Beş Avrupa ülkesi, reddedilen sığınmacıları Ruanda’daki bir geri gönderim merkezine göndermek üzere planlarını açıkladı. Bu plan, insan hakları gruplarının eleştirilerine neden oldu; zira bu durumun savunmasız kişileri istismara maruz bırakabileceği ifade ediliyor. Almanya, Avusturya, Yunanistan, Danimarka ve Hollanda, mültecilerin evlerine dönme, yerleşme ya da başka bir yerde kalma hakkını seçebileceği bir merkez oluşturmayı hedefliyor.
PLANDAN DETAYLAR
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Viyana’daki basın toplantısında, bu planın yasa dışı göçle başa çıkmada önemli bir değişiklik yaratacağını belirtti. Beş ülkenin, bu “geri gönderim merkezi” için yaptığı çalışmalar aylar öncesine dayanıyor ve Avrupa Birliği içinde deportasyonları artırma çabalarının bir parçası. Birçok Avrupa ülkesinde yaklaşan seçimler, merkez sağ hükümetlerin göç politikalarını sertleştirmesine yol açtı.
HUKUKİ VE ETİK SORUNLAR
47 yardım, sendika ve insan hakları grubu, Ruanda planının terk edilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada, bu planın ciddi insan hakları ihlallerini kabul etmek anlamına geldiği vurgulandı. Yetkililer, böyle bir merkezin yalnızca 100 kişiyi kabul edeceğini öne sürse de, destekleyen ülkeler bu projenin potansiyel göçmenler için caydırıcı bir mesaj vereceğini belirtiyor.
RUANDA'NIN ROLÜ
Ruanda, Batılı ülkelerin göndermek istediği göçmenler için bir destinasyon olarak kendini konumlandırmış durumda. Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta, bu ortaklıkla birlikte, artık yasal olarak kalma hakkı olmayan kişilere ikinci bir şans sunacaklarını ifade etti. Ancak, Ruanda’nın insan hakları sicili konusunda uzun süredir endişeler bulunuyor.
KRİTİK GÖRÜŞLER
Eleştirmenler, Ruanda’nın hükümetinin muhalefeti bastırdığını ve komşu Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde işlenen suçlarla bağlantılı isyancıları desteklediğini iddia ediyor. İnsan hakları savunucuları, siyasi özgürlükler ve ifade özgürlüğüne getirilen kısıtlamalara da dikkat çekiyor. Amnesty International, Ruanda anlaşmasının, denetim fırsatlarının sınırlı olması sebebiyle bir insan hakları karanlık çukuruna dönüşme riski taşıdığını belirtti.
GEÇMİŞTEKİ ÖRNEKLER
Geçtiğimiz yıl ABD, Ruanda’ya göçmen transferine başladı. Birleşik Krallık ise kendi Ruanda planını 2023 yılında yasadışı olarak nitelendirilip iptal edilince terk etti. Ruanda, Birleşik Krallık planı iptal edildikten sonra 50 milyon sterlin talep etti. Avrupa Parlamentosu’ndan iki milletvekili, Eylül ayında Kigali’de, Birleşik Krallık için ayrılan tesisleri inceledi.