Avrupa genelinde çocuklar ve gençlerin sosyal medya platformlarında kontrolsüz zaman geçirmesinin oluşturduğu riskler, yeni yasal önlemleri zorunlu hale getiriyor. Avrupa Birliği (AB) kurumları ile üye ülkeler, yaş sınırlamaları ve ebeveyn denetimini esas alan uygulamalar üzerinde yoğunlaşmaya başladı.
DİJİTAL RİSKLER, YENİ DÜZENLEMELERİ HIZLANDIRDI
Çevrimiçi geçirilen sürelerin artışıyla birlikte, algı manipülasyonu, dezenformasyon, nefret söylemi, kişisel verilerin kötüye kullanılması ve dolandırıcılık gibi suçların görünürlüğü artıyor. Dijital zorbalık ve uygunsuz içeriklere maruz kalma riski, çocukları sosyal medya kullanıcıları arasında en savunmasız grup haline getiriyor. Bu durumda hem ulusal hükümetlerin hem de uluslararası kuruluşların sosyal medya şirketlerine yönelik daha sıkı kurallar getirme hazırlığında olduğu görülüyor.
AB KOMİSYONU, UYUMLU YAKLAŞIM ARAYIŞINDA
AB Komisyonu, İspanya’nın 16 yaş altındaki bireyler için sosyal medya yasağı getirme planı gibi ulusal girişimlere olumlu bakıyor. Komisyon, Birlik genelinde yaş doğrulama mekanizmalarının geliştirilmesi için üye ülkelerle “uyumlu bir yaklaşım” oluşturma hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.
AVRUPA PARLAMENTOSU’NDAN 16 YAŞ SINIRI TALEBİ
Avrupa Parlamentosu (AP), çocukların sosyal medya erişimine yönelik olarak Birlik genelinde 16 yaş sınırı getirilmesini öneren raporu kabul etti. Raporda, 13-16 yaş aralığındaki çocukların sosial medya platformlarına yalnızca ebeveyn izniyle erişebilmeleri gerektiği belirtildi. Ayrıca, yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi ve platformların çocuklara uygun güvenli tasarım ilkelerine göre hizmet sunması gerektiği vurgulandı. Manipülatif dijital stratejilerin çocukların fiziksel ve ruhsal sağlıklarını olumsuz etkilemesi ve bağımlılık yaratma potansiyeli göz önünde bulundurularak daha etkin önlemler talep edildi.
ÜYE ÜLKELERDE FARKLI YASAL DÜZENLEMELER
AB ülkelerinde sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeler, ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Yunanistan’da 15 yaş altı için ebeveyn kontrolü gerektiren “Kids Wallet” uygulaması mevcut. Danimarka, 13 yaş altındaki bireyler için sosyal medya yasağı ve 13-15 yaş aralığını ise ebeveyn iznine tabi kılıyor. Fransa’da, Ulusal Meclis 15 yaş altı için sosyal medya yasağı öneren tasarıyı kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un desteklediği yasanın yeni eğitim döneminde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Almanya ve İtalya’da çocukların sosyal medya kullanımı için ebeveyn izni aranıyor. Avusturya, Slovenya, Norveç ve Çekya ise benzer yasaklar üzerinde çalışmalara devam ediyor. Belçika’da okullarda cep telefonu yasağı uygulanıyor ve sosyal medya yaş sınırı tartışmaları sürüyor.
İSPANYA’DA SERT SÖYLEM, KÜRESEL TARTIŞMALARA YOL AÇTI
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in sosyal medya için 16 yaş sınırı koyma planı, uluslararası tartışmaları beraberinde getirdi. Sosyal medyayı “Vahşi Batı” olarak nitelendiren Sanchez, algoritma manipülasyonlarına ve çocukları hedef alan suçlara karşı daha sert yaptırımlar uygulanacağını duyurdu. Bu açıklamalar, X ve SpaceX’in sahibi Elon Musk ile Telegram’ın kurucusu Pavel Durov tarafından eleştirildi. Sanchez, eleştiriler üzerine “Tekno-oligarklar rahatsız oluyorsa doğru yoldayız” şeklinde yanıt verdi.
DÜZENLEMELERDE GÜÇLÜ ADIM ATILMASI GEREKİYOR
AP milletvekili Barry Andrews, sosyal medyanın çocuklar üzerinde ciddi zararlar verebileceğine dikkat çekerek, hem AB hem de ulusal düzeyde daha güçlü düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Andrews, Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) daha etkin uygulanması ve kurallara uymayan platformlara ağır yaptırımlar getirilmesi çağrısında bulundu.