Burun tıkanıklığı, nazal konkaların içindeki kan damarlarının genişlemesi ve mukoza dokusunun şişmesi sonucunda ortaya çıkar. Bu durum, hava akışını kısıtlayarak kalıcı tıkanıklıklara yol açabilir. Normalde sağ ve sol burun deliğinde döngüsel olarak görülen “nazal siklus”, patolojik hale geldiğinde bu durumu tetikler.
KRONİK BURUN TIKANIKLIĞININ NEDENLERİ
Alerjik rinit, burun tıkanıklığının başlıca nedenlerinden biridir. Polen, toz akarları, küf sporları ve evcil hayvan kepeği gibi alerjenler, bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesine yol açar. Bu da histamin salınımı ile birlikte burun pasajlarının daralmasına sebep olur. Türkiye’de yaygın olan çam ve zeytin polenleri sıkça suçlanmaktadır.
VAZOMOTOR RİNİTİN ETKİLERİ
Vazomotor rinit, soğuk hava, duman, parfüm ve baharatlı yiyecekler gibi non-alerjik tetikleyicilere karşı aşırı refleks yanıtı ile ortaya çıkar. Otonom sinir sistemindeki dengesizlik, damarların gereksiz yere genişlemesine neden olur.
KONKA HİPERTROFİSİ VE NAZAL POLİPLER
Kronik inflamasyona bağlı olarak alt konkaların kalıcı büyümesi konka hipertrofisine yol açar. Nazal polipler ise genellikle kronik sinüzit ile birlikte görülen iyi huylu doku büyümeleridir ve bazı durumlarda kistik fibrozis veya aspirin duyarlılığı ile ilişkilidir.
SEPTUM DEVİASYONU VE DİĞER NEDENLER
Septum deviasyonu, burun orta hattını oluşturan yapının doğuştan veya travmaya bağlı eğrilmesiyle oluşur ve hava akışını önemli ölçüde kısıtlar. Ayrıca, kronik sinüzit, rebound tıkanıklık, hormonal değişiklikler ve çevresel faktörler de burun tıkanıklığına katkıda bulunur.
HEKİME BAŞVURMA ZAMANI
İki haftadan uzun süren ve basit önlemlerle geçmeyen burun tıkanıklığı durumunda, hekime başvurulması önerilir. Tek taraflı ve kanlı akıntı, ateş veya koku kaybı gibi belirtiler de dikkate alınmalıdır. Kesin tanı için kulak burun boğaz uzmanı tarafından endoskopik nazal muayene, alerji testleri ya da paranasal sinüs tomografisi yapılması gerekebilir.
Tedavi, altta yatan nedene yönelik olarak intranazal kortikosteroidler, antihistaminikler, tuzlu su yıkamaları veya cerrahi müdahale ile gerçekleştirilir.