikna etmeye çalışıyor. Tahran yönetimine çeşitli teşvikler sunulması planlanıyor. ABD diplomasiye yoğunlaşmış olsa da İran’ın nükleer tesislerini koruduğu uydu fotoğraflarına yansıyor. Geçen yıl hasar gören İsfahan tünel girişleri yeniden toprakla kapatılarak kamufle edildi. Fordo ve Natanz yakınındaki yeraltı tesislerinin çevresine yeni askeri engeller inşa edildi.
ÜÇ TESİS VE BİLİNMEYEN BİR NOKTA DAHA
Zenginleştirilmiş uranyum İsfahan, Natanz ve Fordo’ya ek olarak bilinmeyen bir yerde de saklanıyor olabilir. Uzmanlar bu durumun stoğun geri alınmasını daha da zorlaştırabileceğini belirtiyor. Analistler nükleer stoğun taşınabilir tüplere bölünerek ülke geneline dağıtılabileceği görüşünde.