Sürdürülebilir kent ulaşımı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları tarafından oluşturulan Brüksel merkezli “Clean Cities” kuruluşu, “2026 Kent Sıralaması”nı açıkladı. Bu sıralamada azot dioksit ve ince partikül madde düzeyleri, Avrupa Birliği’nin 2030’da uygulayacağı günlük ve yıllık sınır değerlerle karşılaştırıldı. Araştırma, Avrupa Çevre Ajansı’nın ölçümlerine dayanarak kirlilik düzeylerinin yanı sıra son on yıldaki değişimleri ve kentlerin ulaşım politikalarını da değerlendirdi.
KENTLERİN KİRLİLİK PERFORMANSI
Kopenhag, Stockholm ve Helsinki, günlük ve yıllık sınır değerlerinin tamamını karşılayarak sıralamada “A” notu alan tek şehirler oldu. İncelenen 18 kent, dört sınır değerinin hiçbirini karşılayamadı.
ATİNA EN DÜŞÜK NOTU ALDI
Sıralamada son üç sırada Zagreb, Bükreş ve Atina yer aldı. En düşük notları alan 11 kent, Güney, Orta ve Doğu Avrupa’da bulunuyor. Atina, metreküp başına 37,6 mikrogramla en yüksek ortalama azot dioksit düzeyine sahip kent oldu.
AVRUPA ŞEHİRLERİ ARASINDA DAĞILIM
Belçika’nın Gent kenti dördüncü, Brüksel beşinci, Anvers ise 21’inci sırada yer aldı. İncelenen 40 kent, Dünya Sağlık Örgütünün hava kalitesi kılavuz değerlerinin tamamını karşılayamadı.
DÜŞÜK EMİSYON BÖLGELERİNİN ETKİSİ
Düşük emisyon bölgeleri, elektrikli otobüsler ve bisiklet altyapısının geliştirilmesi gibi önlemlerle hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağladığı belirlendi. Kopenhag, Stockholm, Stuttgart, Oslo ve Londra, son on yılda azot dioksit düzeylerinde belirgin düşüş kaydedilen şehirler arasında.
AVRUPA BİRLİĞİ'NİN YENİ KURALLARI
AB’nin yeni hava kalitesi kurallarına göre, 1 Ocak 2030’a kadar yıllık ortalama azot dioksit düzeyinin metreküp başına 20, ince partikül madde düzeyinin ise 10 mikrogramı aşmaması gerekiyor. Günlük ortalama sınırları azot dioksit için 50, ince partikül madde için 25 mikrogram olarak belirlenmiş durumda. Her iki kirletici için de günlük sınırın yılda en fazla 18 gün aşılmasına izin veriliyor.