2015 yılı Kasım ayında dünya liderleri, küresel ısınmayı sınırlamak amacıyla tarihi bir anlaşma yapmak için Paris’te toplandı. Zirvenin açılış günü, sahnede tuhaf bir şekilde oturan bir özel vatandaş dikkatleri üzerine çekti: Bill Gates. Gates, Başkan Barack Obama’nın onu “vizyoner” ve bu anlaşmanın temel taşlarından biri olarak tanımladığı sırada, sıradan bir gülümsemeyle oturduğu yerden izliyordu. Dünyanın en büyük ekonomileri, temiz enerji teknolojilerine yönelik araştırmalara harcadıkları bütçeyi iki katına çıkaracaklarını taahhüt etti. Microsoft’un kurucusu, bu çabayı desteklemek için iki düzine başka milyarderi de işe dahil etmişti. Gates, insanlığın karşılaştığı bu benzersiz tehditle giderek daha çok ilgilenmeye başlamıştı ve bu an, onu iklim değişikliğiyle mücadelede öncü bir figür haline getirdi.
GATES'IN YATIRIM STRATEJİSİ
Gates, kendi konuşmasında, “Eğer 50’den fazla devrim niteliğinde yaklaşımı desteklersek, bunlardan bazıları bize gereken çözümü sunacaktır” dedi. Jeotermal kuyular, yeni nesil nükleer reaktörler ve havadan karbon çeken makineler gibi birçok şirkete en az 2 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını belirtti. Ancak, daha az dikkat çekici bir şekilde, bu miktarın iki katından fazlasını oldukça kirli ve eski bir sektöre yatırmıştı. Paris zirvesi sırasında, Amerika’nın ikinci en büyük çöp sahası işletmecisi Republic Services’ın en büyük hissedarıydı ve hisse oranını %38’e çıkarmıştı, bu da şirketteki payının değerini 29 milyar dolara ulaştırıyordu. Fosil yakıtlar çoğunlukla dikkat çekerken, bilim insanları çöp sahalarının iklim sorunları açısından kritik bir mesele olduğunu vurguluyor. Republic, her yıl 3 milyon benzinli aracın yarattığı kadar iklim kirliliği üretiyor.
İKLİM POLİTİKALARI VE UYGULAMALARI
Gates’ın en büyük hissedarı olduğu bir çöp sahası işletmecisinin, bu emisyonları azaltma konusunda öncü olması beklenirken, ProPublica’nın yaptığı bir araştırma, Gates’ın Republic’in iklim ilkelerine uygun davranmasını sağlamada başarısız olduğunu ortaya koydu. Federal denetçiler, Republic çöp sahalarından federal limitlerin üzerinde metan gazı sızdığını tespit etti. Şirket, ana rakibi tarafından benimsendiği gibi iddialı bir emisyon azaltma hedefini benimsemekte tereddüt etti. Republic, organik atıkları çöp sahalarından uzak tutacak politikalar aleyhine lobicilik yaptı. Colorado Üniversitesi’nde kurumsal yönetim üzerine çalışan hukuk uzmanı Ann Lipton, “Bill Gates’in Republic’in davranışını daha iklim dostu hale getirmek için etkileme gücünün olduğu oldukça muhtemel” dedi.
YATIRIMLARIN GETİRİSİ
Gates, çöp sahası yatırımlarını tartışmak için gelen tekrar eden taleplere yanıt vermedi. Ancak, bu yatırım oldukça kazançlı oldu. 1999 yılından bu yana, Republic’in hisse fiyatı otuz katına çıktı. Gates, bu süreçte 2.6 milyar dolar temettü aldı. O dönemlerde Gates, küresel ısınma tehdidinin farkında değildi. Microsoft Windows, kişisel bilgisayarların %80’inde kullanılıyordu ve Gates, o yıl Time dergisinin kapağında iki kez yer almıştı. Çöp sahalarına yaptığı yatırımın nedenine dair ipuçları, aynı yıl Fortune dergisine verdiği bir röportajda bulunuyor. Gates, kişisel yatırım yöneticisine, “Microsoft hisselerini sat, güvenli ve sıkıcı varlıklar al” demişti.
GATES'IN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE YAKLAŞIMI
Gates, 2006 yılında iki iklim bilimcisinden eğitim aldıktan sonra sera gazlarının potansiyel “felaket” etkilerini anlamaya başladı. En yoksul insanların daha fazla enerjiye ihtiyaç duyduğunu fark eden Gates, temiz enerjinin maliyetinin düşürülmesi gerektiğini savundu. 2015’te Paris’te başlattığı Breakthrough Energy girişimi bu düşüncenin temelini oluşturuyordu. Aynı dönemde, metan gazı iklim eyleminin odak noktası haline geldi. Metan, kısa vadede karbondioksitten 80 kat daha fazla ısı hapsederken, günümüzdeki küresel ısınmanın üçte birinden sorumlu.
ÇÖP SAHALARINDAKİ SORUNLAR VE GÖZLEMLER
Gates, zaman zaman metan gazı konusunda uyarılarda bulundu, ancak bu genellikle tarım kaynaklıydı. Çöp sahalarından bahsetmesi nadirdi. Republic, 2019 yılında SBTI’ye katılarak emisyonlarını 2030’a kadar %35 azaltmayı taahhüt etti. Ancak bu, bir hayırseverliğin ötesinde, çöp toplama sözleşmelerinde pazarlama stratejisi haline geldi. Çöp sahalarının işletilmesi, yüksek maliyetler gerektiriyor ve bu nedenle daha küçük işletmelerin yerini, kar eden büyük şirketler alıyor. Republic, ProPublica’ya çöp sahalarına ziyaret izni vermedi. Ancak, 2022 yılında Houston Chronicle’a yaptığı ziyarette, gaz toplama sisteminin tanıtımını yaptı. Çoğu çöp sahasında olduğu gibi, yer altına derin kuyular açılmıştı.
GÜVENİLİRLİK SORUNLARI
Republic, gazı sadece yakmakla kalmayıp, “yenilenebilir doğal gaz” olarak işleyebiliyordu. Ancak bu teknolojiler, iklimin korunmasını garanti etmiyor. Eylül 2024’te, Çevre Koruma Ajansı (EPA), çöp sahalarının “izleme ve bakım gerekliliklerini ihlal ettiğini” belirten bir “uyarı” yayınladı. McCarty çöp sahası, en kötü performans gösterenlerden biri olarak kayıtlara geçti. Republic, gaz toplama sisteminin kötü bakımını ve dikkatsiz işletimini de tespit eden EPA müfettişleri ile karşı karşıya kaldı.
GATES'IN İKLİM POLİTİKALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Gates, iklim politikalarına dair söylemlerini sürdürmesine rağmen, hisselerini satmadı. Biden yönetimi döneminde EPA, çöp sahası gaz kurallarını güncellemeyi planladı. Ancak, sektördeki bazı operatörler, bu yeniliklerin çoğunun gönüllü kalmasını istedi. Gates’ın basın temsilcileri, Republic’deki sorunları bilip bilmediğine dair sorulara yanıt vermedi. Gates’in yatırım yöneticileri, Republic’in yönetim kurulu tartışmalarına aktif katılım gösteriyor. Ancak Gates’in bu konudaki görüşlerinin ne olduğu belirsizliğini koruyor.
Bu karmaşık durum, Gates’ın iklim değişikliği konusundaki duruşunu sorgulatıyor. Çöp sahaları ile ilgili sorunların yalnızca teknolojik iyileştirmelerle çözülemeyeceği gerçeği, yeniden gözden geçirilmesi gereken bir mesele olarak öne çıkıyor.