ZİNCİR MARKETLERİ HEDEF ALAN YAPILANMA
Bazı zincir marketlerin, plastik poşet yerine daha pahalı olan kağıt ve bez çantaları zorunlu hale getirmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’ndan (KDK) bir yaptırım kararı geldi. KDK’nın kararına göre, bir tüketici alışverişte plastik poşet istediğinde, marketin yalnızca kağıt ve bez çanta sunduğunu öğrenmiş. Tüketici, bu durumun Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “satış noktalarının yükümlülükleri” başlıklı 8. maddesine aykırı olduğunu belirterek, marketlerin denetlenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması amacıyla KDK’ya başvurdu.
Kararda, bu usulün, marketlerin yalnızca kağıt, file ve bez gibi daha yüksek fiyatlı alternatifleri sunmasının yasak olduğu ifade edildi. Usul ve Esaslar’ın 8. maddesi alternatif ürünlerin plastik poşetlere ek olarak sunulmasına izin verdiği vurgulandı. KDK’nın kararı şu şekilde belirtildi: “Zincir marketin uygulaması, tüketiciye seçim hakkı tanımadığı gibi, çevre koruma mekanizmalarının temel amacını da boşa çıkarmaktadır. Yalnızca kağıt torba sunulması durumu mevcut yasal düzenlemenin amacına aykırıdır. Plastik poşetlerin belirli bir ücret karşılığı sunulması, tüketiciyi bilinçlendirme amacı taşırken, bu alternatifin kısıtlanması düzenleyici hükümlerin özüne karşı gelmektedir.”
KDK, “Zincir marketlerin çevreyi koruma amacıyla plastik poşet satışını tamamen kesmesi, plastik poşet bulundurma yükümlülüğünü ihlal etmekte” şeklinde bir değerlendirmede bulundu. Ayrıca, bu durumun tüketici hakları ile ekonomik dengeler açısından hukuka ve adalete uygun olmadığına dikkat çekilerek, zincir market uygulamasının idari denetim altına alınması gerektiği sonucuna varıldı.