Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Afrika ülkelerinin tarihi bir yanlışı düzeltme çağrısının ardından, ülkelerin gerçek boyutlarını yansıtan yeni bir dünya haritasının kabulü için oylama yapıyor. “Haritayı Düzelt” taslak kararı, Afrika Birliği üyesi ülkeler ve Bahamalar tarafından önerildi ve dünyanın bölgelerinin, özellikle Afrika’nın, “eşit” bir şekilde temsil edilmesini hedefliyor. Taslağa göre, mevcut dünya haritasındaki çarpıtmalar, Afrika’nın insanların zihinlerinde “sembolik olarak küçültülmesine” neden oluyor.
DÜNYA HARİTASINDAKİ ÇARPITMALAR
Günümüzde birçok dünya haritası, 1569 yılında Avrupalı haritacı Gerardus Mercator tarafından oluşturulan Mercator projeksiyonuna dayanmaktadır. Bu projeksiyon, kuzey-güney çizgilerinin ekvatora göre sabit gerçek yönler taşıdığı için navigasyon için yaygın olarak kullanılır. Ancak, ölçeğin çarpıtılması nedeniyle, ekvatora daha uzak ülkeler, daha yakın olanlara göre orantısız bir şekilde daha büyük görünmektedir. Örneğin, Mercator haritasında Grönland, Güney Amerika kıtasından daha büyük görünmekte ve Afrika ile benzer boyutlarda yer almaktadır. Gerçekten de Grönland, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin boyutlarına yakındır ve Afrika, Grönland’ın 14 katı büyüklüğündedir.
Mercator projeksiyonunun eleştirmenleri, bu harita sisteminin Avrupa ve Kuzey Amerika gibi Batı bölgelerini büyütmesi nedeniyle geniş çapta kullanılmaya devam ettiğini düşünüyor. Taslak BM kararı, bu çarpıtmanın Afrika, Latin Amerika ve Güney Asya'nın algılanan boyutlarını küçülttüğünü ve dengesiz bir dünya görüşünü beslediğini belirtiyor. Ayrıca, bu çarpıtmaların güney bölgelerindeki sosyoekonomik gerçeklerin, altyapı ihtiyaçlarının, gelişim potansiyelinin ve refahın küçültülmesine katkıda bulunduğu ifade ediliyor. EŞİT YER HARİTASI ÖNERİSİ
Bu nedenle, taslak karar, “bilişsel adalet ve anımsama onarıcı” bir eylem olarak, Mercator projeksiyonunun yerini daha doğru bir şekilde dünya bölgelerinin yüzey alanlarını gösteren Eşit Yer projeksiyonu ile değiştirilmesini öneriyor. 2018 yılında Kuzey Amerika Haritacılık Bilgi Derneği konferansında tanıtılan Eşit Yer projeksiyonunda, Avrupa küçülürken, Brezilya büyüyor ve Grönland belirgin şekilde azalıyor. Afrika, bu projeksiyonda çok daha büyük görünmektedir.
FRANSA’NIN AÇIKLAMALARI
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Fransa’nın “Mercator projeksiyonundan vazgeçeceğini” ve ülkelerin yüzey alanlarını daha doğru bir şekilde temsil eden haritaları tercih edeceğini duyurdu. Barrot, “Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Çin, Afrika, Latin Amerika veya Güneydoğu Asya’ya kıyasla orantısız bir görsel öne çıkma alıyor” dedi. Ayrıca, “çarpıtmaların algılara kök salabileceğini” ve “bunları düzeltme zamanının geldiğini” belirtti.
AFRİKA BİRLİĞİ’NİN ADIMLARI
BM oylaması, Afrika Birliği’nin Mart ayında Eşit Yer Haritası’nı benimsemesinin ardından gerçekleştiriliyor. Togo, Afrika Birliği adına Nisan ayında BM üyesi ülkelerden aynı yönde adım atmalarını talep etti. Bunun sonucunda bir taslak karar oluşturuldu ve BM Genel Kurulu Temmuz ayında bu konuda gayri resmi istişareler gerçekleştirdi.
YENİ ZELANDA’NIN TEPKİSİ
Yeni Zelanda da Mercator haritasına karşı çıkarak, 2018’deki bir turizm reklamında, o dönemdeki Başbakan Jacinda Ardern ile “Yeni Zelanda, dünya haritalarından kayboluyor” esprisini yapmıştı. Eşit Yer haritası, bu sorunu da ele alarak Okyanusya’yı merkeze alan farklı formlarda sunulmaktadır.
TEKNOLOJİ PLATFORMLARINA ÇAĞRI
Dijital harita platformları, örneğin Google Maps, şu anda Mercator projeksiyonunun bir versiyonunu kullanmaktadır. Taslak karar, teknoloji platformlarını BM üyesi ülkeler ve bölgesel organizasyonlarla işbirliği yapmaya ve daha doğru projeksiyonu benimsemeye davet ediyor.